Сағат 07:00-де сайлау учаскелерінің ашылуы туралы

2026 жылғы 12 шілдеге тағайындалған Шиелі ауданының Сұлутөбе ауылдық округі әкімін сайлауда әкім болуға кандидаттарды тіркеу туралы Шиелі ауданының аумақтық сайлау комиссиясы «Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы» Қазақстан Республикасы Конституциялық заңының 113-5-бабына сәйкес келіп түскен құжаттарды қарап ШЕШТІ: Әкім болуға кандидаттар ретінде тіркелсін: Тегі, аты, әкесінің аты (егер ол жеке басын куәландыратын құжатта көрсетілсе) Туған жылы Атқаратын лауазымы (кәсібі), жұмыс орны және тұрғылықты жері, ұсыну тәсілі Оспанов Нұрлан Төлешұлы 1967 ж. Бас маман, «Талаптан ауылдық округі әкімі аппараты» КММ, Шиелі ауданы, Балаби ауылында тұрады, өзін-өзі ұсынған Әлиев Олжас Мәделханұлы 1981 ж. Бас инспектор, «Шиелі ауданы әкімінің аппараты» КММ, Шиелі кентінде тұрады, өзін-өзі ұсынған Оразбеков Үсен Нұрғазыұлы 1980 ж. Бас маман, «Сұлутөбе ауылдық округі әкімі аппараты» КММ, Шиелі ауданы, Сұлутөбе ауылында тұрады, өзін-өзі ұсынған Әкім болуға тіркелген кандидаттарға тиісті куәліктер берілсін. Әкім болуға тіркелген кандидаттар сайлау бюллетеніне енгізілсін. Кандидаттарды тіркеу туралы хабар бұқаралық ақпарат құралдарында жариялансын. Шиелі ауданының аумақтық сайлау комиссиясының төрағасы М.Дулатов Шиелі ауданының аумақтық сайлау комиссиясының хатшысы Е.Оспанов 21 маусым 2026 жыл №94 2026 жылғы 12 шілдеге тағайындалған Шиелі ауданының Тартоғай ауылдық округі әкімін сайлауда әкім болуға кандидаттарды тіркеу туралы Шиелі ауданының аумақтық сайлау комиссиясы «Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы» Қазақстан Республикасы Конституциялық заңының 113-5-бабына сәйкес келіп түскен құжаттарды қарап ШЕШТІ: Әкім болуға кандидаттар ретінде тіркелсін: Тегі, аты, әкесінің аты (егер ол жеке басын куәландыратын құжатта көрсетілсе) Туған жылы Атқаратын лауазымы (кәсібі), жұмыс орны және тұрғылықты жері, ұсыну тәсілі Ахметов Ақылбек Жүрсінұлы 1974 ж. Әкім, «Тартоғай ауылдық округі әкімі аппараты» КММ, Шиелі ауданы, Тартоғай ауылында тұрады, өзін-өзі ұсынған Сейтов Газиз Мухамедиярович 1965 ж. Уақытша жұмыссыз, Шиелі ауданы, Тұрсынбай датқа ауылында тұрады, өзін-өзі ұсынған Ерназаров Азамат Рахатович 1990 ж. Сектор меңгерушісі, «Шиелі ауданының кәсіпкерлік және өнеркәсіп бөлімі» КММ, Шиелі кентінде тұрады, өзін-өзі ұсынған Умирбаев Бейбит Кабиденович 1991 ж. Бас маман, «Тартоғай ауылдық округі әкімі аппараты» КММ, Шиелі ауданы, Бидайкөл ауылында тұрады, өзін-өзі ұсынған Әкім болуға тіркелген кандидаттарға тиісті куәліктер берілсін. Әкім болуға тіркелген кандидаттар сайлау бюллетеніне енгізілсін. Кандидаттарды тіркеу туралы хабар бұқаралық ақпарат құралдарында жариялансын. Шиелі ауданының аумақтық сайлау комиссиясының төрағасы М.Дулатов Шиелі ауданының аумақтық сайлау комиссиясының хатшысы Е.Оспанов 21 маусым 2026 жыл №95

Согласно сведениям, представленным в территориальному избирательную комиссию Шиелийского района по состоянию на 20:00 часов местного времени 21 июня 2026 года избирательные бюллетени получили 74,7% от общего количества избирателей, включенных в списки. В том числе: В том числе: в поселке Шиели – 74,48%; по сельскому округу Жиделиарык – 84,29%. Голосование проходило на всех участках в соответствии с требованиями закона РК о выборах, правонарушений не выявлено, жалоб не поступало. Территориальная избирательная комиссия Шиелийского района

2026 жылғы 12 шілдеге тағайындалған Шиелі ауданының Сұлутөбе және Тартоғай ауылдық округінің әкімдерін сайлауда әкім болуға кандидатты қолдап сайлаушылардың қолдарын жинауға арналған қол қою парағын толтыру үшін сайлау округіндегі дауыс беруге құқығы бар сайлаушылардың жалпы санының бір пайызы мөлшеріндегі қол санын белгілеу туралы «Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы» Қазақстан Республикасының Конституциялық заңының 113-4 бабына сәйкес және Шиелі аудандық сайлау комиссиясының 2026 жылғы 3 маусымдағы №АСК-26/104 «Шиелі ауданының Сұлутөбе және Тартоғай ауылдық округтері әкімдерінің сайлауын тағайындау туралы» қаулысының негізінде Шиелі ауданының аумақтық сайлау комиссиясы ШЕШТІ: Шиелі ауданының Сұлутөбе ауылдық округі әкіміне кандидатты қолдап қойылған рас қолдардың қажетті саны сайлау округіндегі дауыс беруге құқығы бар сайлаушылардың жалпы санының бір пайызы 15 (он бес) қол санында белгіленсін. Шиелі ауданының Тартоғай ауылдық округі әкіміне кандидатты қолдап қойылған рас қолдардың қажетті саны сайлау округіндегі дауыс беруге құқығы бар сайлаушылардың жалпы санының бір пайызы 11 (он бір) қол санында белгіленсін. Өзін-өзі ұсынған кандидаттарға әзірленген қол қою парақтарының жеткілікті санымен қамтамасыз етілсін. Осы шешім Шиелі ауданы әкімдігінің ресми интернет-ресурсының «Сайлау» бөлімінде орналастырылсын. Шиелі ауданының аумақтық сайлау комиссиясының төрағасы М.Дулатов Шиелі ауданының аумақтық сайлау комиссиясының хатшысы Е.Оспанов 18 маусым 2026 жыл №94

Әкім болуға кандидаттың сенім білдірілген адамдарын тіркеу туралы «Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы» Қазақстан Республикасы Конституциялық заңының 14-бабы 8-1) тармақшасының, 31-бабының негізінде Шиелі ауданының аумақтық сайлау комиссиясы ШЕШТІ: 1. Әкім болуға кандидат Оспанов Нұрланбек Төлешұлының сенім білдірілген адамдары тіркелсін: № р/б Сенім білдірілген адамның тегі, аты, әкесінің аты (егер ол жеке басын куәландыратын құжатта көрсетілсе) 1. Жүрсінова Айнұр Әшірбекқызы 2. Омаров Багдат Мусаевич Сенім білдірілген адамдарға тиісті куәлік берілсін. Шиелі ауданының аумақтық сайлау комиссиясының төрағасы М.Дулатов Шиелі ауданының аумақтық сайлау комиссиясының хатшысы Е.Оспанов 18 маусым 2026 жыл №87 Әкім болуға кандидаттың сенім білдірілген адамдарын тіркеу туралы «Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы» Қазақстан Республикасы Конституциялық заңының 14-бабы 8-1) тармақшасының, 31-бабының негізінде Шиелі ауданының аумақтық сайлау комиссиясы ШЕШТІ: 1. Әкім болуға кандидат Оразбеков Үсен Нұрғазыұлының сенім білдірілген адамдары тіркелсін: № р/б Сенім білдірілген адамның тегі, аты, әкесінің аты (егер ол жеке басын куәландыратын құжатта көрсетілсе) 1. Пернебек Рахымжан Маратұлы 2. Мухамедиярова Эльвира Мухамбетхановна 3. Ембергенов Айдос Жолдасбайұлы 4. Ембергенов Канат Шарипбекович 5. Баянбаев Қиянбек Қыдырбекұлы 6. Ергалиев Еркинбай Дониярович Сенім білдірілген адамдарға тиісті куәлік берілсін. Шиелі ауданының аумақтық сайлау комиссиясының төрағасы М.Дулатов Шиелі ауданының аумақтық сайлау комиссиясының хатшысы Е.Оспанов 18 маусым 2026 жыл №88 Әкім болуға кандидаттың сенім білдірілген адамдарын тіркеу туралы «Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы» Қазақстан Республикасы Конституциялық заңының 14-бабы 8-1) тармақшасының, 31-бабының негізінде Шиелі ауданының аумақтық сайлау комиссиясы ШЕШТІ: 1. Әкім болуға кандидат Әлиев Олжас Мәделханұлының сенім білдірілген адамдары тіркелсін: № р/б Сенім білдірілген адамның тегі, аты, әкесінің аты (егер ол жеке басын куәландыратын құжатта көрсетілсе) 1. Орынбаева Жаннур Арысбековна 2. Егембердиев Аманкелді Нұртайұлы Сенім білдірілген адамдарға тиісті куәлік берілсін. Шиелі ауданының аумақтық сайлау комиссиясының төрағасы М.Дулатов Шиелі ауданының аумақтық сайлау комиссиясының хатшысы Е.Оспанов 18 маусым 2026 жыл №89 Әкім болуға кандидаттың сенім білдірілген адамдарын тіркеу туралы «Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы» Қазақстан Республикасы Конституциялық заңының 14-бабы 8-1) тармақшасының, 31-бабының негізінде Шиелі ауданының аумақтық сайлау комиссиясы ШЕШТІ: 1. Әкім болуға кандидат Ахметов Ақылбек Жүрсінұлының сенім білдірілген адамдары тіркелсін: № р/б Сенім білдірілген адамның тегі, аты, әкесінің аты (егер ол жеке басын куәландыратын құжатта көрсетілсе) 1. Примбетов Басаман 2. Күнтуған Еркебұлан Күнтуғанұлы 3. Тенгебаев Нуржан Дилдабаевич Сенім білдірілген адамдарға тиісті куәлік берілсін. Шиелі ауданының аумақтық сайлау комиссиясының төрағасы М.Дулатов Шиелі ауданының аумақтық сайлау комиссиясының хатшысы Е.Оспанов 18 маусым 2026 жыл №90 Әкім болуға кандидаттың сенім білдірілген адамын тіркеу туралы «Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы» Қазақстан Республикасы Конституциялық заңының 14-бабы 8-1) тармақшасының, 31-бабының негізінде Шиелі ауданының аумақтық сайлау комиссиясы ШЕШТІ: 1. Әкім болуға кандидат Ерназаров Азамат Рахатовичтің сенім білдірілген адамы тіркелсін: № р/б Сенім білдірілген адамның тегі, аты, әкесінің аты (егер ол жеке басын куәландыратын құжатта көрсетілсе) 1. Жақсылықов Әскербек Омарұлы Сенім білдірілген адамға тиісті куәлік берілсін. Шиелі ауданының аумақтық сайлау комиссиясының төрағасы М.Дулатов Шиелі ауданының аумақтық сайлау комиссиясының хатшысы Е.Оспанов 18 маусым 2026 жыл №91 Әкім болуға кандидаттың сенім білдірілген адамын тіркеу туралы «Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы» Қазақстан Республикасы Конституциялық заңының 14-бабы 8-1) тармақшасының, 31-бабының негізінде Шиелі ауданының аумақтық сайлау комиссиясы ШЕШТІ: 1. Әкім болуға кандидат Умирбаев Бейбит Кабиденовичтің сенім білдірілген адамы тіркелсін: № р/б Сенім білдірілген адамның тегі, аты, әкесінің аты (егер ол жеке басын куәландыратын құжатта көрсетілсе) 1. Сағділдаев Әзиз Бейсембайұлы Сенім білдірілген адамға тиісті куәлік берілсін. Шиелі ауданының аумақтық сайлау комиссиясының төрағасы М.Дулатов Шиелі ауданының аумақтық сайлау комиссиясының хатшысы Е.Оспанов 18 маусым 2026 жыл №92 Әкім болуға кандидаттың сенім білдірілген адамын тіркеу туралы «Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы» Қазақстан Республикасы Конституциялық заңының 14-бабы 8-1) тармақшасының, 31-бабының негізінде Шиелі ауданының аумақтық сайлау комиссиясы ШЕШТІ: 3. Әкім болуға кандидат Сейтов Газиз Мухамедияровичтің сенім білдірілген адамы тіркелсін: № р/б Сенім білдірілген адамның тегі, аты, әкесінің аты (егер ол жеке басын куәландыратын құжатта көрсетілсе) 1. Ергешов Абай Жомартович Сенім білдірілген адамға тиісті куәлік берілсін. Шиелі ауданының аумақтық сайлау комиссиясының төрағасы М.Дулатов Шиелі ауданының аумақтық сайлау комиссиясының хатшысы Е.Оспанов 18 маусым 2026 жыл №93

Об определении соответствия (несоответствия) кандидатов в акимы сельского округа Сулутобе Шиелий ского района Кызылординской области требованиям, предъявляемым к нему законодательством Республики Казахстан На основании статьи 113-2 Конституционного закона Республики Казахстан» О выборах в Республике Казахстан» кандидат в акимы может быть избран в Конституционный закон Республики Казахстан «О выборах в Республике Казахстан», закон Республики Казахстан «О местном государственном управлении и самоуправлении в Республике Казахстан» на основании представленных сведений уполномоченных государственных органов о соответствии требованиям, предъявляемым законодательством Республики Казахстан в сфере государственной службы, территориальная избирательная комиссия Шиелийского района РЕШИЛА: Кандидаты в акимы Оспанов Нұрланбек Төлешұлы, Әлиев Олжас Мәделханұлы, Оразбеков Үсен Нұрғазыұлы соответствуют предусмотренным требованиям статьи 4 Конституционного закона Республики Казахстан «О выборах в Республике Казахстан», статьи 36-2 закона Республики Казахстан «О местном государственном управлении и самоуправлении в Республике Казахстан», законодательства Республики Казахстан в сфере государственной службы. Разместитьнастоящеерешение на официальноминтернет-ресурсеакиматаШиелийскогорайона в разделе «Выборы». Председатель территориальной избирательной комиссии Шиелийского района М.Дулатов Секретарь территориальной избирательной комиссии Шиелийского района Е.Оспанов 18 июня 2026 года №84 Об определении соответствия (несоответствия) кандидатов в акимы сельского округа Сулутобе Шиелий ского района Кызылординской области требованиям, предъявляемым к нему законодательством Республики Казахстан На основании статьи 113-2 Конституционного закона Республики Казахстан» О выборах в Республике Казахстан» кандидат в акимы может быть избран в Конституционный закон Республики Казахстан «О выборах в Республике Казахстан», закон Республики Казахстан «О местном государственном управлении и самоуправлении в Республике Казахстан» на основании представленных сведений уполномоченных государственных органов о соответствии требованиям, предъявляемым законодательством Республики Казахстан в сфере государственной службы, территориальная избирательная комиссия Шиелийского района РЕШИЛА: Кандидатывакимы Маматов Кажденбек Угизбаевич не соответствуетпредусмотреннымтребованиям статьи 4Конституционного законаРеспубликиКазахстан «Овыборах в Республике Казахстан», статьи 36-2 законаРеспубликиКазахстан «Оместномгосударственномуправленииисамоуправлении в Республике Казахстан», законодательства Республики Казахстан в сферегосударственнойслужбы. Разместитьнастоящеерешение на официальноминтернет-ресурсеакиматаШиелийскогорайона в разделе «Выборы». Председатель территориальной избирательной комиссии Шиелийского района М.Дулатов Секретарь территориальной избирательной комиссии Шиелийского района Е.Оспанов 18 июня 2026 года №85 Об определении соответствия (несоответствия) кандидатов в акимы сельского округа Тартогай Шиелий ского района Кызылординской области требованиям, предъявляемым к нему законодательством Республики Казахстан На основании статьи 113-2 Конституционного закона Республики Казахстан» О выборах в Республике Казахстан» кандидат в акимы может быть избран в Конституционный закон Республики Казахстан «О выборах в Республике Казахстан», закон Республики Казахстан «О местном государственном управлении и самоуправлении в Республике Казахстан» на основании представленных сведений уполномоченных государственных органов о соответствии требованиям, предъявляемым законодательством Республики Казахстан в сфере государственной службы, территориальная избирательная комиссия Шиелийского района РЕШИЛА: Кандидатывакимы Ахметов Ақылбек Жүрсінұлы, Ерназаров Азамат Рахатович, Умирбаев Бейбит Кабиденович, Сейтов Газиз Мухамедиярович соответствуютпредусмотреннымтребованиям статьи 4Конституционного законаРеспубликиКазахстан «Овыборах в Республике Казахстан», статьи 36-2 законаРеспубликиКазахстан «Оместномгосударственномуправленииисамоуправлении в Республике Казахстан», законодательства Республики Казахстан в сферегосударственнойслужбы. Разместитьнастоящеерешение на официальноминтернет-ресурсеакиматаШиелийскогорайона в разделе «Выборы». Председатель территориальной избирательной комиссии Шиелийского района М.Дулатов Секретарь территориальной избирательной комиссии Шиелийского района Е.Оспанов 18 июня 2026 года №86

ИНФОРМАЦИЯ ОБ ИТОГАХ ВЫДВИЖЕНИЯ кандидатов в аким ы сельских округов Сулутобе и Тартогай Шиелийского района Кызылординской области (выборы 12 июля 202 6 года) по состоянию на 18.00 часов 16 июня 2026 года № п/п Фамилия, имя, отчество Г од рождения М есто работы, занимаемая должность К ем выдвинут или в порядке самовыдвижения 1. Маматов Кажденбек Угизбаевич /с/о Сулутобе/ 1964 г. Аким, КГУ «Аппарат акима сельского округа Сулутобе» самовыдвижение 2. Оспанов Нұрлан Төлешұлы /с/о Сулутобе/ 1967 г. Главный специалист, КГУ «Аппарат акима сельского округа Талаптан» самовыдвижение 3. Әлиев Олжас Мәделханұлы /с/о Сулутобе/ 1981 г. Главный инспектор, КГУ «Аппарат акима Шиелийского района» самовыдвижение 4. Ахметов Ақылбек Жүрсінұлы /с/о Тартогай/ 1974 г. Аким, КГУ «Аппарат акима сельского округа Тартогай» самовыдвижение 5. Ерназаров Азамат Рахатович /с/о Тартогай/ 1990 г. Заведующий сектором, КГУ «Отдел предпринимательства и промышленности Шиелийского района» самовыдвижение 6. Умирбаев Бейбит Кабиденович /с/о Тартогай/ 1991 г. Главный специалист, КГУ «Аппарат акима сельского округа Тартогай» самовыдвижение 7. Сейтов Газиз Мухамедиярович /с/о Тартогай/ 1965 г. Временно безработный самовыдвижение

ТЖШ есептеудің жаңа әдістемесі болашақ жинақтаушы зейнетақының лайықты мөлшерін қамтамасыз етуге бағытталған ​ Қоғамның белсенді қызығушылығына және көптеген сауалдардың туындауына байланысты ең төменгі жеткіліктілік шектерін (ТЖШ) есептеу әдістемесіндегі жоспарланған өзгерістерді түсіндіреміз. ТЖШ есептеу әдістемесін қайта қараудың мақсаты - болашақ жинақтаушы зейнетақының жеткіліктілігін қамтамасыз ету үшін қажетті зейнетақы жинақтарының ең төменгі сомасына қойылатын талаптарды арттыру, зейнет жасындағы зейнетақы төлемдері есебінен салымшының кірісті алмастыру коэффициентін (КАК) кезең-кезеңімен (ең төменгі халықаралық стандарттарды ескере отырып) өсіру. Өзгеріс жасауға не себеп болды? Қолданыстағы Әдістемеге сәйкес ТЖШ мөлшері жыл сайын бекітілген әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштерді, ең төменгі жалақы мөлшері мен инвестициялық кірістілік негізінде болашақ зейнетақы жарналарының болжамды көрсеткіштерін ескере отырып жүргізілген есептеулер нәтижесінде белгіленеді. Бұл ретте қолданыстағы Әдістеменің бірқатар осал тұстары бар: ұзақ мерзімді макроэкономикалық болжамдарға тәуелділік, осының әсерінен жыл сайын ТЖШ мөлшері құбылмалы болады; салымшының болашақ зейнетақы жарналарын нақты төлеуіне кепілдіктердің болмауы; болашақ зейнетақы төлемдері мөлшерінің аздығы. Қолданыстағы әдістеме бойынша, азамат зейнетақы жинақтарының ТЖШ-дан асатын бөлігін пайдаланған жағдайда міндетті зейнетақы жарналарын (МЗЖ) аударуды одан әрі қарай жалғастырады деп болжанған. Мұндай жағдайда болашақта шамамен қазіргі күнкөріс минимумы (КМ) деңгейін, яғни 50 мың теңгеге жуық төлем алуы мүмкін. Алайда іс жүзінде жарналар тұрақты аударылмауы немесе мүлде тоқтауы мүмкін. Соның себебінен бүгінгі ТЖШ болашақ зейнетақы көлемінің жеткіліктілігін қамтамасыз ете алмайды деген қауіп бар. Жарналар уақытылы аударылып, іс жүзіндегі ТЖШ мөлшерін қамтамасыз еткеннің өзінде 50 мың теңге көлеміндегі жинақтаушы зейнетақы бүгінгі медианды жалақының [1] 15 %-на да жетпейді. ​ Жаңа Әдістеме нені көздейді? Ұсынылған ТЖШ-ны анықтаудың жаңа әдістемесі азаматтарға зейнетақы төлемдерінің неғұрлым жоғары және болжамды деңгейін қамтамасыз етуге бағытталған. Жаңа тәсілге сәйкес ТЖШ-дан жоғары жинақтарды алғаннан кейін болашақ жинақтаушы зейнетақы мөлшері медианды жалақының кемінде 40% деңгейіне жуықтайды (Қазақстан Республикасы Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі Ұлттық статистика бюросының деректері бойынша 2025 жылғы IV тоқсанда оның мөлшері 339 912 теңгені құрады). Сонымен қатар, ұсынылған Әдістемеде жеткіліктілік шектері болашақ жарналарға және көптеген макроэкономикалық көрсеткіштердің жыл сайынғы болжамды өзгерістеріне байланысты болмайды. ТЖШ шамалары ұлттық статистиканы ескере отырып, БҰҰ үнемі жаңартып отыратын Қазақстан халқының демографиялық кестелерін қоса алғанда, ұзақ мерзімді факторлар негізінде айқындалатын болады. Тиісінше азаматтар болашақ зейнетақы мөлшерін болжай алады және ЭЫДҰ елдерінің нысаналы көрсеткіштеріне кезең-кезеңімен жақындайды. ТЖШ мөлшері қазіргідей салымшының жасына байланысты болады: азамат зейнеткерлік жасқа неғұрлым жақын болса, болашақ зейнетақыны қамтамасыз ету үшін ТЖШ деңгейі соғұрлым жоғары болуы керек. ТЖШ анықтау үшін болашақ зейнетақы төлемінің ағымдағы құнын есептеудің классикалық формуласы пайдаланылатын болады. Басқаша айтқанда, жаңа формула бойынша жинақтардың ең аз сомасы, яғни мақсатты мөлшерде зейнетақы алуды қамтамасыз ету үшін салымшының жеке зейнетақы шотында (ЖЗШ) болуы тиіс ТЖШ шамасы айқындалады. Сонымен қатар, болашақ төлемдерді есептеу инфляция мен инвестициялық кірістің әсерін ескереді, яғни болашақ төлемдердің мөлшері инфляцияны ескере отырып нақты мәнде өседі. Осылайша, ТЖШ-ны айқындаудың жаңа әдістемесі зейнетақы төлемдері есебінен салымшының кірісін алмастыру коэффициентінің жеткіліктілігін қамтамасыз ету мақсатында болашақ жинақтаушы зейнетақыны қамтамасыз ету үшін қажетті зейнетақы жинақтарының ең төменгі сомасына қойылатын талаптарды арттырады. Бұдан басқа, мұндай әдістеме ТЖШ анықтау жүйесін зейнетақымен қамсыздандырудың халықаралық стандарттарына жақындатуға және зейнеткерлікке шыққан кезде зейнетақы жинақтарының жеткіліксіздігі қаупін азайтуға мүмкіндік береді. Халықаралық стандарттар мен тәжірибе ​ Естеріңізге сала кетейік, Халықаралық еңбек ұйымының (ХЕҰ) 102 Конвенциясына сәйкес зейнетақымен қамсыздандырудың ең төменгі деңгейі кемінде 40% КАК болып табылады. Еуропалық Одақ елдерінде ең төменгі зейнетақы мөлшері орта есеппен ең төменгі жалақы мөлшерінің шамамен 60%-ын құрайды. Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымының (ЭЫДҰ) елдерінде ең төменгі жалақы мөлшері медианды жалақының шамамен 50% құрайды. Халықаралық тәжірибе көрсеткендей, бірқатар елдерде зейнетақы жинақтарын мерзімінен бұрын пайдалану мүмкіндігі дағдарысқа қарсы шара ретінде экономикалық күйзелістерге және халықты қолдау қажеттілігіне байланысты ерекше жағдайларда, оның ішінде COVID-19 пандемиясы кезеңінде қатаң шектеулі мөлшерде қолданылған. Сонымен қатар, зейнетақы жинақтары, ең алдымен, егде жастағы азаматтардың табысын қамтамасыз етуге арналғанын атап өтеміз. Сондықтан зейнеткерлікке шыққанға дейін зейнетақы қаражатын үнемі пайдалану жинақтау көлемінің күрт төмендеуіне және сәйкесінше болашақ зейнетақы төлемдері мөлшерінің төмендеуіне әкелуі мүмкін. Ұзақ мерзімді перспективада бұл егде жастағы зейнетақы табысының жеткіліксіздігі қаупін арттырады. Осылайша, зейнетақы жинақтарының бір бөлігін баламалы мақсаттарға пайдалану мүмкіндігі сақталуда, алайда алу үшін қолжетімді қаражат көлемін айқындау тәсілдері азаматтарды болашақта зейнетақы төлемдерінің жеткілікті және тұрақты деңгейде қамтамасыз ету қажеттілігін ескере отырып жетілдіріледі. Қазақстанда жаңа әдістеме бойынша ТЖШ есебі нақты жағдайларға жақындап, озық елдердің зейнетақымен қамсыздандыру тәжірибесімен сәйкестендіруге бағытталатын болады. Азаматтың зейнеткерлікке шыққан кезде жинақ көлемі жеткіліксіз болу қаупі азаяды. Жаңартылған әдістеме жинақтаудың бір бөлігі алынған жағдайда болашақ жинақтаушы зейнетақы нысаналы көрсеткіштерден төмен болмайтындай және зейнеткерлік жастағы азаматтарға тұрақты зейнетақы табысын қамтамасыз ететіндей етіп ЖЗШ-да сақтау үшін қажетті зейнетақы жинақтарының ең төменгі деңгейін айқындауға мүмкіндік береді. БЖЗҚ 2013 жылғы 22 тамызда «ГНПФ» ЖЗҚ» АҚ негізінде құрылды. БЖЗҚ құрылтайшысы және акционері – Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің «Мемлекеттік мүлік және жекешелендіру комитеті» ММ арқылы Қазақстан Республикасының Үкіметі. БЖЗҚ зейнетақы активтерін сенімгерлікпен басқаруды Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі жүзеге асырады. Зейнетақы заңнамасына сәйкес БЖЗҚ міндетті зейнетақы жарналарын, жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын, міндетті кәсіптік зейнетақы жарналарын, ерікті зейнетақы жарналарын тартуды, сондай-ақ "Қазақстан Республикасының екінші деңгейдегі банктерінде орналастырылған депозиттерге міндетті кепілдік беру туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес депозиттерге міндетті кепілдік беруді жүзеге асыратын ұйым аударған кепілдік берілген депозит бойынша кепілдік берілген өтемнің талап етілмеген сомасы есебінен қалыптастырылған ерікті зейнетақы жарналарын есепке алып, оның есебін жүргізеді, зейнетақы төлемдерін жүзеге асыруды қамтамасыз етеді. Сондай-ақ Қор нысаналы активтер мен нысаналы талаптарды есепке алуды, нысаналы жинақтау шоттарына нысаналы жинақтарды (НЖ) есепке алу мен есептеуді, НЖ төлемдерін оларды алушының банк шоттарына есептеуді, "Ұлттық қор – балаларға" бағдарламасы шеңберінде Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындаған тәртіппен НЖ қайтарымдарын есепке алуды жүзеге асырады (толығырақ www.enpf.kz сайтында). [1] Медианды жалақы – бұл барлық жалақыны екі тең бөлікке бөлетін көрсеткіш, қызметкерлердің 50%-ы осы мөлшерден аз, 50%-ы көп алады.

Қазақстандықтарға соңғы 12 айда есептелген инвестициялық кіріс 2,1 трлн теңгеден асты Қазақстандықтардың инвестициялық кірісі Қазақстан Ұлттық Банкінің (ҚРҰБ), сондай-ақ инвестициялық портфельді жеке басқарушылардың (ИПБ) зейнетақы активтерін басқару есебінен қалыптастырылады. ҚРҰБ-ның міндетті зейнетақы жарналары (МЗЖ), міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары (МКЗЖ), ерікті зейнетақы жарналары (ЕЗЖ) есебінен зейнетақы активтерін басқару жөніндегі инвестициялық қызметінің нәтижесінде 2025 жылдың мамырынан бастап 2026 жылдың сәуіріне дейінгі 12 айда есептелген инвестициялық кірістің мөлшері шамамен 2,00 трлн теңгені құрады, осы кезеңдегі кірістілік 8,57% болды. Осы уақыт аралығында жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналары (ЖМЗЖ) есебінен 2026 жылғы 1 мамырдағы жағдай бойынша есептелген инвестициялық кіріс 108,19 млрд теңгені құрады, кірістілік 17,49%. Еске сала кетейік, сенімгерлік басқарушылар валюталар, елдер, экономиканың секторлары мен эмитенттер бойынша әртараптандырылған түрлі қаржы құралдарына инвестиция сала отырып, теңгерімді инвестициялық саясат жүргізеді. Инвестициялық кіріс бірнеше көзден қалыптасады: бағалы қағаздар бойынша сыйақы (депозиттер мен өзге де операциялардан түсетін кірістер), қаржы құралдарының нарықтық және валюталық қайта бағалануы, сыртқы басқаруға берілген активтердің нәтижелері және басқа да факторлар есебінен. Осылайша, инвестициялық кірістің көлемі бірқатар жағдайларға тәуелді: портфельдегі қаржы құралдарының нарықтық құнының өзгеруіне, валюта бағамдарының ауытқуына, инфляция деңгейіне, дивидендтер төленуіне және өзге де ықпал ететін факторларға. Әр кезеңде табыстылық өсіп те, төмендеп те отыруы мүмкін, бұл өз кезегінде салымшылардың жалпы зейнетақы жинақтарының көлеміне әсер етеді. Ағымдағы жылдың басынан бері Қазақстан Ұлттық Банкінің басқаруындағы зейнетақы активтері бойынша инвестициялық кірістің төмендеуінің негізгі себебі — теңгенің АҚШ долларына қатысты нығаюы салдарынан туындаған валюталық активтердің теріс бағамдық қайта бағалануы. Атап айтқанда, АҚШ долларының бағамы 505,53 теңгеден 462,91 теңгеге дейін төмендеді. Қаржы нарығының құбылмалылығына қарамастан, орта және ұзақ мерзімді перспективада оң инвестициялық кіріс және зейнетақы жинақтарының нақты кірістілігі қамтамасыз етіледі. 1998 жылы жинақтаушы зейнетақы жүйесі құрылған сәттен бастап жинақталған инвестициялық кірістілік 2026 жылғы 1 мамырдағы жағдай бойынша өспелі қорытындымен бүкіл кезеңдегі 979,41% инфляция кезінде 1 060,20% құрады. 2026 жылғы 1 мамырдағы жағдай бойынша 01.04.2014 жылдан бастап (зейнетақы активтері БЖЗҚ-ға біріктірілгеннен кейін) жинақталған, ҚРҰБ тапқан таза инвестициялық кіріс – 10,21 трлн теңге . Оның салымшылардың (алушылардың) зейнетақы жинақтарының жалпы көлеміндегі үлесі – жүргізілген төлемдер есебімен 39,7% құрайды, бұл инвестициялық қызметтің зейнетақы жинақтары құрылымындағы маңыздылығының айғағы. Зейнетақы активтерінің жекелеген қысқа мерзімді кезеңдердегі кірістілігі оларды ұзақ мерзімді басқару тиімділігінің көрсеткіші бола алмайды. Кірістілік деңгейі қаржы құралдарының, валюта бағамдарының және кезеңнен кезеңге дейінгі өзге де көрсеткіштердің нарықтық құнының құбылмалылығына байланысты екенін атап өту маңызды. Сондықтан инвестициялық кірістің мөлшерін объективті талдауды ұзақ мерзімді кезеңге жасаған жөн. Естеріңізге сала кетейік, салымшылар зейнетақы активтерінің бір бөлігін (міндетті зейнетақы жарналары есебінен зейнетақы жинақтарының 50%-на дейін және ерікті зейнетақы жарналары есебінен зейнетақы жинақтарының 100%-на дейін) реттеушінің талаптарына сәйкес келетін жеке инвестициялық портфельді басқарушыға (ИПБ) басқаруға аударуға құқылы. Ұзақ мерзімді кезеңде зейнетақы активтерін сақтауға және олардың оң кірістілігін қамтамасыз етуге бағытталған ҚРҰБ-ның неғұрлым консервативті басқаруымен салыстырғанда, ИПБ-ның инвестициялық декларациялары мен реттеушінің талаптары зейнетақы активтерінің кірістілігін арттыру үшін ИПБ-ға кең инвестициялық мүмкіндіктер береді (бұл ретте ИПБ-ның тәуекелдері де жоғары). Зейнетақы активтерін инвестициялық басқару мен есепке алудың бүкіл жүйесі ашық: әрбір салымшының enpf.kz сайтындағы жеке кабинетінде немесе мобильді қосымшада өзінің инвестициялық табысын көруге мүмкіндігі бар. БЖЗҚ зейнетақы активтерін инвестициялық басқару және БЖЗҚ зейнетақы активтері орналастырылған қаржы құралдары туралы ақпарат БЖЗҚ ресми сайтында "статистика және талдау/зейнетақы активтерін инвестициялық басқару" бөлімінде жарияланады ( https://www.enpf.kz/kz/ ). БЖЗҚ 2013 жылғы 22 тамызда «ГНПФ» ЖЗҚ» АҚ негізінде құрылды. БЖЗҚ құрылтайшысы және акционері – Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің «Мемлекеттік мүлік және жекешелендіру комитеті» ММ арқылы Қазақстан Республикасының Үкіметі. БЖЗҚ зейнетақы активтерін сенімгерлікпен басқаруды Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі жүзеге асырады. Зейнетақы заңнамасына сәйкес БЖЗҚ міндетті зейнетақы жарналарын, жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын, міндетті кәсіптік зейнетақы жарналарын, ерікті зейнетақы жарналарын тартуды, сондай-ақ "Қазақстан Республикасының екінші деңгейдегі банктерінде орналастырылған депозиттерге міндетті кепілдік беру туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес депозиттерге міндетті кепілдік беруді жүзеге асыратын ұйым аударған кепілдік берілген депозит бойынша кепілдік берілген өтемнің талап етілмеген сомасы есебінен қалыптастырылған ерікті зейнетақы жарналарын есепке алып, оның есебін жүргізеді, зейнетақы төлемдерін жүзеге асыруды қамтамасыз етеді. Сондай-ақ Қор нысаналы активтер мен нысаналы талаптарды есепке алуды, нысаналы жинақтау шоттарына нысаналы жинақтарды (НЖ) есепке алу мен есептеуді, НЖ төлемдерін оларды алушының банк шоттарына есептеуді, "Ұлттық қор – балаларға" бағдарламасы шеңберінде Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындаған тәртіппен НЖ қайтарымдарын есепке алуды жүзеге асырады (толығырақ www.enpf.kz сайтында).