Қазақ халқының ғарышкер ұлы Қазақстан Республикасының Халық Қаһарманы, Ресей Федерациясының Батыры, Ресей Федерациясының генерал-майоры, Қазақстан Республикасының авиация генерал-лейтенанты, ұшқыш-ғарышкер, техника ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Республикасы Ұлттық Ғылым академиясының академигі, Халықаралық ғылым академигі, Халықаралық Ақпараттандыру Академиясының академигі, Қ. Е. Циолковский атындағы Ресей космонавтика академиясының академигі, Ресей жаратылыстану ғылымдары академиясының академигі Талғат Амангелдіұлы Мұсабаевтың мезгілсіз қайтыс болғаны туралы хабарды терең қайғырып қабыл алдық. Талғат Амангелдіұлының есімі әлемдік космонавтика тарихында мәңгілікке жазылған. Оның батылдығы, адалдығы, жоғары кәсібилігі, патриотизмі және Қазақстанның ғарыш саласының дамуына қосқан үлесі шын жүректенқұрметтудырады. Олғарышқа үш ретсамғап,ғарышкерғанаемес, сонымен қатар өзінҰлттықғарышинфрақұрылымынқұруғажәненығайтуғаарнағанданамемлекетқайраткері болды. Оныңжұмысыменжекеүлгісіжасмамандарменғалымдардышабыттандырды. Талғат Амангелдіұлы Мұсабаев ғарышкер, Ұлттық ғарыш агенттігінің басшысы, мемлекет қайраткері ретінде Қазақстанның ғарыш саласының дамуына елеулі үлес қосты. Ғарышта үш рет, 341 тәуліктен астам болған алғашқы және жалғыз қазақстандық (1994,1998,2001) болып табылады, сонымен қатар «Мир» және ХҒС орбиталық станцияларында жұмыс істеген. Қазақстан Республикасы Ұлттық ғарыш агенттігінің (Қазғарыш) төрағасы лауазымында (2007-2014 жылдар) ол отандық ғарыш саласының негізін құрды, оның жанында Қазақстанның ғарыш саласын қалыптастыру мен дамытуға жағдайлар жасалды: - ғарыш қызметінің ғылыми және ғылыми-технологиялық базасын дамыту; - Байқоңыр ғарыш айлағының қызметіне Қазақстанның қатысуын кеңейту; - «Байқоңыр» ғарыш айлағында «Бәйтерек» ғарыш зымыран кешенін құру; - спутниктік байланыс пен жерді қашықтықтан зондтаудың ғарыштық жүйесін құру; - Астана мен Алматыда спутниктерді басқару орталықтарын құру; -KazSat,KazEOSat-1,KazEOSat-2сериялы жерсеріктердіұшыру; - ғарыш аппараттары өндірісінің жобалау-конструкторлық және технологиялық базасын құру; - жоғары дәлдіктегі спутниктік навигация жүйесін құру; - Ресей, Франция, Украина, Қытай, Жапония, Ұлыбритания, Германия, Израиль, БАӘ, Үндістан, Оңтүстік Корея және басқа елдермен халықаралық ынтымақтастықты дамыту; - бірқатар елдермен ынтымақтастықтың шарттық-құқықтық базасын құру; - ғарыш қызметі саласындағы бірқатар нормативтік актілерді, Қазақстан Республикасының ғарыш қызметі туралы Заңын қабылдау; -қазақстандық ғарышкер Айдын Айымбетовты іріктеуге, даярлауға және ұшуға қатысу. Мұсабаев ғарышқа ұшудың практикалық тәжірибесін, стратегиялық басқаруды және саланы дамытуға кәсіби көзқарасты біріктіре отырып, қазақстандық ғарышкерліктің символына айналды. Оның күш-жігерінің арқасында Қазақстан өзінің ғарыштық инфрақұрылымы бар елдердің әлемдік картасында орнықты. Қазақстан Республикасы Цифрлық даму және аэроғарыш өнеркәсібі министрлігінің Аэроғарыш комитеті туыстары мен жақындарының қайғысына ортақтасып, Талғат Амангелдіұлының отбасына шын жүректен көңіл айтады. Талғат Амангелдіұлы Мұсабаев туралы жарқын естелік біздің жүрегімізде мәңгі қалады.Талғат Амангелдіұлы Мұсабаев туралы жарқын естелік біздің жүрегімізде мәңгі қалады.лады.
2025 жылғы 18 шілдеде Әзербайжанның Баку қаласында Білім, ғылым және мәдениет мәселелері жөніндегі Ислам ұйымының (ICESCO) Аймақтық офисі ұйымдастырған алғашқы аймақтық семинар өтті. Іс-шараға Әзербайжан, Қазақстан, Қырғызстан, Тәжікстан және Өзбекстан делегациялары қатысты. Семинардың басты мақсаты - Орталық Азия мен Кавказ елдері арасындағы мәдени, білім беру және ғылыми ынтымақтастықты нығайту, сондай-ақ орнықты даму мен инновация салаларында ортақ стратегиялар әзірлеу болды. Қазақстан Республикасының атынан семинарға Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрлігінің Аэроғарыш комитеті төрағасының орынбасары Алан Аманжолұлы Казкенов қатысты. Сонымен қатар қазақстандық делегация құрамында «Ғарыштық техника және технологиялар институты» ЖШС-нің өкілдері және ҚР Мәдениет және ақпарат министрлігінің Мәдениет комитетінің өкілі болды. Алғашқы панельдік сессия аясында Алан Аманжолұлы Казкенов «Аэроғарыш саласындағы білім, ғылым және технологиялар бағытындағы Қазақстанның белсенділігі» тақырыбында баяндама жасады. Баяндама барысында ол Қазақстанның технологиялық шешімдерді дамытуға, инженерлік кадрларды даярлауға және халықаралық ынтымақтастықты кеңейтуге бағытталған ұлттық стратегияларды белсенді іске асырып жатқанын атап өтті. Білім беру саласындағы UniSat (ЮНИСЕФ-пен бірлескен жоба) сияқты инклюзивті бағдарламалар, жетекші жоғары оқу орындарындағы академиялық бастамалар және инновациялық жобалар - OTS Sat спутнигі, жасанды интеллект негізіндегі шешімдер мен инженерлік байқаулар мысал ретінде келтірілді. Сонымен қатар, экономиканың түрлі секторларын ғарыштық мониторингілеу, апаттар мен төтенше жағдайларда спутниктік жедел әрекет ету жүйесін енгізу тәжірибесі, IoT спутниктік байланыс құрылғылары арқылы интернет заттар жүйесін дамыту, Ай орбитасындағы телескоп жобасы, сондай-ақ когнитивтік тұрақтылыққа арналған SANA экспериментіне дайындық секілді бірқатар бастамаларды таныстырды. ICESCO аясында ашық спутниктік деректердің аймақтық банкін құру және бірлескен білім беру бағдарламалары арқылы орнықты әрі өзара тиімді даму негіздерін қалыптастыру жөнінде ұсыныстар айтылды. Іссапар аясында қазақстандық делегация Әзербайжан Республикасының «Азеркосмос» ғарыш агенттігінің өкілдерімен кездесу өткізіп, тараптар болашақтағы ықпалдастық пен бірлескен жобалар бойынша пікір алмасты. Іс-шара қорытындысында Қазақстан делегациясы ICESCO семинарына қатысушыларды, сондай-ақ «Азеркосмос» өкілдерін 2025 жылғы 8–9 қыркүйекте Алматы қаласында әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің базасында өтетін «Space Days Kazakhstan 2025» халықаралық форумына қатысуға шақырды.
