Тұмаумен қалай күресуге болады?

Қызуөлшегіш сынғаннан кейін оның ұшқан сынықтары мен ішіндегі сынапты жатқан орнын түсінуге тырысыңыз. Ең бастысы сынап тамшыларын үйде таратпау үшін төгілген сынапты басып алмаған жөн. Қызуөлшегіштің қалдықтары жатуы мүмкін аймақтан барлық үй тұрғындарын басқа бөлмеге шығару қажет. Үйдегі жануарларды орындарынан көшіру керек. Сынап металл болғандықтан, ауаға түскеннен кейін жақсы буланады, сондықтан терезелер мен желкөздерді ашып, бөлмені желдетіп алу қажет. Сонымен, сіз қызуөлшегімтің сынықтары мен сынаптың түскенін орнын анықтадыңыз. Сынап кез келген жерге тиген кезде ұсақ тамшылары сіз ойлағанан әлдеқайда алыс жерге түседі. Өңделетін аймақ бастапқы кезде белгілегеннен 1,5-2 есе үлкен болуы тиіс. Аумақта мыңдаған сынап тамшылары болады. Оларды жинап алу оңай емес. Ең бастысы тұрмыста пайдаланатын сыпырғыш немесе шүберектерді пайдаланбаңыз. Сынапты жинаған кезде тек бір-ақ рет пайдаланып қоқысқа тастауға болатын заттарды қолданыңыз. Ең алдымен, сынаптың ірі түйіршіктерін жинап алу қажет. Жинау кезінде қағазды қолданып, кейін оны суы бар құтыға салып қою қажет. Сынап судың астында болған кезде буы қауіп төндірмейді. Дей тұрғанымен, сынап «судың астында буланады» және жеті күннен кейін судың үстіндегі сынап тамшылары буының қысымы жердің үстінде жатқан тамшының үстіндегі қысыммен тең болады. Осы орайда құтыны үйде бір аптадан артық сақтамаңыз. Сынаптың ірі тамшыларын инесі жоқ шприцпен немесе бүріккішпен жинап алуға болады. Кішкентай тамшыларды өзара біріктіріп, қылқалам не тағы басқа ыңғайлы құрал, яғни шприц не бүркеуге арналған үрімше арқылы қағазға жинап алу керек. Сондай-ақ ұсақ тамшыларды скотч арқылы жинау ыңғайлы. Скотчтан шағын қиық кесіп аламыз (30-50см.), содан кейін жабысқақ жағымен, қолға қолғап киіп, оны сынап төгілген еден бетіне жабыстырып (скотч тамшыларды жинап алуы үшін қолмен үстіне басып өту керек), жұлып аламыз. Скотчтің қиығына мұқият қараған кезде қызуөлшегіштің ұсақ сынықтары мен жылтыраған түйіршектерді байқауға болады. Дәл осы түйіршіктер сынған қызуөлшегіштен тараған сынып тапшылары болып табылады, пайдаланылған қиықты бүктеп, жоюға арналған пакетке салыңыз. Тағы да скотч алып, жасаған әрекетіңізді қайталаңыз. Осылайша, сынап түсуі ықтимал барлық аумақты скотчті пайдалану арқылы тазалап шығасыз. Ең бастысы, скотчті жабыстырған кезде қиықтың тесіліп кетуін болдырмау қажет. Сынап тамшыларының басым бөлігінің ұсақтығы соншалық, оларды көзбен көруге болмайды. Ал скотч арқылы оларды жабыстырып алуға болады. Барлық төгілген сынапты жинағаннан кейін еденді мұқият жуып шығу керек. 1 л суға 40 г үгілген сабын мен 50 г ас содасын қосып, сабын-содалы ерітіндіні дайындаңыз және сынап төгілген аумақты өңдеңіз. Осы шараны бірнеше күн бойы қайталап жасап тұру қажет. Тұрақты түрде ылғалды жинап, үй-жайды желдетіп тұрыңыз. Пакеттерді қоқысқа тастамаңыз және үйде сақтамаңыз! Сынап қауіпті, қоқысқа түсіп, адамдар мен жануарларға зиян келтіруі мүмкін! Сондықтан оны мамандарға тапсырыңыз немесе жою үшін шұғыл осындай қоқыстарды жинауға арналған арнайы контейнерге тастаңыз. Қызуөлшегішті абайсызда сындырып алмау үшін оны ұқыптылықпен қолданылу мақсатына сай пайдалану қажет және балалардың қолы жетпейтін жерде арнайы қорапшасында сақтау керек. Сондай-ақ қазіргі уақытта сынапты қызуөлшегіштің қауіпсіз баламасы болып табылатын электронды және қызылсәулелі термометрлер кеңінен пайдаланылады.

Көптен күткен жылу келді және қыста ұмытылған көптеген ойын-сауық пен демалыс түрлерін әкелді. Бірақ, өкінішке орай, ашық ауада уақыт өткізу тек жағымды сезімдер әкелмейді. Кенені көктемде және жазда табиғатта, әсіресе орманда «ілестіру»қаупі көпшілікке белгілі. Кенелер үнемі аурудың тасымалдаушысы бола бермейді - көп жағдайда олардың шағуы зиянсыз, бірақ кейбіреулері әртүрлі ауруларды, соның ішінде кене энцефалитін тасымалдауы мүмкін. Кене энцефалиті келесідей беріледі: - вирус жұқтырған иксод кенесі жабысқан кезде; - кенелердің жаппай шабуылы кезінде ешкілердің, қойлардың, сиырлардың шикі сүтінде сирек жағдайда вирус болуы мүмкін; - кенені жаншығанда немесе шаққан жерін қасығанда. Кене энцефалиті ауруының белгілері: жалпы әлсіздік, бастың ауруы, жүректің айнуы, құсу, тәбеттің төмендеуі, дене температурасының жоғарылауы, кене шаққан жерде гиперемия. Кене энцефалитінің профилактикасы: Табиғатта демалу кезінде, саяжайда және т. б. мыналар қажет: ұзын жеңді көйлек киіп, оны шалбарға, ал шалбарды шұлыққа салыңыз. Бас пен мойынды орамалмен, капюшонмен жабыңыз; мезгіл-мезгіл киім мен денені өзіңіз және өзара қарап-тексеріңіз; дененің ашық жерлері мен киімдерді репелленттермен өңдеңіз; кене шағып алған жағдайда медициналық ұйымға жүгініңіз. медициналық көмекке жүгіну мүмкіндігі болмаған кезде кенені өзіңіз алып тастаңыз (кенеге бір тамшы май тамызып, пинцетпен немесе жіппен, қозғап, біртіндеп алыңыз; Егер тұмсығы теріде қалса, оны тікен сияқты алып тастаңыз, шаққан жерге йод жағып, қолыңызды мұқият жуыңыз).

Жаңа жыл қарсаңында барлығы, әсіресе балалар сыйлықтарды асыға күтеді. Осы орайда Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі Санитариялық-эпидемиологиялық бақылау комитетінің Солтүстік Қазақстан облысының санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаменті Солтүстік Қазақстан облысы тұрғындарын келе жатқан Жаңа жылмен құттықтайды және жаңа жылға дәмді, сапалы және қауіпсіз тәтті сыйлық алу үшін тәттілерді қалай дұрыс таңдау керектігін және бірнеше ережені ұмытпау қажеттігі туралы еске салады. Жаңа жылдық тәтті сыйлықтарды ұйымдастырылған сауда орындарынан (дүкендер, супермаркеттер, ресми базарлар) сатып алған жөн. Сатып алу кезінде қаптамаға назар аударыңыз - ол бұзылмаған күйде, өнімнің таңбасында келесі мәліметтер болуы керек: 1) атауы; 2) құрамы; 3) саны; 4) дайындалған күні; 5) жарамдылық мерзімі; 6) тамақ өнімдерін сақтау шарттарының, оның ішінде қаптаманы ашқаннан кейін де болуы; 7) тамақ өнімдерін өндіретін кәсіпорынның атауы және орналасқан жері немесе тамақ өнімдерін өндіретін жеке кәсіпкердің тегі, аты, әкесінің аты және мекенжайы, дайындаушының уәкілетті тұлғасының аты-жөні және мекенжайы, импорттаушы ұйымның атауы және орналасқан жері немесе импорттаушы жеке кәсіпкердің тегі, аты, әкесінің аты және мекенжайы; 8. тамақ өнімдерін пайдалану, оның ішінде дайындау бойынша ұсыныстар мен шектеулер мына жағдайларда көрсетілуі тиіс, яғни өнімді аталған ұсыныстар мен шектеулерсіз пайдалану мүмкін болмаса немесе тұтынушылардың денсаулығына, мүлкіне зиян келтірілетін болса, тамақ өнімдерінің дәмдік қасиеттерінің төмендеуіне немесе жоғалуына алып келетін болса; 9) тағамдық құндылықтың көрсеткіштері; 10) тамақ өнімдерінде гендік-модификацияланған ағзаларды қолдану арқылы алынған компоненттердің бары туралы мәліметтер. 11) Кеден одағына мүше мемлекеттердің нарығында өнім айналымының бірыңғай белгісі. Жарамдылық мерзімі тәтті жиынтықтың құрамына кіретін ең тез бұзылатын өнім бойынша белгіленеді. Сыйлықты қаптамаға салу күні сатып алып жатқан күнге жақын болуы керек, бұл кәмпит, вафля және піспенанның барынша балғын болуын қамтамасыз етеді. Балаларға сыйлық таңдағанда, кондитерлік өнімдердің құрамында ең аз мөлшерде тағамдық қоспалар, консерванттар, гидратталған майлар мен трансмайлардың болуына баса назар аудару керек. Сондай-ақ сіз тәтті сыйлықты өзіңіз де жасай аласыз. Мәселен, балалардың сүйікті кәмпиттерін сатып алыңыз, тәттілерге ойыншық қосыңыз (міндетті түрде пакетте) және әдемі безендіріңіз. Өрік дәні, жержаңғақ сияқты ықтимал аллергендердің бар-жоғына назар аударыңыз. Оларды балалардың тамағында қолданбаған жөн. Айта кететіні, карамель, оның ішінде мұз карамелді, балаларға арналған тәтті жиынтыққа салмаған дұрыс болады. Сапалы тәтті жиынтықтың құрамында шоколад, кәмпиттер (желе, вафля, суфле толтырылған) болуы мүмкін, міндетті түрде қаптамада: вафли, пірәндік, печенье (бисквит, галет), жұмсақ ирис, пастила, зефир және мармелад болады. Соңғы екі компонент басқа тәттілермен салыстырғанда қанттың аз болуына байланысты ең зиянсыз болып табылады. Бұнымен қоса, мармелад пен зефирдің құрамында ас қорытуға пайдалы пектин бар. Тәттілердің құрамында дәм мен хош иісті күшейткіштер, консерванттар (Е200, Е202, Е210, Е249), синтетикалық бояғыштар, табиғи дәмге ұқсас хош иістендіргіштер, гидрогенизацияланған майлар, табиғи кофе болмауы тиіс. Бұл ингредиенттерді балаларға арналған кондитерлік өнімдерде қолдануға тыйым салынған. Бірақ табиғи бояғыштар мен хош иістендіргіштерді пайдалануға рұқсат етіледі. Сыйлықтың ішінде кондитерлік өнімдермен бірге ойыншық болуы мүмкін, ол тағам өнімдеріне қауіпсіз арнайы қаптамада болуы керек. Жас шектеулері мен қауіпсіздік шараларын есте ұстаған жөн. 3 жасқа дейінгі балаларға арналған ойыншықтарда табиғи жүн мен тері болмауы керек - бұл өте күшті аллергендер. Сондай-ақ, ойыншықта әйнек және басқа сынғыш материалдар, ұсақ бөлшектер, оның ішінде көлемі ылғалды ортада 5% -дан асатындар болмауы тиіс. Сіздің талабыңыз бойынша сатушы сыйлықтың барлық құрамдас бөліктерінің сапасы мен қауіпсіздігін растайтын сәйкестік туралы декларацияларды ұсынуға міндетті. Егер тәтті сыйлықтар мен ойыншықтардың сапасы мен қауіпсіздігіне қатысты күмән туындаған жағдайда, сіз тауарды сатып алу орны бойынша Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі Санитариялық-эпидемиологиялық бақылау комитеті Солтүстік Қазақстан облысының санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаментінің аумақтық санитариялық-эпидемиологиялық бақылау басқармаларына жүгіне аласыз. Осы қарапайым алдын алу шараларын орындау қауіпсіз сыйлықты таңдауға ғана емес, сонымен қатар Сіздің және туыстарыңыз бен жақындарыңыздың денсаулығын сақтауға көмектеседі.

Су тасқыны алдындағы кезеңде және су тасқыны кезінде жұқпалы аурулардың алдын алу мақсатында халыққа кеңес береміз: Су тасқыны алдындағы кезеңде: 1) қар ерігеннен кейін аумақты жиналған қоқыстардан тазартуды, қазылған шұңқырлар мен аула дәретханаларын тазалауды және зарарсыздандыруды жүргізу; 2) Ұңғымаларды қақпақтармен жабдықтауға, ұңғыма бөренелерін ақаусыз және таза ұстауға; 3) су мен тамақ өнімдерін кеміргіштер қолы жетпейтін жерлерде жабық ыдыстарда сақтауға міндетті; 4) бөтелкедегі судың, жарамдылық мерзімі ұзартылған тамақ өнімдерінің қоры болуға, оларды су үшін қол жетімді емес жерлерде мүмкіндігінше жоғары орналастыруға. Су тасқыны кезеңінде: 1) су басу орындарында бұлақтар мен құдықтардан су алу мен пайдалануды болдырмауға; 2) ішуге және тамақ дайындауға тек бөтелкедегі немесе қайнатылған суды пайдаланыңыз; 3) тасқын суға малынған тамақ өнімдерін пайдаланбауға; 4) жеке гигиенаны сақтау, тамақ ішер алдында және дәретханаға барғаннан кейін қолды жуғыш заттармен жуу, әсіресе балалардың қол гигиенасын сақтау қажет; 5) көкөністер мен жемістерді шикі күйінде жеген кезде оларды сумен (бөтелкедегі немесе қайнатылған) мұқият жуып, қайнаған суға құйыңыз; 6) қайнату немесе бөтелкедегі суды сатып алу мүмкіндігі болмаған кезде суды қамтамасыз ету және беру үшін жергілікті атқарушы органдарға жүгіну қажет; 7) аурудың алғашқы белгілерінде дереу медициналық көмек көрсету үшін жақын маңдағы медициналық пункттерге жүгіну және өзін-өзі емдеумен айналыспау қажет. Науқасқа жеке ыдыс-аяқ бөлінуі керек, қалғандарының бәрі алдын - алу шараларын сақтауы керек-үй-жайларды дезинфекциялық құралдармен тазалауды ұйымдастырыңыз, қолыңызды мұқият жуыңыз, барлық ыдыстарды қайнатыңыз. Су тасқынынан кейін: 1) ауланы кейіннен қатты тұрмыстық қалдықтар полигонына шығару үшін өзімен бірге су әкелген қоқыстардан тазалаңыз; 2) қолда бар құдықтарды олардан ластанған суды айдау арқылы ағызып, дезинфекциялау қажет, әсіресе бұл жазғы тұрғындар мен ауыл тұрғындарына қатысты; 3) жеке учаскеде жұмыс істегенде, ластанған қолдардағы инфекция ағзаға енбеуі үшін қолды қорғау құралдарын қолданыңыз, тамақ ішпеңіз немесе жұмыс кезінде темекі шекпеңіз; 4) үй учаскесінде шаң түзуге байланысты жұмыстарды орындау кезінде ауыз бен мұрынды медициналық маскамен немесе дәке таңғышпен жабыңыз. Су басқан жерлерде бұлақтардан су ішпеңіз және тұрмыстық қажеттіліктер үшін табиғи су қоймаларының суын пайдаланбаңыз. Сондай-ақ, ішу үшін бөтелкедегі суды пайдалануды ұсынамыз. Есіңізде болсын, күнделікті өмірде, төтенше жағдайда қарапайым гигиеналық ережелерді сақтау, сондай-ақ қарапайым нұсқауларды орындау сізді көптеген аурулардан сақтайды.

Жертөле үй-жайларында жәндіктер мен кеміргіштер табылған жағдайда тұрғылықты жері бойынша ось, ПИК, ЖШС, ӨК және т.б. жүгіну қажет, өйткені сіздің үйіңіз кәсіптік дезинфекциялық ұйымдармен шарттық негізде дезинсекциялық және дератизациялық іс-шараларды жүргізуге міндетті. Жеке пәтерді өңдеуге қатысты, егер тарақандар, қателіктер, басқа жәндіктер, сондай-ақ кеміргіштер пайда болса, дезинфекция, дезинсекция және дератизация қызметтерін көрсететін кәсіби ұйымдардың біріне өз бетінше жүгіну қажет. Бұл "халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы" Қазақстан Республикасы Кодексінің 107-бабында айқындалған, онда инфекциялық және паразиттік аурулардың пайда болуының, таралуының алдын алу мақсатында жеке және заңды тұлғалар өз қаражаты есебінен мемлекеттік санитариялық-эпидемиологиялық нормалау құжаттарына сәйкес профилактикалық, сондай-ақ эпидемиологиялық көрсеткіштер бойынша жүйелі негізде жүргізуге міндетті екендігі анық айтылған дезинфекция, дезинсекция және дератизация.

Қазақстан Республикасының 2015 жылғы 29 қазандағы № 375-V ҚРЗ Кәсіпкерлік кодексіне сәйкес жоспардан тыс тексеру жүргізу үшін негіздердің бірі-нақты негіздер мен растайтын дәлелдер болған кезде ҚР заңнамасының талаптарын бұзу бойынша жеке және заңды тұлғалардың өтініштері болып табылады. Пәтердегі шу және (немесе) иіс деңгейін зертханалық-аспаптық өлшеудің нормативтерге сәйкес келмейтін нәтижелері дәлел бола алады. Мұндай зерттеулерді жүргізу үшін қаланың кез келген аккредиттелген зертханасына жүгіну қажет, өйткені "халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы" ҚР Кодексінің 47-бабына сәйкес жеке немесе заңды тұлғалардың өтініштері бойынша санитарлық-эпидемиологиялық сараптама жүргізу үшін олар қаржыландыруды қамтамасыз етеді және қажетті құжаттаманы ұсынады. Шудың рұқсат етілген деңгейінен асып кету тіркелген немесе ауада зиянды заттардың ШРК асып кетуі анықталатын нәтижелер алынған жағдайда, осы құжаттармен СЭК аумақтық басқармасына жүгіну қажет, соның негізінде объектіні жоспардан тыс тексеру жүргізілетін болады. Өтінішті "E-otinish" азаматтардың барлық өтініштерін қабылдау мен өңдеудің бірыңғай платформасы арқылы жіберуге немесе мемлекеттік органның кеңсесіне жүгінуге болады. Бұл ретте өтініш Қазақстан Республикасы Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексінің 63-бабына сәйкес өтінішке қойылатын жалпы талаптарға сәйкес келуге тиіс.

Тұтынушылар жалған және Сәйкес келмейтін өнімдер туралы ақпаратты іздеу үшін сәйкес келмейтін өнімдердің (тауарлардың) тізілімін пайдалана алады. Сәйкес келмейтін өнімдердің (тауарлар) тізілімі қазақ және орыс тілдерінде жүргізіледі. Сәйкес келмейтін өнімдердің (тауарлардың) тізілімінде қамтылған мәлімет ашық және жалпыға қолжетімді болып табылады. Сәйкес келмейтін өнімдер (тауарлар) туралы толық ақпаратты осы СІЛТЕМЕ арқылы алуға болады. Сәйкес келмейтін өнімдердің тізілімі (тауарлар) келесі ақпаратты қамтиды: 1) осы Қағидаларға 1-қосымшаға сәйкес кодтауға және өнімнің штрих-кодына сәйкес өнім түрлері; 2) тауар атауы; 3) өнімді өндірушінің атауы және орналасқан жері немесе өнімді өндірушінің тегі, аты, әкесінің аты (бар болса) және орналасқан жері немесе өндіруші уәкілеттік берген тұлғаның атауы мен орналасқан жері, импорттаушы ұйымның атауы мен орналасқан жері немесе тегі, импорттаушы өнімді өндірушінің аты, әкесінің аты (бар болса) және орналасқан жері; 4) шыққан елі; 5) сынама алу орны (объектінің атауы, мекенжайы); 6) жасалған күні, жарамдылық мерзімі, сақтау шарттары; 7) топтаманың немесе серияның нөмірі; 8) санитариялық-эпидемиологиялық сараптама нәтижелері бойынша зерттеу хаттамасы; 9) қауіпсіздік және сапа көрсеткіштерінің анықталған бұзушылықтары туралы ақпарат (олардың нақты құны және рұқсат етілген стандарттар). Жарияланған мәлімет сәйкес келмейтін өнімдер тізілімінде көрсетілген осы сериядағы (топтамадағы) өнім мен шығарылған күнінде ғана қолданылады және таралады.

Қызметкерлерге жеке медициналық кітапшаның болуы талап етілетін жұмыстардың 16 санаты анықталды. қоғамдық тамақтандыру объектілерінің жұмыскерлері, өнеркәсіп және азық-түлік саудасы объектілерінің жұмыскерлері азық-түлік тауарларын тасымалдаумен айналысатын адамдар крем-кондитерлік өндірістердің және балалар сүт асүйлерінің жұмыскерлері жолаушыларға қызмет көрсету жөніндегі ұйымдардың (теміржол вокзалдарының, аэровокзалдардың, әуежайлардың, теңіз және өзен вокзалдарының, автовокзалдардың, метрополитендердің) жұмыскерлері, жолаушылар поездарының жолсеріктері, өзен, теңіз асханаларының стюарттары бастауыш, жалпы орта, кәсіптік жоғары білім беретін оқу орындарының, мектептен тыс мекемелердің қызметкерлері балалар үйлерінің қызметкерлері отбасы үлгісіндегі үйлердің қызметкерлері перзентханалардың (бөлімшелердің), балалар ауруханаларының (бөлімшелерінің), жаңа туған нәрестелер патологиясы бөлімшелерінің, шала туған нәрестелер бөлімшелерінің және ауылдық ауруханалардың аралас бөлімшелері стационарларының медицина қызметкерлері және күндізгі стационарлар меншік нысанына қарамастан ұйымдардың медицина қызметкерлері қан қызметі ұйымдарының медицина персоналы, хирургиялық, гинекологиялық, акушерлік, гематологиялық, стоматологиялық бейіндегі медицина қызметкерлері және диагностикалау мен емдеудің ивазивті әдістерін жүргізетін медицина қызметкерлері гемодиализбен айналысатын медицина персоналы, сондай-ақ вирусологиялық, бактериологиялық, клиникалық, иммунологиялық және паразитологиялық зертханалардың медицина персоналы, гемодиализбен айналысатын медицина қызметкерлері санаторийлер, демалыс үйлері, пансионаттар, интернаттар және мүгедектер мен қарттарға арналған үйлер үйдегі медициналық-әлеуметтік қызметкерлер, қызмет көрсету саласының қызметкерлері (моншалар, себезгі бөлмелері, сауналар, шаштараздар, косметологиялық салондар, кір жуатын орындар, химиялық тазалау орындары), бассейндер мен сумен емдеу орындарының балшықпен емдеу орындарының, спорттық-сауықтыру ұйымдарының қызметкерлері, қонақ үйлердің, мотельдердің, жатақханалардың, кемпингтердің менеджерлері, әкімшілері, қабаттарының меңгерушілері, дәріханалардың, фармацевтикалық ұйымдардың қызметкерлері (зауыттар) дәрілік заттарды дайындаумен, өлшеп-ораумен және өткізумен айналысатын қызметкерлер су дайындауға тікелей қатысы бар су құбыры құрылыстарының қызметкерлері, су құбыры желілеріне қызмет көрсететін тұлғалар, өндірістік зертханалардың, сумен жабдықтау және кәріз объектілерінің қызметкерлері жалпы білім беретін мектептердің, орта арнаулы және жоғары оқу орындарының оқушылары (студенттері) міндетті медициналық тексеруге жататын қызметкерлер ретінде ұйымдарда практикадан өту алдында және одан өту кезеңінде оқуға түсетін адамдар.