Тұрғын үйге мұқтаждар есебіне қалай тұруға болады?

Қазақстан Республикасының Ұлттық экономика министрлігі (бұдан әрі – Министрлік) «Дипломмен ауылға» жобасын (бұдан әрі – Жоба) іске асыру шеңберінде келесіні хабарлайды. Жобаны тиімді және жоспарлы іске асыру мақсатында жергілікті атқарушы органдар білім беру мекемелерімен, жастардың қоғамдық ұйымдарымен, бұқаралық ақпарат құралдарымен, Интернет-ресурстар және т.б. арқылы тұрақты негізде түсіндіру жұмыстарын жүргізуі қажет. Сонымен қатар, Ұлттық экономика министрінің, Үкімет блогына, Президенттің Виртуалды қабылдау бөлмесіне және call-center-ге әлеуметтік қолдау шараларын алу мәселелері бойынша өтініштердің үлкен легі түседі. Бұдан басқа, Ұлттық экономика министрінің сайтына облыс/аудан әкімдіктерінің қызметкерлерінен, бөлім басшыларынан/орынбасарларынан сұрақтар келіп түседі. Келіп түскен сұрақтардың талдауы көрсеткендей, ең көп өтініш Ақтөбе, Атырау, ШҚО, Қарағанды, Қостанай, Қызылорда, Түркістан облыстарының әкімдіктерінен келіп түседі. Бұл талдау осы өңірлер қызметкерлерінің сапасыз ақпараттық-түсіндіру жұмысын көрсетеді. Өз кезегінде, Министрлік тұрақты негізде жергілікті атқарушы органдардың қызметкерлеріне де, өтініш берушілерге де Жобаны іске асыру бойынша мәселелерді түсіндіріп, кеңес береді. Осыған байланысты, Министрлік облыстар әкімдіктерінің басшылығына «Дипломмен ауылға» жобасының іске асырылуын (ақпараттық-түсіндіру жұмыстарын, қаражаттың игерілуін және т.б.) бақылауға алуды орынды деп санайды.

Жеке тұрғын үй құрылысы үшін жер учаскесі Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің м.а. 2015 жылғы 27 наурыздағы №255 бұйрығымен бекітілген Жеке тұрғын үй құрылысы үшін жер учаскелеріне құқықтар беру қағидаларына сәйкес жүзеге асырылады. Жер заңнамасы нормаларының талаптарына сәйкес, сұраныс салынған жер учаскесі орналасқан жері бойынша жер учаскені беру жергілікті атқарушы органдардың құзыретіне жатады. Қазақстан Республикасы Жер кодексінің 43-бабынын 3-тармағына сәйкес жер учаскелеріне меншік және жер пайдалану құқығының өздеріне берілуіне мүдделі, жеке заңды тұлғалар жер учаскесі орналасқан жердегі жергілікті атқарушы органына өтініш беріледі. Қазақстан Республикасы Жер кодексінің 44-1 бабына сәйкес жеке тұрғын үй құрылысы үшін жер учаскелері сұратылған кезде азаматтардың өтініштері (қолдаухаттары) арнайы есепке алынады және бөліп берілетін алаңдардың дайын болуына қарай жеке тұрғын үй құрылысы үшін пайдаланылатын бос аумақтар бар болған кезде қанағаттандырылады. Жеке тұрғын үй құрылысына жер учаскелерін бөлу үшін су және электр қуатымен қамтамасыз етілген сәйкес келетін алаңшалар дайын болу мөлшерінде және кезектілік тәртібінде, жер учаскелерін беру жүзеге асырылады. Жер заңнамасымен жеке тұрғын үй құрылысы үшін кезексіз және жеңілдікпен жер учаскенің берілуі қарастырылмаған.

ҚР Жер кодексінің 48-бабының 1-тармағында қарастырылған жағдайларды қоспағанда, мемлекет меншігіндегі бар және де жер пайдалануына ұсынылмаған жер телімдерінің немесе жер телімдеріне жалдау құқығының ұсынылуы сауда-саттықтарда (конкурстарда, аукциондарда) жүзеге асырылады. Сауда-саттық Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2018 жылғы 20 желтоқсандағы № 518 бұйрығымен бекітілген Ауыл шаруашылығы өндірісін жүргізу үшін уақытша өтеулі жер пайдалану (жалдау) құқығын беру бойынша конкурсты ұйымдастыру және өткізу қағидаларына сәйкес жүзеге асырылады. Конкурс өткізу туралы хабарламаны жариялау тиісті әкімшілік-аумақтық бірліктің аумағында таратылатын мерзімді баспа басылымдарында, аудандардың жергілікті атқарушы органдарының интернет-ресурстарында, арнайы ақпараттық стендтерде, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің Жер ресурстарын басқару жөніндегі орталық уәкілетті органының сайтында жүзеге асырылады. Конкурсқа қатысу үшін мынадай құжаттар беріледі: 1) конкурсқа қатысуға арналған өтінім; 2) конкурстық ұсыныс. Шаруа немесе фермер қожалығын, ауыл шаруашылығы өндірісін жүргізу үшін уақытша өтеулі жер пайдалану (жалға алу) құқығын беру жөніндегі конкурс жер коммисиясымен Қазақстан Республикасы Жер кодексінің 43-бабының 2-тармағына сәйкес өткізеді. Конкурстың жеңімпазы бизнес-жоспарға сәйкес конкурстық ұсыныста көрсетілген инвестицияның болжамды көлемі бойынша баллдарды беру арқылы, бағаланады. Жоғарыда айтылғандарға байланысты, облыстың аудандары мен қалаларының жергілікті атқарушы органдары ауыл шаруашылығы мақсатындағы жер учаскелерін беруге конкурс жариялағаннан кейін әр жеке немесе заңды тұлға оған қатысуға құқылы.

«Мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес жан басына шаққандағы орташа табысы кедейлік шегінен аспайтын Қазақстан Республикасы азаматтарының, оралмандардың, босқындардың, шетелдіктердің және Қазақстан Республикасында тұрақты тұратын, азаматтығы жоқ адамдардың атаулы әлеуметтік көмек алуға құқығы бар (КД – отбасының өткен тоқсандағы кірісі мүшесіне 22792 теңге аспайтын). Атаулы әлеуметтік көмекті алу мәселесі бойынша белгіленген үлгідегі өтініші мен сәйкестендіру үшін жеке басын куәлендіретін құжатын алып тұрақты тұрғылықты жері бойынша халықты жұмыспен қамту орталығына немесе «Электрондық үкімет» E-gov веб-порталы арқылы өтініш беруге болады. Өтініш білдіру кезінде сізге толық кеңес беріледі, сондай-ақ Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасына сәйкес тағайындау (бас тарту) мәселесі қарастырылады.