АӘК-ке кім құқылы?
Мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек бұл жан басына шаққандағы орташа айлық табысы облыстарда, республикалық маңызы бар қалаларда, астанада белгіленген кедейлік шегінен төмен Жеке тұлғаларға (отбасыларға) мемлекет шартсыз және шартты ақшалай көмек түрінде беретін ақшалай нысандағы төлем. Жан басына шаққандағы орташа табыс АӘК тағайындауға өтініш берген тоқсанның алдындағы тоқсанда алынған отбасының жиынтық табысын отбасы мүшелерінің санына және үш айға бөлу жолымен есептеледі. 2021 жылдың 1 шілдесінен бастап Ақмола облысы бойынша кедейлік шегі 24940 теңгені құрайды. Шартсыз ақшалай көмек көрсетіледі: 1) жұмыспен қамтуға жәрдемдесу шараларына қатысу мүмкіндігі шектеулі жалғызілікті және (немесе) жалғыз тұратын аз қамтылған адамдарға: зейнеткерлік жасқа жетуімен; бірінші немесе екінші топтағы мүгедектік; уақытша еңбекке жарамсыздық мерзімі екі айдан асатын аурудың болуы. 2) құрамында еңбекке қабілетті адамдар жоқ немесе жалғыз еңбекке қабілетті мүше күтімді жүзеге асыратын аз қамтылған отбасыларға: үш жасқа дейінгі бала; мүгедек бала; бірінші немесе екінші топтағы мүгедек; қарттарға; сыртқы күтім мен көмекке мұқтаж адамдарға. Шартты ақшалай көмек "салық және басқа да міндетті төлемдер туралы" Қазақстан Республикасы Кодексінің 774-бабына сәйкес өз құрамында еңбекке қабілетті (еңбекке қабілетті) мүшесі (мүшелері) бар жалғызілікті және (немесе) жалғыз тұратын аз қамтылған еңбекке қабілетті адамдарға, сондай-ақ аз қамтылған отбасыларға, оның ішінде бірыңғай жиынтық төлем төлеуші болып табылатын жеке тұлғаларға көрсетіледі. жоғарыда аталған адамдарды (отбасыларды) қоспағанда, оның жұмыспен қамтуға жәрдемдесу шараларына қатысуы және (немесе) әлеуметтік бейімдеу қажет болған кезде бюджет". Атаулы әлеуметтік көмек кімге тағайындалады? Атаулы әлеуметтік көмекті жан басына шаққандағы орташа табысы кедейлік шегінен аспайтын адамдар санаты ала алады: ҚР азаматтары; оралмандар; босқындар; шетелдіктер; ҚР-да тұрақты тұратын азаматтығы жоқ адамдар. Әлеуметтік атаулы көмекті кім ала алмайды? ҚР "Мемлекеттік әлеуметтік атаулы көмек туралы" Заңына сәйкес әлеуметтік атаулы көмек тағайындауға құқығы жоқ: табысы аз адамдар болып табылмайтын адамдарға (отбасыларға); еңбекке қабілетті мүшесі жұмыспен қамтуға жәрдемдесу шараларына қатысудан бас тартқан отбасына-жұмыспен қамтуға жәрдемдесу шараларына қатысудан бас тартылған күннен бастап 6 ай ішінде; бұрын жасалған әлеуметтік келісімшарт бұзылған және (немесе) алушының кінәсінен әлеуметтік келісімшартта көзделген міндеттемелер орындалмаған жағдайларда – атаулы әлеуметтік көмек тағайындауға өтініш білдіргенге дейінгі 6 ай ішінде адамға (отбасына) ; атаулы әлеуметтік көмек тағайындау үшін көрінеу жалған мәліметтер және (немесе) дәйексіз құжаттар ұсынған адамдарға (отбасыларға) – олар ұсынылған күннен бастап 6 ай ішінде; учаскелік комиссияның қорытындысына сәйкес олардың материалдық жағдайын тексеру нәтижелері бойынша дайындалған адамдарға (отбасыларға) атаулы әлеуметтік көмек көрсетудің қажеті жоқ. Атаулы әлеуметтік көмек алуға үміткер адам (отбасы) атаулы әлеуметтік көмек тағайындау тәртібі туралы ақпарат алу үшін тұрғылықты жері бойынша халықты жұмыспен қамту орталығына, ал тұрғылықты жері бойынша Орталық болмаған жағдайда – кент, ауыл, ауылдық округ әкіміне жүгінеді. Тұрақты тұратын жері бойынша тіркеу болмаған кезде тұрғылықты жері атаулы әлеуметтік көмек тағайындауға өтініш берілген күннің алдындағы алты ай ішінде бір елді мекен шегінде уақытша болатын (тұратын) жері бойынша тіркеумен расталады, мыналарды қоспағанда: 1) Төтенше жағдайлар; 2) мынадай негіздер бойынша өмірлік қиын жағдай: әлеуметтік бейімделуге және әлеуметтік депривацияға әкелген қатыгездік; баспанасыздық (белгілі бір тұрғылықты жері жоқ адамдар); бас бостандығынан айыру орындарынан босату. Сондай-ақ атаулы әлеуметтік көмек тағайындау сәтінде шартсыз немесе шартты ақшалай көмек алушылар қатарындағы аз қамтылған отбасыларға кепілдендірілген әлеуметтік пакет ұсынылады: бір жастан алты жасқа дейінгі балалар - атаулы әлеуметтік көмек тағайындау кезеңіне; орта білім беру ұйымдарында оқитын алты жастан он сегіз жасқа дейінгі балалар – тиісті оқу жылы кезеңінде. Бір жастан алты жасқа дейінгі балаларға кепілдендірілген әлеуметтік пакет шеңберінде: азық-түлік жиынтықтары атаулы әлеуметтік көмекті тағайындау кезеңіне ай сайын немесе тоқсанның соңғы айына бір рет тағайындалған атаулы әлеуметтік көмек кезеңіне келетін айына жиынтықтардың жалпы санынан төмен емес көлемде беріледі; тұрмыстық химия тауарларының жиынтығы атаулы әлеуметтік көмек тағайындалған кезеңде тоқсанына бір рет беріледі. Бұл ретте баланың жасын ескере отырып, азық-түлік жиынтығының түрі адамның (отбасының) атаулы әлеуметтік көмек тағайындауға өтініш берген күніндегі баланың жасына қарай айқындалады және оны тағайындау кезеңіне ұсынылады. Орта білім беру ұйымдарында оқитын алты жастан он сегіз жасқа дейінгі балаларға арналған кепілдендірілген әлеуметтік пакет әрбір балаға қамтиды: жылына бір рет ұсынылатын мектеп формасының немесе спорттық форманың жиынтығы жылына бір рет берілетін мектеп-жазу керек-жарақтарының жиынтығы; оқу жылы кезеңінде оқу күндері оқу орны бойынша бір реттік ыстық тамақ; Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жергілікті өкілді органдардың шешімі бойынша ұсынылатын қоғамдық көлікте тасымалдау кезінде билеттің толық құнының кемінде 50 пайызы мөлшерінде қоғамдық көлікте (таксиден басқа) жеңілдікпен жол жүру. "Мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек туралы" Заңға сәйкес уәкілетті орган адамға не отбасына атаулы әлеуметтік көмектің мөлшерін жан басына шаққандағы орташа табыс пен облыстарда белгіленген кедейлік шегі арасындағы айырма түрінде отбасының әрбір мүшесіне есептей отырып есептейді. АӘК тағайындау үшін өтінішті портал арқылы жіберу қажет egov.kz. бұдан әрі жұмыспен қамту орталықтарының қызметкерлері мемлекеттік органдардың ақпараттық базаларындағы құжаттарды тексереді және нәтижесі туралы электрондық пошта немесе мессенджерлер арқылы хабарланады, сондай-ақ халықты жұмыспен қамту орталығына жүгініп, толығырақ консультация ала алады. Естеріңізге сала кетейік, АӘК тоқсан сайын отбасының әрбір мүшесіне табысы ең төменгі күнкөріс деңгейінің 70% - нан төмен адамдарға тағайындалады, яғни әр 3 ай сайын ақпарат қайта тексеріліп, қайта есептеледі.