Мемлекеттік бажды қайтару тәртібі?

2026 жылғы 1 қаңтарда күшіне енетін нормалар бойынша Салық кодексінің 401-бабының 1-тармағына сәйкес жеке тұлғаның жеке салық шегерімдерінің мынадай түрлерін қолдануға құқығы бар: 1) әлеуметтік төлемдердің салықтық шегерімі; 2) базалық салық шегерімі; 3) Әлеуметтік салық шегерімдері. Салық Кодексінің 402, 403 және 404-баптарының ережелерін ескере отырып, салық шегерімдеріне мыналар жатады: -міндетті зейнетақы жарналары, міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыруға жарналар және азаматтық-құқықтық сипаттағы шарттар бойынша әлеуметтік аударымдар түріндегі әлеуметтік төлемдерді салықтық шегеру, - 30 АЕК мөлшеріндегі базалық шегерім, - әлеуметтік салық шегерімдері қолданылады: * бірінші, екінші топтағы мүгедектігі бар адам 5 000 АЕК мөлшерінде; * үшінші топтағы мүгедектігі бар адамдар; * мүгедектігі бар бала; * Ұлы Отан соғысына қатысушылар және теңестірілген адамдар, Ұлы Отан соғысы жылдарында тылдағы қажырлы еңбегі мен мінсіз әскери қызметі үшін бұрынғы КСР Одағының ордендерімен және медальдарымен марапатталған адам; * 1941 жылғы 22 маусымнан 1945 жылғы 9 мамырға дейін Ұлы Отан соғысы жылдарында кемінде алты ай жұмыс істеген (қызмет еткен) адам 882 АЕК мөлшерінде; * мүгедектігі бар баланың ата-анасының, қорғаншыларының, қамқоршыларының бірі, "бала кезінен мүгедектігі бар адамдар", асырап алушылардың бірі, асырап қабылдап алған ата-анасының бірі 882 АЕК мөлшерінде. Осылайша, 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап сыйақылар бойынша, оқуға және көп балалы отбасы үшін салық шегерімдері көзделмеген. Сонымен қатар, 30 АЕК мөлшерінде базалық шегерім енгізілді және жеке тұлғалардың салық шегерімдерін растайтын құжаттарды жинау, сақтау, сондай-ақ жеке тұлғаның кірістер мен мүлік туралы декларацияны жыл сайын ұсынуы бойынша міндеті жоқ.

Жаңа Салық кодексінде мемлекеттік кірістер органдары салықтық әкімшілендіру кезінде ТБЖ қолдану принциптерін өзгертті, салық төлеушілердің тәуекел дәрежесі бойынша санаттарын алып тастады. Оның орнына МКО салық түрлері, салалар, өңірлер, салық төлеушілер тобы және т. б. бойынша салық тәуекелдерін талдайды және анықтайды.

2026 жылғы 1 қаңтардан бастап қозғалтқыш көлемі 3 литрден асатын жеңіл автомобильдер үшін 2013 жылғы 31 желтоқсаннан кейін тіркелген жоғары салық ставкалары жойылады. Бұрын мұндай автомобильдерге прогрессивті шкала бойынша салық салынды: қозғалтқыш көлеміне байланысты 35-тен 200 АЕК-ке дейін, 2026 жылдан бастап бірыңғай ставкалар енгізіледі: 3 000-нан 4 000 см3-ке дейін-15 АЕК; 4 000 см3-тен жоғары-117 АЕК

Салық міндеттемелері белгіленген шектен асатын заңды тұлғалар, сондай-ақ дара кәсіпкерлер (оңайлатылған декларация негізінде арнайы салық режимін қолданатын дара кәсіпкерлерді қоспағанда) (300 еселенген айлық есептік көрсеткіш (1 027 500 теңге) ) 701.01 нысаны бойынша ағымдағы төлемдердің есебін ұсынады.

Қосылған құн салығын төлеуші ретінде тіркеу есебінде тұрған, жеке практикамен айналысатын адам Салық кодексі қолданысқа енгізілген күннен бастап он жұмыс күні ішінде хабарламасыз салық органы осы Кодекс қолданысқа енгізілген күннен бастап қосылған құн салығын төлеуші ретінде тіркеу есебінен алуға жатады (2026 ж.жаңа редакцияда ҚР СК 829-бабы)

Салық төлеуші (салық агенті) салықтық тіркеуден кейін веб-қосымшада ұсынылатын салық есептілігінің нысандарын көрсетеді. Салық есептілігінің басқа нысандарын ұсыну қажеттілігін көздейтін қызмет түрлері өзгерген жағдайда, салық төлеуші (салық агенті) салық есептілігін табыс ету мерзімі өткенге дейін веб-қосымшада табыс етілуге тиіс салық есептілігінің нысандарын көрсетеді. Функционал 2026 жылғы бірінші салық кезеңі үшін есептілікті ұсыну мерзіміне жақын СТК салық төлеушінің бейінінде толтыру үшін қолжетімді болады. Сондай-ақ, салық төлеуші (салық агенті) корпоративтік табыс салығы мен қосылған құн салығын қоспағанда, заңды тұлғаның құрылымдық бөлімшесін салықтар мен бюджетке төленетін төлемдердің дербес төлеушісі деп тануға құқылы. Құрылымдық бөлімшені салықтар мен бюджетке төленетін төлемдерді дербес төлеуші деп тану үшін салық төлеуші (салық агенті) СӘИЖ СТК салық төлеушінің бейінінде салық органын электрондық түрде хабардар етуге және салық төлеушінің бейінінде осындай құрылымдық бөлімше табыс етуге жататын салық есептілігінің нысандарын көрсетуге міндетті. Функционалға 2026 жылдың қаңтар-ақпан айларында қол жетімді болады.

Қайтыс болған жеке тұлғаның қайтыс болған күні немесе оны қайтыс болды деп жариялау туралы сот актісі заңды күшіне енген күні қалыптасқан салық берешегін, егер осы бапта өзгеше белгіленбесе, мұрагер (мұрагерлер) мұрагерлік мүліктің құны шегінде және ол қабылданған күнгі мұрадағы үлеске барабар өтейді. Егер қайтыс болған дара кәсіпкердің мұрагері жетім бала, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған бала болса, онда мұра қалдырушының салық берешегін өтеу жөніндегі міндеттеме салық берешегін өндіріп алу туралы заңды күшіне енген сот актісі негізінде ғана осындай мұрагерге жүктеледі. Салық органы жетім баланың, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған баланың мәртебесін растайтын құжат және салық органында тіркеу есебі және қайтыс болған күнге арналған салық берешегі туралы деректер негізінде сотқа салық берешегін өндіріп алу туралы талап-арызбен жүгінеді. Салық берешегін өндіріп алу туралы талапты қанағаттандырудан бас тартқан кезде мұра қалдырушының салық берешегі салық берешегін есептен шығару туралы шешімге сәйкес есептен шығарылады. Салық берешегін есептен шығару туралы шешімді салық органы салық берешегін өндіріп алу туралы талап қоюды қанағаттандырудан бас тарту туралы заңды күшіне енген сот актісінің негізінде шығарады.

Салық төлеушінің (салық агентінің) банктік шоттарындағы ақша есебінен салық берешегін өндіріп алуды салық органы салық төлеуші (салық агенті) салық берешегін кемінде 20 еселенген айлық есептік көрсеткіш (86 500 теңге) сомасында өтемеген кезде мәжбүрлеу тәртібімен жүзеге асырады.