Мемлекеттік баждың артық/қате төленген сомасын қайтару үшін не істеу керек?

    Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Мемлекеттік қазынашылық комитеті

    Сұрақ

    Мемлекеттік баждың артық/қате төленген сомасын қайтару үшін не істеу керек?

    Жауап

    108-бап. Мемлекеттiк баждың төленген сомаларын қайтару ерекшеліктері

    1. Мемлекеттiк баждың артық төленген сомасы:

    1) талап қоюшы сотқа талап арыздар және өзге де өтініштер (шағымдар) берген кезде өз талаптарын азайтатын жағдайларды қоспағанда, мемлекеттiк баж осы Кодекс бойынша талап етiлгеннен көп мөлшерде енгiзiлген;

    2) іс төрелікке берілген;

    3) іс бірінші және апелляциялық сатылардағы соттарда тараптардың татуласу келісімімен, дауды (жанжалды) медиация тәртібімен реттеу туралы келісіммен немесе дауды партисипативтік рәсім тәртібімен реттеу туралы келісіммен аяқталған жағдайда – толық көлемде, кассациялық сатыдағы сотта – сот актісін кассациялық тәртіппен қайта қарау туралы өтінішхат берген кезде төленген соманың 50 пайызы мөлшерінде;

    4) азаматтың жолданымын Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты, талап арызды немесе өзге де өтінішті (шағымды) сот қайтарған немесе оны қабылдаудан бас тартылған, сондай-ақ нотариустар немесе осыған уәкiлеттiк берілген адамдар нотариаттық әрекеттердi жасаудан бас тартқан;

    5) егер iс Қазақстан Республикасының Конституциялық Сотында, сотта қарауға жатпайтын болса, сондай-ақ егер талап қоюшы дауды алдын ала шешудiң осы санаттағы iстер үшiн белгiленген тәртiбiн сақтамаған не талапты әрекетке қабiлетсiз адам қойған болса, іс бойынша конституциялық іс жүргізу, iс жүргiзу тоқтатылған немесе талап қою қараусыз қалдырылған;

    6) мемлекеттiк бажды төлеген адамдар заңдық мәні бар әрекеттердi жасаудан немесе осы заңдық мәні бар әрекеттердi жасайтын органға жүгiнгенге дейiн құжатты алудан бас тартқан;

    7) сот актісін кассациялық тәртіппен қайта қарау туралы өтінішхат қайтарылған;

    8) Қазақстан Республикасының заңдарында белгiленген өзге де жағдайларда iшiнара немесе толық қайтаруға жатады.

    2. Мемлекеттік баж:

    1) азамат Қазақстан Республикасының Конституциялық Сотына өз жолданымын кері қайтарып алған, талап қоюшы талап қоюдан бас тартқан;

    2) талап қоюшы өз талаптарын азайтқан;

    3) сот бұйрығының күші жойылған жағдайларда қайтарылмайды.

    3. Салық органы мемлекеттік баждың артық төленген сомасын қайтаруды салық төлеуші ұсынған салықтық өтініштің және тиісті мемлекеттік органның қайтарудың құқыққа сыйымдылығын растайтын құжатының негізінде жүргізеді.

    4. Сот оның пайдасына іс бойынша тарап болып табылатын мемлекеттік мекемеден мемлекеттік бажды өндіріп алу туралы шешім шығарған салық төлеушіге мемлекеттік баж сомасын қайтаруды салық органы салық төлеуші ұсынған салықтық өтініштің және заңды күшіне енген сот шешімінің негізінде жүргізеді.

    5. Мемлекеттік баждың артық төленген сомасын қайтаруды оның төленген жері бойынша салық органы қайтаруға арналған салықтық өтініш берілген күннен бастап бес жұмыс күні ішінде мемлекеттік баж сомасы есепке жазылған бюджеттік сыныптаманың тиісті кодынан салық төлеушінің банктік шотына жүргізеді.

    6. Осы бапта көзделген мемлекеттік баждың артық төленген сомасын қайтаруға арналған құжаттар салық органына мемлекеттік баждың мұндай сомасы бюджетке төленген күннен бастап үш жыл мерзім өткенге дейін ұсынылуға тиіс.

    Ұқсас материалдар

    Сұрақ

    Қаржы жылы ішінде мемлекеттік мекемелердің азаматтық-құқықтық мәмілелерін тіркеу бойынша шектеулер бар ма?

    Жауап

    Қазақстан Республикасы Президентінің, Қазақстан Республикасы Үкіметінің немесе жергілікті атқарушы органның бастамаларына резервтен бюджет ақшасын бөлу, сондай-ақ қолданылу мерзімі ағымдағы қаржы жылынан асатын шарттарды және қосымша қаржы жылдарын тіркеу жағдайларын қоспағанда, ҚР Бюджет кодексінің 109-бабына сәйкес ағымдағы қаржы жылының 20 желтоқсанынан кейін азаматтық-құқықтық мәмілелерді тіркеуге жол берілмейді мемлекеттік қазынашылық органында бұрын тіркелген азаматтық-құқықтық мәмілелерге келісімдер.

    Сұрақ

    Қазынашылық сүйемелдеу шеңберінде шарттар жасалған өнім берушілерге авансты қамтамасыз етуді енгізу жөніндегі талап қолданыла ма?

    Жауап

    ҚР Қаржы министрінің 30.05.2025 ж. № 272 бұйрығымен бекітілген 2025 қаржы жылына арналған бюджетті атқару және оған кассалық қызмет көрсету қағидаларының 188-тармағына сәйкес авансты қамтамасыз етуді енгізу жөніндегі талап қазынашылық сүйемелдеу шеңберінде шарттар жасалған өнім берушілерге қолданылмайды. Сондай-ақ, бұл норма ҚР Қаржы министрінің 2024 жылғы 9 қазандағы № 687 бұйрығымен бекітілген Мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру қағидаларының 539-тармағының 1-тармағында айқындалған.

    Сұрақ

    Егер шарт қазынашылық сүйемелдеу шарттарынсыз қазынашылық органдарында тіркелген болса, қазынашылық сүйемелдеу шеңберінде Құрылысқа байланысты Бюджеттік инвестициялық жобаны іске асыруды қалай жалғастыруға болады?

    Жауап

    Бастапқы кезеңде құрылыс-монтаждау жұмыстарын орындауға арналған мемлекеттік сатып алу туралы шарт қазынашылық сүйемелдеу шеңберінде орындалуға жатпайтынын ескере отырып, оны одан әрі орындау, жобалау-сметалық құжаттаманы түзетуді ескере отырып, Шарттың сомасына қарамастан, қазынашылық сүйемелдеу шеңберінде жүргізілмейді.

    Сұрақ

    2025 жылы жаңа Бюджет кодексі қабылданды. Осыған байланысты Қазынашылық жұмысында қандай жаңалықтар пайда болды?

    Жауап

    2025 жылғы 15 наурыздағы жаңа БК-да қазынашылық қызметтің функциялары мен өкілеттіктері едәуір кеңейтілді, міне, негізгі инновациялар: "Мемлекеттік қазынашылық" - жаңа мәртебе Кодекс Қазынашылықтың төлемдерді орындаушы ғана емес, бюджеттің өтімділігін басқару органы ретіндегі мәртебесін ресми түрде бекітеді. Бұдан былай ол барлық бюджеттер мен квазимемлекеттік сектор субъектілерінің уақытша бос қаражаттарына жауап береді, оларды кассалық олқылықтарды азайту мақсатында бөледі. Өтімділікті басқару және кірістілік Қазынашылыққа қаржылық икемділікті арттыра отырып, қосымша табыс алу үшін қысқа мерзімде қаржы құралдарына бос қолма-қол ақшаны орналастыруға рұқсат етіледі. Трансферттерді икемді бөлу Сенат пен парламент Ұлттық Қордан ай сайынғы трансферттерді қазынашылық енді тең үлестер болудың орнына нақты қажеттіліктер бойынша түзете алады деген түзетуді қолдады. Бұл маусымдық немесе жоспардан тыс шығындарға тезірек жауап беруге мүмкіндік береді. Мониторинг және есеп беру Қазынашылық қызметке жария міндеттемелердің уақтылы орындалуына және Парламентпен өзара іс-қимылға тұрақты тиімді мониторинг жүргізу өкілеттігі берілді. Бұған ай сайынғы есептер және сатып алу мен құрылысты бақылауды күшейту кіреді Сандық басқару жүйесімен Интеграция Кодекс бухгалтерлік есепті, есептілікті және басқа қаржы органдарымен өзара іс-қимылды қоса алғанда, қазынашылық функцияларды автоматтандыру және цифрландыру міндеттілігін белгілейді.

    Сұрақ

    ММ шарттары қазынашылықта не үшін тіркеледі?

    Жауап

    ММ азаматтық-құқықтық мәмілелерді қазынашылық органдарында, біріншіден, негізсіз кредиторлық берешектің пайда болуына жол бермеу үшін, екіншіден, тиісті қаржы жылына арналған міндеттемелер бойынша қаржыландыру жоспарына сәйкес бюджет қаражатын нақты азаматтық-құқықтық мәмілеге резервтеу үшін тіркейді.

    Сұрақ

    Төлемдерді қазынашылыққа жіберген кезде шоттарға ақша түсуін ұзақ уақыт күтуге тура келеді. Төлем шоты қандай уақыт аралығында өңделуі керек?

    Жауап

    Жергілікті уақыт бойынша сағат 16.00-ге дейін түскен қағаз жеткізгіштегі төлем шоты, төлем шоттарын орындау үшін қолма-қол ақшаның тиісті бақылау шоттарында ақша болмаған не жеткіліксіз болған жағдайларды қоспағанда, аумақтық қазынашылық бөлімшесі оны қабылдаған күннен кейінгі күннен бастап 2 жұмыс күні ішінде орындалады не орындалмай қайтарылады. Аумақтық қазынашылық бөлімшесіне мемлекеттік мекемелерден сағат 16.00-ден кейін қағаз жеткізгіште түскен төлем шоттары келесі жұмыс күні қабылданды деп есептеледі.

    Сұрақ

    Қазынашылық қолдау шеңберінде шарттар жасалған өнім берушілерге авансты қамтамасыз етуді енгізу жөніндегі талап қолданыла ма?

    Жауап

    ҚР ҚМ 2014 жылғы 4 желтоқсандағы № 540 бұйрығымен бекітілген Бюджеттің атқарылуы және оған кассалық қызмет көрсету ережесінің 171-5 тармағына сәйкес, авансты қамтамасыз етуді енгізу жөніндегі талап қазынашылық қолдау шеңберінде шарттар жасалған өнім берушілерге қолданылмайды. Сондай-ақ, бұл норма ҚР Қаржы министрінің 2024 жылғы 9 қазандағы № 687 бұйрығымен бекітілген Мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру қағидаларының 539 тармағының 1-тармақшасында белгіленген.

    Сұрақ

    Қазынашылық қолдау дегеніміз не?

    Жауап

    Қазынашылық қолдау (сүйемелдеу) – қолма-қол ақшаны бақылау шоттары арқылы төлемдер жүргізу кезінде құрылыспен байланысты бюджеттік инвестициялық жобаларды іске асыру кезінде аванс беруге бөлінген қаражаттың нысаналы пайдаланылуын Бюджет Кодекстің 110-бабына сәйкес ағымдағы бақылауды жүзеге асыру жөніндегі қызмет. ҚР ҚМ 2014 жылғы 4 желтоқсандағы № 540 бұйрығымен бекітілген Бюджеттің атқарылуы және оған кассалық қызмет көрсету ережесінің 171-5 тармағына сәйкес, авансты қамтамасыз етуді енгізу жөніндегі талап қазынашылық қолдау шеңберінде шарттар жасалған өнім берушілерге қолданылмайды. Сондай-ақ, бұл норма ҚР Қаржы министрінің 2024 жылғы 9 қазандағы № 687 бұйрығымен бекітілген Мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру қағидаларының 539 тармағының 1-тармақшасында белгіленген.

    gov.5n.kz

    Ашық деректер мен ресми дереккөздердің жарияланымдарын талдаймыз. Материалдар жылдам іздеу және мониторинг үшін бір лентаға жиналған.

    © 2026 gov.5n.kz. Мемлекет туралы ақпараттық-талдамалық портал.