Салық органдары қандай тексерулер жүргізе алады?

Жауап Қазір қолданыстағы Салық кодексінде бұл мәселе көрсетілмеген және әртүрлі түсіндірмелер тудырады, соның ішінде салықтық бақылау нәтижелері бойынша мұндай сомалар сыйақы ретінде танылады. Жаңа Салық кодексінде осы мәселе бойынша жекелеген нормалар көзделген. Осылайша, валюта бағамының өзгеруіне байланысты теңгемен төленуге жататын (алынған) кредит (қарыз, микрокредит) сомасын түзету (индекстеу) сыйақы деп танылмайды. Бұл «сыйақы» ұғымында анықталған. Салық есебінде міндеттемелерді (талаптарды) осындай индекстеу ҚЕХС және бухгалтерлік есеп талаптарына сәйкес ескеріледі.

Жауап: Жаңа Салық кодексінде жекелеген нормалар жоқ және әлеуметтік сала объектілерін пайдаланудан түскен кірістер бойынша жеке салық есебі көзделмейді, тиісінше салық салудың жалпы тәртібі қолданылады. Яғни, әлеуметтік сала объектілерін пайдаланудан түсетін кірістер болған кезде (тіпті шамалы болса да) мұндай кірістерді алуға бағытталған шығыстардың барлық сомасы шегерімге жатқызылатын болады.

Жауап: КТС базалық мөлшерлемесі 20% деңгейінде сақталады. Кәсіпкерлік субъектілеріне кредит беру жөніндегі қызметті қоспағанда, банк секторы үшін мөлшерлеме 25% -. құрайды (20%). Бұл ретте екінші деңгейдегі банктер жүзеге асыратын банк қызметі бойынша салық салынатын табысты айқындау тәртібін Ұлттық банк салық саясаты саласындағы уәкілетті органмен және уәкілетті органмен келісім бойынша белгілейді. Сондай-ақ, ойын бизнесіне салық салудың қолданыстағы тәртібін сақтаумен қатар, ойын автоматтары залы, тотализатор және букмекерлік кеңсенің қызметі бойынша КТС 25% жоғары ставка бойынша есептеу және төлеу көзделеді. Әлеуметтік сала үшін (білім, медицина) ставканы кезең-кезеңімен арттыру ұсынылады: 2026 жылдан бастап 5%, 2027 жылдан бастап 10%. Ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер үшін мөлшерлеме 3% деңгейінде қалады. Ауыл шаруашылығы кооперативтері үшін ставка 6%.

Маңғыстау облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті ескертеді: уақтылы дайындық – сабырлылық пен ашықтықтың кепілі. Салық есептілігін тексеріңіз – ішкі аудит жүргізіңіз Есеп саясаты мен құжаттарды жаңартыңыз Заңнамадағы өзгерістерді бақылап отырыңыз Бухгалтерлер мен заңгерлерді оқытыңыз Салық органдарымен сауатты және мерзімінде әрекеттесіңіз Еске саламыз: тексеру туралы хабарлама алынған сәттен бастап тексерілетін кезең бойынша есептілікке өзгерістер енгізуге жол берілмейді (ҚР Салық кодексі, 211-бап). Тексеруге дайындық – тәуекелдерді азайтып, мемлекетпен адал әріптестік орнатуға көмектеседі.

Маңғыстау облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті ел аумағындағы барлық ақшалай есеп айырысулар мемлекеттік кірістер органдарына деректерді тіркеу және/немесе беру функциясымен жарақтандырылған бақылау-кассалық машиналарды (БКМ) пайдалана отырып, міндетті есепке алынуға жататынын хабарлайды. Бұл ретте қолданылатын БКМ моделі Мемлекеттік тізілімге енгізілуі тиіс. Бақылау – касса машиналарын қолданудан кім босатылады? Кәсіпкер болып табылмайтын жеке тұлғалар жүзеге асыратын есеп айырысулар. Жеке сот орындаушылары, адвокаттар мен медиаторлардың қызметі. Белгіленген нысандағы билеттерді міндетті түрде бере отырып қоғамдық қалалық көлікте жолаушыларды тасымалдау бойынша қызметтер көрсету. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі жүргізетін операциялар. Жалпыға ортақ пайдаланылатын телекоммуникациялық желі жоқ елді мекендерде жүзеге асырылатын салық төлеушілердің қызметі. Екінші деңгейдегі банктер жүргізетін есеп айырысулар. Діни бірлестіктер. Ұлттық пошта операторы-байланыс желісіне қол жеткізусіз орындарда есеп айырысуды жүзеге асырған жағдайда. Уәкілетті органдар мақұлдаған арнайы мобильді қосымша арқылы жүзеге асырылатын ақшалай есеп айырысулар. Телекоммуникациясыз аумақтар үшін ерекше жағдайлар Кәсіпкерлік қызмет телекоммуникациялық желі жоқ аймақта жүргізілетін жағдайларда, осы модель Мемлекеттік тізілімге енгізілген жағдайда, деректерді беру функциясынсыз бақылау-кассалық машиналарды пайдалануға жол беріледі.

Маңғыстау облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті сыртқы экономикалық қызметке қатысушыларды көлік құралдарын кедендік ресімдеу кезінде міндетті төлемдерді төлеу тәртібі туралы хабардар етеді. Қолданыстағы заңнамаға сәйкес көлік құралдарын Қазақстан Республикасының аумағына әкелу кезінде мынадай төлемдер төленуге тиіс Кедендік декларациялау үшін кедендік алым – 6 айлық есептік көрсеткішті құрайды (ҚР Үкіметінің 05.04.18 ж. № 171 Қаулысымен бекітілген). Әкелу үшін төленетін кедендік алымдар – Еуразиялық экономикалық одақтың Бірыңғай кедендік тарифіне сәйкес айқындалады. Салық мөлшерлемесі қозғалтқыштың шығарылған жылына, көлеміне және түріне байланысты және 0% - дан 18%-ға дейін өзгеруі немесе өлшем бірлігіне байланысты белгіленген мөлшерде белгіленуі мүмкін (ЕЭК Кеңесінің 14.09.21 г № 80 шешімі). Акциз – жеңіл автомобильдерге және негізінен адамдарды тасымалдауға арналған, қозғалтқыш көлемі 3 000 текше см-ден асатын өзге де моторлы көлік құралдарына қатысты төленеді, акциз ставкасы 1 куб см үшін 100 теңгені құрайды (Салық кодексінің 463-бабының 4-тармағы). Қосылған құн салығы (ҚҚС) – салық салынатын импорттың 12% (ҚР Салық кодексі). Көлік құралдарына қатысты ҚР-ның Дүниежүзілік сауда ұйымына қосылу жөніндегі міндеттемелері шеңберінде кедендік әкелу баждарының төмендетілген ставкаларын қолдануға болатынын қосымша хабарлаймыз. Бұл ретте ДСҰ ставкалары бойынша ресімделген көлік құралдары Қазақстан Республикасының аумағынан тыс жерлерге әкетілмейді. Мемлекеттік кірістер департаменті сыртқы экономикалық қызметке қатысушыларды белгіленген талаптарды сақтауға және көлік құралдарын әкелу кезінде міндетті төлемдерді уақтылы төлеуге шақырады. Қосымша ақпарат пен кеңес алу үшін Сіз аумақтық мемлекеттік кірістер органдарына хабарласа аласыз немесе Мемлекеттік кірістер комитетінің ресми сайтына кіре аласыз: https://kgd.gov.kz .

Маңғыстау облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті Қазақстан Республикасының аумағында қолма-қол есеп айырысулар мынадай түрде жүзеге асырылатынын хабарлайды: Кассалық аппараттар арқылы : сауда қызметін жүзеге асыратын немесе халыққа қызмет көрсететін барлық кәсіпорындар мен кәсіпкерлер бақылау-кассалық машиналарды (БКМ) пайдалануға міндетті. Бұл әрбір қолма-қол есеп айырысу фактісін тіркеуге және клиентке кассалық чек беруге мүмкіндік береді. Банктердің есеп айырысу кассалары арқылы : қолма-қол ақша банк кассалары арқылы есепшотқа салынады немесе есепшоттан алынады. Мұндай операциялар әдетте кіріс және шығыс кассалық ордерлер сияқты банк құжаттарымен расталады. Төлем терминалдарын пайдалану : сауда нүктелері мен кәсіпорындарда клиенттердің қолма-қол ақшамен төлем жасауына мүмкіндік беретін төлем терминалдары орнатылады. Терминалдар тиісті чек немесе түбіртек береді. Квитанциялар мен тауарлық чектер : кейбір жағдайларда, ұсақ сатып алулар немесе қызметтер үшін қолма-қол төлемдер сатушы немесе қызмет көрсетуші берген тауарлық чектермен немесе квитанциялармен расталуы мүмкін. Сома шектеулері : заңмен қолма-қол есеп айырысу бойынша ең жоғары сомаға шектеулер белгіленген. Мысалы, заңды тұлғалар мен жеке кәсіпкерлер үшін бір жолғы қолма-қол есеп айырысу сомасына лимит орнатылуы мүмкін. Салық заңнамасының сақталуы : барлық қолма-қол операциялар кәсіпорынның бухгалтерлік есебінде көрініс табуы және салық декларацияларына енгізілуі тиіс. Салық салу мақсатында қолма-қол есеп айырысулар құжатпен расталуы қажет. Бұл шаралар қаржы айналымының ашықтығын қамтамасыз етуге, салықтан жалтарудың алдын алуға және Қазақстандағы қаржылық тәртіптің сақталуына бағытталған.

Маңғыстау облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті «Қазақстан Республикасындағы кедендік реттеу туралы» Кодекстің 343–бабы 1–тармағының 7) тармақшасына сәйкес, егер Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағына бір уақытта әкелу немесе ЕАЭО–тың кедендік аумағынан бір уақытта әкету кезінде мұндай қолма–қол ақша қаражатының және жол чектерінің жалпы сомасы кеден органына жолаушыларға арналған кедендік декларацияны ұсынған күнге қолданыста болатын валюта бағамы бойынша он мың АҚШ долларына баламалы сомадан асып кетсе, қолма–қол ақша қаражаты және жол чектері кедендік декларациялауға жататынын хабарлайды. Алайда, бүгінгі таңда елдің ұлттық мүдделерін қорғау және қаржылық тұрақтылықты қамтамасыз ету мақсатында ҚР Президентінің 2022 жылғы 14 наурыздағы № 830 Жарлығы қолданылады, онда Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі әкету күніне белгілеген бағам бойынша есептелген және 10 000 (он мың) АҚШ доллары баламасынан асатын сомадағы қолма–қол шетел валютасын және (немесе) шетел валютасындағы ақша құралдарын әкетуге тыйым салынады. Сонымен қатар, «Жеке пайдалануға арналған тауарларды кедендік декларациялау туралы» Еуразиялық экономикалық комиссия Алқасының 2019 жылғы 23 шілдедегі № 124 шешіміне сәйкес 16 жасқа толмаған жеке тұлғалардың жеке пайдалануға арналған тауарлары туралы мәліметтер, аталған тұлғалармен бірге жүретін тұлғаның жеке пайдалануға арналған тауарлары туралы мәліметтермен бірге бір жолаушы кедендік декларацияда көрсетіледі. Осылайша, отбасының әрбір мүшесіне 10 000 (он мың) АҚШ доллары баламасынан аспайтын қолма–қол шетел валютасын әкетуге рұқсат етіледі.