Оңайлатылған декларация негізіндегі арнайы салық режимін пайдаланудың негізгі аспектілері қандай?

Ай сайынғы табысы 300 АЕК-тен (шамамен 1,3 млн теңге) аспайтын адамдардың табысын заңдастыру және салықтық міндеттемелерін жеңілдету мақсатында жаңа Салық кодексінде өзін-өзі жұмыспен қамтығандар үшін арнайы салық режимі (АСР) көзделген. Бұл режимді келесі тұлғалар қолдана алады: қазіргі таңда патент негізіндегі, арнайы мобильді қосымшаны пайдаланатын АСР, платформалық жұмыспен қамтылу шеңберінде жұмыс істейтін тұлғалар; сондай-ақ төмендегі критерийлерге сай келетін басқа тұлғалар: жеке кәсіпкер болып табылмайтын; жалдамалы жұмыскерлердің еңбегін пайдаланбайтын; ҚР Үкіметі бекіткен тізбеге сәйкес қызмет түрлерімен айналысатын. Аталған режимнің ерекшелігі – мұндай тұлғалар: жеке табыс салығын (ЖТС) төлеуден босатылады; тек табыстың 4%-ы мөлшерінде әлеуметтік төлемдер төлейді (МЗЖ, МЗЖР, ӘА, МӘМС – әрқайсысы 1%) және жеке кәсіпкер ретінде тіркелуден босатылады.

Өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға арналған АСР - Бұл режимді мынадай жеке тұлғалар қолдана алады: жеке кәсіпкер ретінде тіркелмеген; жалдамалы жұмыскерлердің еңбегін пайдаланбайтын; ҚР Үкіметі бекіткен тізбеге сәйкес рұқсат етілген қызмет түрлерімен айналысатын; ай сайынғы табысы 300 АЕК-тен аспайтын (2026 жылы шамамен 1,2 млн теңге). Олар ЖТС төлеуден босатылады және тек өз табысынан 4% мөлшерінде әлеуметтік төлемдерді төлейді: 2% – міндетті зейнетақы жарнасы (МЗЖ), 1% – әлеуметтік аударымдар (ӘА), 1% – міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру (МӘМС). Міндеттемелерді орындауды оңайлату үшін, табыстар арнайы мобильді қосымшада көрсетіледі, ал төлемдер автоматты түрде есептеледі. Интернет-платформалар арқылы қызмет көрсететін тұлғалар үшін әлеуметтік төлемдерді есептеу және төлеу платформаның операторы арқылы жүзеге асырылады. Байланыс желісі жоқ жерде қызмет атқаратындар әлеуметтік төлемдерін өздері есептейді. Оңайлатылған декларация негізіндегі АСР (бұрынғы оңайлатылған декларация мен бөлшек салық режимдерінің бірігуі). Бұл режимді келесі шарттарға сай тұлғалар қолдана алады: 1) жылдық табысы 600 000 АЕК-тен аспайтын (2026 жылы – шамамен 2,5 млрд теңге), жалдамалы жұмыскерлер санына шектеу қойылмайды; 2) ҚР Үкіметі тыйым салған қызмет түрлеріне кірмейтін кәсіппен айналысатын. Құқығы жоқ тұлғалар: 1) жарғылық капиталында басқа заңды тұлғалардың үлесі 25%-дан асатын заңды тұлғалар; 2) құрылтайшысы немесе қатысушысы басқа АСР қолданушы заңды тұлғаларда да құрылтайшы (қатысушы) болып табылатын заңды тұлғалар; 3) құрылтайшысы немесе қатысушысы АСР қолданатын тұлғалар; 4) АСР қолданатын заңды тұлғалардың құрылтайшысы немесе қатысушысы болып табылатын жеке тұлғалар немесе ЖК; 5) заңды тұлғалардың құрылымдық бөлімшелері; 6) КТС немесе ЖТС-ті жалпыға бірдей тәртіппен есептейтін тұлғалармен байланысты тұлғалар (14-бап, 1-тармақ, 1)–8) тармақшалар бойынша); 7) коммерциялық емес ұйымдар; 8) арнайы экономикалық және индустриалдық аймақтар, «Astana Hub» қатысушылары; 9) бірлескен қызмет туралы шарттармен жұмыс істейтін тұлғалар. Салық мөлшерлемесі: ЖТС/КТС бойынша 4% (мәслихаттардың шешімімен 50%-ға дейін төмендетілуі немесе арттырылуы мүмкін). Егер жылдық табыс 24 000 АЕК-тен (2026 ж. – 99,1 млн теңге) асатын болса, жалақы қорының сомасына салық салынатын табыс азайтылады. Бұл режимді қолданушылар ҚҚС және әлеуметтік салық төлеушілері болып табылмайды. Шаруа немесе фермер қожалықтарына арналған АСР Аталған режим өзгеріссіз сақталады. Бірыңғай жер салығының күшін жоюына байланысты, енді салық жеке табыс салығы (ЖТС) ретінде төленеді. Салық мөлшерлемесі – 0,5%

Жаңа Салық кодексінде әлеуметтік салық пен әлеуметтік аударымдардың өзара байланысын жою қарастырылған. Осыған байланысты әлеуметтік салықтың жеке ставкасы белгіленді-6%. Әлеуметтік салықтың басқа ставкасы белгіленді (бұрын ЖТС ставкасын 70 % төмендет): ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер - 1,8 %; жалпыға бірдей белгіленген салық салу режимін қолданатын шаруа немесе фермер қожалықтары-өзі үшін 0,6 АЕК және қызметкерлер үшін 0,3 АЕК. Арнайы салық режимін қолданатын салық төлеушілер үшін әлеуметтік салықтан босату көзделген, оның ішінде: өзін-өзі жұмыспен қамтығандар үшін; жеңілдетілген декларация негізінде; шаруа немесе фермер қожалықтары үшін қарастырылған.

Жаңа Салық кодексінде ЖТС прогрессивті ставкасы енгізілді. Мәселен, 8 500 АЕК-тен (33,4 млн теңге) асатын қызметкердің жылдық табысы үшін мөлшерлеме 15% -. құрайды. 230 000 АЕК - ке дейінгі дивидендтер түріндегі кірістер үшін-5% және осы шектен жоғары-салық салынатын табыстан салық сомасы одан асатын сомадан 230 00 еселенген АЕК + 15% мөлшерінде. Салық салудың жалпыға бірдей белгіленген тәртібін қолданатын дара кәсіпкерлердің табыстары үшін: 230 000 есеге дейін АЕК-10% және осы шектен жоғары-салық салынатын табыстан салық сомасы одан асатын сомадан 230 00 еселенген АЕК + 15% мөлшерінде. Жеке практикамен айналысатын адамдардың табысы бойынша-9 %; Шаруа қожалықтарының өз өндірісіндегі ауыл шаруашылығы өнімдерін өндіру, өткізу немесе қайта өңдеу бойынша кірістері бойынша - 3 % (бұрын ЖТС 70% - ға азайған).

Жаңа Салық кодексінде медицина саласына ҚҚС салу бөлігінде мыналар көзделген. 1) ҚҚС-тан босатылады: - Медициналық қызметке лицензиясы бар денсаулық сақтау субъектісінің дәрілік заттар мен медициналық қызметтерді өткізуі: тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемі (ТМККК) және міндетті медициналық сақтандыру (МӘМС)шеңберінде; жетім және әлеуметтік маңызы бар ауруларды емдеу үшін. Импорт кезінде ҚҚС-тан босату тізбесі мен тәртібін ҚР ДСМ әзірлейді. 2) ҚҚС ставкасы 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап 5%, 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап 10% қолданылады%: - ҚҚС-тан босатылатын медициналық бұйымдардан, медициналық бұйымдардың жиынтықтауыштарынан, сондай-ақ техникалық көмекші (компенсаторлық) құралдардан басқа дәрілік заттарды өткізу кезінде. Тізбені ҚР ДСМ әзірлейді; - ҚҚС-тан босатылатындардан басқа, медициналық қызметке лицензиясы бар денсаулық сақтау субъектілеріне медициналық қызметтер көрсету кезінде.

ҚҚС базалық мөлшерлемесі-16%. Бұл ретте сараланған мөлшерлемелер енгізілді. Шаруа қожалықтары үшін ҚҚС-тан босату сақталды. Заңды тұлғалар-ауыл шаруашылығы өндірушілері үшін есепке жатқызылатын ҚҚС қосымша сомасын 70% - дан 80% - ға дейін ұлғайту ұсынылады. Осылайша, ауыл шаруашылығы өнімдеріне бағаның өсуіне негіз алынып тасталады. Дәрілік заттарды, медициналық бұйымдар мен медициналық қызметтерді сату үшін ҚҚС төмендетілген мөлшерлемесі белгіленеді: 2026 жылдан бастап 5%, 2027 жылдан бастап 10% деңгейінде. Бұл ретте ҚҚС-тан босату ұсынылады: тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемі және міндетті медициналық сақтандыру шеңберінде, сондай-ақ Үкімет айқындайтын тізбе бойынша орфандық және әлеуметтік маңызы бар ауруларды емдеу үшін дәрілік заттар мен медициналық көрсетілетін қызметтер; отандық басылымның кітаптары, баспа түрінде кітаптар шығару бойынша қызметтер; археологиялық жұмыстар.

Жаңа Салық кодексінде жекелеген нормалар жоқ және әлеуметтік сала объектілерін пайдаланудан түскен кірістер бойынша жеке салық есебі көзделмейді, тиісінше салық салудың жалпы тәртібі қолданылады. Яғни, әлеуметтік сала объектілерін пайдаланудан түсетін кірістер болған кезде (тіпті шамалы болса да) мұндай кірістерді алуға бағытталған шығыстардың барлық сомасы шегерімге жатқызылатын болады.

КТС базалық мөлшерлемесі 20% деңгейінде сақталады. Кәсіпкерлік субъектілеріне кредит беру жөніндегі қызметті қоспағанда, банк секторы үшін мөлшерлеме 25% -. құрайды (20%). Бұл ретте екінші деңгейдегі банктер жүзеге асыратын банк қызметі бойынша салық салынатын табысты айқындау тәртібін Ұлттық банк салық саясаты саласындағы уәкілетті органмен және уәкілетті органмен келісім бойынша белгілейді. Сондай-ақ, ойын бизнесіне салық салудың қолданыстағы тәртібін сақтаумен қатар, ойын автоматтары залы, тотализатор және букмекерлік кеңсенің қызметі бойынша КТС 25% жоғары ставка бойынша есептеу және төлеу көзделеді. Әлеуметтік сала үшін (білім, медицина) ставканы кезең-кезеңімен арттыру ұсынылады: 2026 жылдан бастап 5%, 2027 жылдан бастап 10%. Ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер үшін мөлшерлеме 3% деңгейінде қалады. Ауыл шаруашылығы кооперативтері үшін ставка 6%.