Тұрғын үй кезегіне қалай тұруға болады?

Тұрғынжайды жекешелендіру тәртібімен меншігіне алу үшін өтініш беруші Қазақстан Республикасы Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің міндетін атқарушының 2021 жылғы 12 тамыздағы № 437 бұйрығымен (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 23983 болып тіркелген) бекітілген "Мемлекеттік тұрғын үй қорынан берілетін тұрғын үйлерді жекешелендіру" мемлекеттік қызмет көрсету жөніндегі қағидалардың (бұдан әрі – Мемлекеттік қызмет көрсету жөніндегі қағидалар) талаптарына сәйкес құжаттарды "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясы" коммерциялық емес акционерлік қоғамына не "электрондық үкімет" веб-порталы арқылы тұрғын үй комиссиясының қарауына ұсынады. Тұрғын үй комиссиялары өтініш беруші осы Қағидалардың 15-тармағында көрсетілген құжаттарды тапсырған күннен бастап күнтізбелік 30 (отыз) күн ішінде дауыс беру жолымен тұрғынжайды жекешелендіру туралы шешім қабылдайды немесе дәлелді бас тарту туралы шешім шығарады. https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P1300000673

Елді мекендегі апатты үйлер — бұл тұрғындар үшін қауіпті, құрылыс сапасы төмен немесе жөндеуді қажет ететін үйлер. Апатты үйлерді анықтау және олармен жұмыс жасауға мыналар кіреді: • үйлердің техникалық жағдайын тексеру; • апатты деңгейін анықтау; • тұрғындарды қауіпсіз жерге көшіру немесе тұрғын үйді жөндеу жоспарын әзірлеу; • жөндеу немесе қайта құрылыс жұмыстарын қаржыландыру; • кондоминиум жүйесі арқылы тұрғындардың қатысуымен шешім қабылдау. Апатты үйлерді бақылау және жөндеу елді мекеннің қауіпсіздігі мен тұрғындардың өмір сүру сапасын қамтамасыз етеді. https://adilet.zan.kz/kaz/docs/Z970000094

Көппәтерлі тұрғын үйдің жылу жүйесі жылыту маусымында пәтерлерде және ортақ аумақтарда белгіленген температураны сақтау үшін арналған. Әдетте жылу жүйесі мыналардан тұрады: жылу көзі (орталықтандырылған қазандық немесе ЖЭО, не автономды қазандық); жылу торабы (жылуды реттеу және есепке алу жабдықтары); үй ішіндегі құбыр желілері (тік және көлденең тарату жүйелері); жылыту құралдары (радиаторлар, конвекторлар); реттегіш және жапқыш арматура; автоматты реттеу жүйесі (бар болған жағдайда). Жылу жүйесі көппәтерлі үйдің ортақ мүлкіне жатады (заңнамада өзгеше көзделмесе, пәтер ішіндегі жеке есептеу құралдарын қоспағанда). Жылу жүйесін дұрыс пайдалану және уақтылы қызмет көрсету тұрғындардың жайлы өмір сүруін және ғимараттың энергия тиімділігін қамтамасыз етеді. https://adilet.zan.kz/kaz/docs/Z2400000120

Көппәтерлі үйдің шатыры жалпы мүлікке жатады, және оның сақталуы мен жөндеуіне жауапты тұрғындар кондоминиум арқылы немесе басқарушы ұйыммен бірге алады. Шатырмен жұмыс келесі қадамдарды қамтиды: • тұрғындардан ақаулар немесе су төгілулер туралы өтініштерді қабылдау және тіркеу; • шатырды тексеру және дефектілерді анықтау; • ағымдағы жөндеу жұмыстарын жүргізу (жергілікті протекциялар, бөлек бөліктерді ауыстыру); • қажет болған жағдайда капитальді жөндеу (шатырды толық ауыстыру, конструкцияны күшейту); • жөндеу жұмыстарын кондоминиум немесе үй бюджетінен қаржыландыру; • жұмыстар кезінде тұрғындар мен жұмысшылардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету. https://adilet.zan.kz/kaz/docs/Z970000094_

«Халық қатысатын бюджет» — бұл тұрғындардың жергілікті бюджеттің бір бөлігін бөлуге тікелей қатысу механизмі, онда азаматтар өз ауласы мен ауданын абаттандыру бойынша жобаларды ұсынады және олардың іске асырылуын дауыс беру арқылы шешеді. Қаржы әкімдік (жергілікті атқарушы орган) арқылы бөлінеді, ал жеңімпаз жобалар бюджет есебінен жүзеге асырылады. Өз ауласы үшін жобаны қалай жүзеге асыруға болады: Бағдарлама ережелерімен танысу Әкімдік немесе тұрғын үй-коммуналдық қызмет (ТКШ) бөлімі сайтында өтініш берудің тәртібі, жобаларға қойылатын талаптар, мерзімдер мен қаржыландыру лимиттері туралы ақпаратты оқып шығу қажет. Мәселені анықтап, ұсыныс дайындау Мысалы: жарық орнату, балалар алаңын құру, асфальт төсеу, орындықтар мен қоқыс жәшіктерін орнату. Өтініште әдетте көрсетіледі: мәселенің сипаттамасы; ұсынылатын шешім; іске асыру орны; шамалық смета (қажет болса — әкімдік мамандарының көмегімен). Өтініш беру Өтініш арнайы портал арқылы (егер қарастырылса) немесе аудан әкімдігінің ТКШ бөлімі арқылы белгіленген мерзімде жіберіледі. Қолдау жинау және дауыс беру Жоба тексерілгеннен кейін дауыс беруге шығарылады. Аудан немесе қаланың тұрғындары онлайн немесе белгіленген тәсілмен дауыс береді. Қолдау саны неғұрлым көп болса, жеңіске жету ықтималдығы соғұрлым жоғары болады. Жобаны жүзеге асыру Ең көп дауыс жинаған және бекітілген жобалар келесі жылдың бюджетіне енгізіліп, мердігер ұйым арқылы іске асырылады. Осылайша, «Халық қатысатын бюджет» тұрғындарға өз ауласы мен ауданын абаттандыруға тікелей ықпал етуге мүмкіндік береді, егер әрекеттер ұйымдасқан түрде және белгіленген мерзімде жүргізілсе.

Тұрғын үй және коммуналдық қызметтің айырмашылығы Тұрғын үй қызметі – тұрғындардың үйлерін пайдалану, жөндеу және күтіп ұстауға байланысты қызметтерді қамтиды. Бұған подъездтерді, шатырды, аула мен жалпы үй аумағын күтіп ұстау, жөндеу және абаттандыру жұмыстары кіреді. Коммуналдық қызметтер – тұрғындарға электр энергиясы, су, жылу, газ және басқа да ресурстарды жеткізуге бағытталған қызметтер. Бұл қызметтер тұрғындардың күнделікті өмірінде қажетті негізгі ресурстардың үздіксіз берілуін қамтамасыз етеді. Негізгі айырмашылық – тұрғын үй қызметі тұрғын үйдің жалпы жағдайын сақтау мен басқаруға , ал коммуналдық қызметтер ресурстарды жеткізуге бағытталған.

Мәселелерді тіркеу Жағдайды көрсетіңіз: қазіргі жағдайдың фотосын түсіріңіз (қараңғы аула, бүлінген жабынды, ойын алаңының болмауы); қауіп-қатерді қысқаша сипаттаңыз (травмоқауіп, жарықтың жоқтығы — балалар қауіпсіздігіне қауіп). Бұл материал арыз беру кезінде қажет болады. Тұрғындардың жиналысын өткізу Қажет: меншік иелерін хабардар ету; жиналысты өткізу; шешіммен хаттама рәсімдеу: аула аумағын абаттандыру жоспарына енгізуді сұрау; тұрғындардан жауапты тұлғаны анықтау. Хаттама болмаған жағдайда арыз формалды түрде қаралады. Коллективті арыз дайындау. Арызда міндетті түрде: нақты мекен-жайын көрсету; барлық проблемаларды тізімдеу; сұранысты нақтылау: «… мекен-жайындағы аула аумағын кешенді абаттандыру жоспарына енгізуді сұраймыз (жарықтандыру, балалар алаңын құру, асфальттау)». Қосымшалар: хаттама, тұрғындардың қол жинағы, фотосуреттер. Арызды жолдау: eGov арқылы, әкімдіктің канцеляриасы арқылы немесе «Ашық әкімдік» порталы арқылы. «Халық қатысатын бюджетке» қатысуды тексеру Егер бағдарлама сіздің қалаңызда бар болса: жоба ұсынуға болады; дауыс жинау; іріктеуден өту. Балалар алаңдары мен жарықтандыру үшін бұл ең нақты құралдардың бірі. Бақылау және сүйемелдеу Әкімдіктің жауабынан кейін: аула аумағы жоспарға енгізілгенін нақтылау; орындалу мерзімін сұрау; қаржыландыру қарастырылғанын тексеру; қажет болса — қайта арыз беру немесе мәслихат депутатына жүгіну. Маңызды ескертулер Балалар алаңы мен жарықтандыру әдетте бюджеттен қаржыландырылады. Асфальттау үшін арнайы аула жөндеу бағдарламасына енгізу қажет болуы мүмкін. Орындау мерзімі — көбінесе келесі бюджет жылы. https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V10KF000114

Егер коммуналдық қызмет үшін түбіртек қате келсе, келесі алгоритм бойынша әрекет етіңіз: Қате түрін тексеріңіз Нені қате екенін анықтаңыз: есептегіш көрсеткіштері асыра көрсетілген бе; сіз тұрмаған кезеңге есептелген бе; тариф дұрыс емес пе; пәтер аумағы немесе тұрғындар саны қате көрсетілген бе; бұрын төленген сома қайтадан қарызға қосылған ба. Растайтын құжаттарды дайындаңыз Жағдайға байланысты қажет құжаттар: есептегіштің ағымдағы көрсеткішінің фотосы (көрсетілген күнмен); бұрынғы түбіртектер; төлем түбіртектері немесе банк көшірмелері; акті сверка; келісімшарт немесе уақытша болмау туралы анықтама. Қызмет көрсететін ұйымға хабарласыңыз Бұл болуы мүмкін: КСК / ОСИ / басқарушы компания; нақты қызмет көрсетуші (жылу, су, электр энергиясы және т.б.). Ең жақсысы жазбаша өтініш беру (кіріс нөмірін тіркеп) немесе ресми портал/жеке кабинет арқылы жіберу. Өтініште көрсетіңіз: ТАӘ, мекен-жай, жеке есеп шоты; қате мәні; қайта есептеуді сұрау; қосылған құжаттар тізімі. Қарау мерзімі Әдетте өтініш 15–30 күн ішінде қаралады (ішкі регламенттер мен ҚР заңнамасына байланысты). Егер жауап бермесе немесе бас тартса Мына мекемелерге жүгінуге болады: әкімдіктің тұрғын үй инспекциясы бөлімі; Тұтынушылар құқығын қорғау комитеті; сот (егер сома маңызды болса). Маңызды: түбіртекті елемеңіз. Егер қате анық болса, дереу өтініш берген дұрыс, айыппұл есептелуін болдырмау үшін.