АО «Институт географии и водной безопасности» КН МОН РК
Институт қызметінің мақсаты-Қазақстан Республикасының Тұрақты даму проблемаларын шешу үшін теориялық және эксперименттік, іргелі және қолданбалы зерттеулерді біріктіретін кешенді ғылыми-техникалық бағдарламаларды әзірлеу негізінде табиғат пайдалану және су қауіпсіздігі саласында мемлекет талап ететін пәнаралық зерттеулер жүргізу.
Институттың соңғы жылдардағы ең ірі ғылыми нәтижелері:
Су ресурстары саласында:
Қазақстанның табиғи-шаруашылық жүйелерінің су қауіпсіздігін қамтамасыз етудің тұжырымдамалық негіздері, ҚР сумен қамтамасыз ету сценарийлерін бағалау әдістері әзірленді;
Үкіметтің тапсырмасы бойынша Көксарай су қоймасын жобалау және салу қажеттігінің ғылыми негіздемесі (23.08.2005 ж. №944 қаулы) орындалды.
Қазақстанның су ресурстарын бағалау және сумен қамтамасыз ету проблемалары бойынша зерттеулер жүргізілді. Нәтижелер 06.03.2012 жылғы Қауіпсіздік Кеңесінің отырысында баяндалып, мақұлданды. Қазақстанда және посткеңестік кеңістікте алғаш рет зерттеу нәтижелері 30 томдық монографияда ұсынылған.
Қазақстан Республикасы Қауіпсіздік Кеңесінің 2012 жылғы 06 наурыздағы шешіміне сәйкес Институт "Қазақстан Республикасының су қауіпсіздігі: "Қазақстанның су ресурстары және оларды пайдалану" геоақпараттық жүйесі "(2014-2016 жж.);" Қазақстан Республикасының су қауіпсіздігі-тұрақты сумен қамтамасыз ету стратегиясы " (2015-2017 жж.) сияқты ірі ғылыми – техникалық бағдарламаларды орындады.
● ҚР ЭГТРМ су ресурстары комитетімен келісім шарт бойынша бірқатар ғылыми-техникалық жобаларды орындайды: "Көлдер атласын әзірлеу" (2016-2019 жж.), "Ертіс бассейнінің табиғи-шаруашылық жүйесін аумақтың ауыл шаруашылық игеру перспективаларын және су ресурстарын бассейнаралық қайта бөлуді ескере отырып сумен қамтамасыз етуді бағалау және болжау" (2017-2018 жж.), "Қазақстан өзендерінің паспорттарын әзірлеу" (2019-2021 жж.).)
Қазіргі уақытта "Қазақстан Республикасы мен Қытай Халық Республикасы өзендерінің трансшекаралық бассейндері: 2050 жылға дейінгі кезеңге климаттық өзгерістер мен шаруашылық қызмет жағдайларында халық пен экономиканы тұрақты сумен қамтамасыз етудің ғылыми-қолданбалы негіздері" (2018-2020 жж.) ірі ғылыми-техникалық бағдарламасы орындалуда. (ҚР Үкіметінің 22.06.2018 ж. № 370 қаулысы))
Институт Іле және Ертіс трансшекаралық өзендерінің бассейндерінде ҚХР-мен мемлекетаралық су бөлу жөніндегі келіссөз процесін ғылыми қамтамасыз ету бойынша жауапты жұмысты орындайды.
Континентішілік мұздық жүйелерінің су-мұз теңгерімінің құрамдастарын есептеудің теориялық негіздері мен әдістері, климаттың ықтимал өзгерістерін ескере отырып, мұздық жүйелерінің динамикасын болжау әдістемесі; қар жауу көрсеткіштерін, оның ішінде зерттелмеген аудандар үшін есептеу және картографиялау теориясы мен әдістері әзірленді.;
Солтүстік Тянь-Шань мұздықтарының біріздендірілген каталогтарын құру;
Су ресурстарын болжауға, жоспарлауға, жобалауға және жедел басқаруға арналған "Қазақстанның су ресурстары: бағалау, болжау, Басқару" 30 томдық монографиясы;
Көксарай су қоймасын салу жобасында іске асырылған Арал теңізі бассейнінің қазақстандық бөлігіндегі Сырдария өзен ағынын қарсы реттеудің гидроэкологиялық негіздемесі;
Іле және Ертіс трансшекаралық өзендерінің бассейндерінде ҚХР-мен мемлекетаралық су бөлу жөніндегі келіссөз процесін ғылыми қамтамасыз ету;
"География және су қауіпсіздігі институты" АҚ жанынан ЮНЕСКО қамқорлығымен Орталық Азия өңірлік гляциологиялық орталығын құру (28.05.2020 ж.)
Географиялық ҒЗЖ саласында
Тіршілік қауіпсіздігі, жердің шөлейттенуі мен тозуы бойынша сұранысқа ие ірі зерттеулер жүргізілді:
Қазақстанның азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз етудің ландшафтық-экологиялық негіздері;
Қазақстан Республикасының экологиялық-демографиялық процестерін басқару жүйесін ұйымдастырудың теориялық-әдістемелік негіздері;
Қазақстан жерлерінің тозу процестерін басқарудың тұжырымдамалық негіздері;
Халықты қоныстандыру үшін табиғи жағдайлардың қолайлылығы бойынша Қазақстан Республикасының аумағын аудандастыру;
Алакөл көлінің жағалау аймағының қолайсыз экзогеодинамикалық процестерін – қарқынды рекреациялық игеру аумағын мониторингтік зерттеу.
Енгізу:
Қазақстан Республикасының жайылым ресурстарын басқару жөніндегі Web-қосымша, http://pastures.info.gf/.
Атласты және Веб-картографиялау саласында:
Ұлттық, салалық және өңірлік деңгейлерде Қазақстан Республикасын атласты картографиялаудың теориялық-әдістемелік негіздері әзірленді;
"Қазақстан Республикасының тұрақты су-ресурстық қамтамасыз етілуі" институтының ашық геопорталында "Kazakhstan Climate Change"геокеңістіктік веб-қосымшасы әзірленді және жарияланды.
"Қазақстан Республикасының көлдер атласы" жобасының нәтижелері бойынша "E-Lake"геокеңістіктік веб-қосымшасы әзірленді. Веб-қосымшаға ортақ қолжетімділік "Қазақстан Республикасын тұрақты су-ресурстық қамтамасыз ету" институтының геопорталында беріледі»
Енгізу:
Әзірленген және жарияланған:
Қазақ, орыс және ағылшын тілдерінде үш томдық Қазақстан Республикасының Ұлттық атласы, Қазақстан Республикасының өңірлік және салалық атластары (ҚР Тұңғыш Президентінің тапсырмасы бойынша);
Маңғыстау (қазақ, орыс және ағылшын тілдерінде), Атырау облыстарының өңірлік атластары;
Қазақстан Республикасындағы табиғи және техногендік қауіптер мен төтенше жағдайлар тәуекелдерінің атласы.