Сот сараптама

    Қазақстан Республикасы Әділет министрлігі

    Сұрақ

    Сот сараптама

    Жауап

    Сұрақ

    Жауап

    1

    Сот сарапшысы қалай болуға болады?

    Сарапшының сот сараптамасының белгілі бір түрі саласында жоғары білімі және арнайы ғылыми білімі болуға тиіс. Заңда, сот сараптамасы органдарының қызметкерлері мен лицензия негізінде сот-сараптама қызметімен айналысатын жеке тұлғалар сот сараптамасының белгілі бір түрін жүргізу құқығына біліктілік куәлігімен расталатын сот сарапшысы біліктілігіне ие болуы, ҚР Әділет министрлігінің комиссияларымен аттестатталған болуы және ҚР Сот сарапшыларының мемлекеттік тізіліміне енгізілуі тиіс деп айқындалған.

    Сот сарапшысы біліктілігін алу үшін үміткер сот сараптамасы органдарында ұзақтығы 12 айға дейінгі арнайы кәсіптік даярлықтан өтіп, біліктілік емтиханын тапсыруы қажет.

    2

    Ұсынылған мәселелер сот сараптамасының қандай түрі шеңберінде шешіледі?

    Зерттеу нысаны, объектілері, сараптамалық міндеттердің деңгейі, сондай-ақ сараптаманың белгілі бір түрі шеңберінде шешілетін үлгілік сұрақтар тізбесі “Әділет” Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерінің ақпараттық-құқықтық жүйесінде (www.adilet.gov.kz.) орналастырылған Қазақстан Республикасы Әділет министрінің 2017 жылғы 27 сәуірдегі № 484 бұйрығымен бекітілген Сот сараптамасы органдарында сот сараптамалары мен зерттеулерді ұйымдастыру және жүргізу қағидаларында айқындалған.

    3

    Сот сараптамасын жүргізу кімге тапсырылуы мүмкін?

    “Сот-сараптама қызметі туралы” Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі – Заң) 19-бабына сәйкес сот сараптамасын жүргізу: 1) сот сараптамасы органдарының қызметкерлеріне; 2) лицензия негізінде сот-сараптама қызметімен айналысатын жеке тұлғаларға; 3) осы баптың 3-тармағында көзделген жағдайларда біржолғы тәртіппен өзге де адамдарға тапсырылуы мүмкін.

    2. Осы баптың 1-тармағының 1) және 2) тармақшаларында аталған адамдар Қазақстан Республикасының азаматтығында тұруға тиіс.

    3. Біржолғы тәртіппен сот сараптамасын жүргізу: 1) Қазақстан Республикасының Әділет министрлігі белгілеген сот сараптамалары түрлерінің тізбесінде көзделмеген сот сараптамасы тағайындалған; 2) сот сараптамасы органдарының қызметкерлері болып табылатын тиісті мамандықтағы сот сарапшыларынан, сондай-ақ лицензия негізінде сот-сараптама қызметімен айналысатын адамдардан уәжді уәжді бас тарту қанағаттандырылған не сот сараптамасы органы тұтастай сот сараптамасын жүргізуден уәжді шеттетілген 3) осы Заңның 62-бабына сәйкес шет мемлекеттiң сот сарапшысы тартылған жағдайларда тапсырылуы мүмкiн.

    4

    Зерттеу объектілерінің анықтығы мен жол берілетіндігіне кім жауап береді?

    Қазақстан Республикасы Қылмыстық-процестік кодексінің (бұдан әрі – ҚР ҚПК) 280–бабының 2–тармағына және Қазақстан Республикасы Азаматтық процестік кодексінің (бұдан әрі – ҚР АПК) 87-бабының 3-тармағына сәйкес сараптамалық зерттеу объектілерінің анықтығы мен жол берілетіндігіне сараптаманы тағайындаған орган (адам) кепілдік береді.

    5

    Сарапшы қорытындысының көшірмесін қалай алуға болады?

    ҚР ҚПК 276-бабына, ҚР АПК 87-бабына және “Сот-сараптама қызметі туралы” Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі – Заң) 18-бабына сәйкес сот сараптамасы органының басшысы сот сараптамасын жүргізуді ұйымдастыруға байланысты өзіне белгілі болған мәліметтерді жария етпеуге міндетті.

    Сарапшының қорытындысы, зерттеу объектілері және зерттеуге ұсынылған басқа да материалдар сот сараптамасын тағайындаған органға (адамға) жіберіледі.

    ҚР ҚПК-нің 286-бабына және ҚР АПК-нің 46-бабына сәйкес іске қатысушы адамдардың іс материалдарымен танысуға құқығы бар. Осыған байланысты сарапшы қорытындысының көшірмесімен сараптаманы тағайындаған органға жүгіну арқылы танысуға болады.

    Ұқсас материалдар

    Сұрақ

    Өтініштер бойынша жиі қойылатын сұрақтардың тізбесі

    Жауап

    № Жиі қойылатын сұрақтар Жауап Сараптама қызметі 1. Сарапшы қорытындысының көшірмесін қалай алуға болады? Іс жүргізу заңнамасына және Қазақстан Республикасының тиісті «Сот-сараптама қызметі туралы» Заңына сәйкес сот сарапшысы сот сараптамасын жүргізуді ұйымдастыруға байланысты өзіне белгілі болған мәліметтерді жария етпеуге міндетті. Сарапшының қорытындысы, зерттеу объектілері және зерттеуге ұсынылған басқа да материалдар сот сараптамасын тағайындаған органға (адамға) жіберіледі. Сарапшы қорытындысының көшірмесімен сараптаманы тағайындаған органға жүгіну арқылы танысуға болады. 2. Сараптаманың белгілі бір түрі үшін сұрақтардың болжамды тізбесі қандай нормативтік құқықтық актіде көрсетілген? Сараптаманың белгілі бір түрі шеңберінде шешілетін зерттеу нысанасы, объектілері, сараптамалық міндеттердің деңгейі, сондай-ақ үлгілік мәселелері Қазақстан Республикасы Әділет министрінің 2017 жылғы 27 сәуірдегі № 484 бұйрығымен бекітілген сот сараптамаларын және сот сараптамасы органдарында зерттеулерді ұйымдастыру және жүргізу қағидаларында баяндалған. 3. Зерттеу объектілерінің жарамдылығына кім жауап береді? Сараптамалық зерттеу объектілерінің анықтығы мен жол берілетіндігіне сараптаманы тағайындаған орган (адам) кепілдік береді. Сарапшы зерттеу үшін материалдарды өзі дербес жинауға құқығы жоқ. Зияткерлік меншік құқықтар 4. Авторлық құқықпен қорғалатын объектілерге құқықтардың мемлекеттік тізіліміне енгізілген туындылар даналарының көшірмелерін алуға бола ма? «Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы» Заңға сәйкес құжаттардың көшірмелері, тиісті туындының данасы және (немесе) оның сипаттамасы автордың келісімімен үшінші тұлғаларға ұсынылады. 5. Авторлық құқықты тіркеу міндетті ме? Ғылым, әдебиет және өнер туындысына авторлық құқық оны жасау фактісіне байланысты туындайды. Авторлық құқықтың пайда болуы мен жүзеге асырылуы үшін туындыны тіркеу, туындыны өзге де арнайы ресімдеу немесе қандай да бір формальдылықты сақтау талап етілмейді. Осыған байланысты авторлық құқықпен қорғалатын объектілерге құқықтардың мемлекеттік тізіліміне мәліметтерді енгізу рәсімі міндетті сипатта болмайды. 6. Қазақстанда авторлық құқықты қайда тіркеуге болады? Қандай құжаттар қажет? Қазақстан Республикасында авторлық құқық туынды жасалған сәттен бастап автоматты түрде пайда болады – яғни оны қорғау үшін ешқандай арнайы тіркеу қажет емес. Егер автор өз туындысы туралы мәліметтерді авторлық құқықпен қорғалатын объектілерге құқықтардың мемлекеттік тізіліміне ресми түрде енгізгісі келсе, онда ол egov.kz порталы арқылы туындының данасымен өтініш бере алады. Авторлық құқық объектісінің түріне байланысты туындының толық данасының орнына эскиздер, сызбалар, суреттер немесе фотосуреттер қоса берілуі мүмкін. Мемлекеттік қызметті Қазақстан Республикасы Әділет министрлігі Зияткерлік меншік құқығы комитетінің «Ұлттық зияткерлік меншік институты» РМК көрсетеді. Қызмет көрсету мерзімі - өтініш берілген сәттен бастап 1 жұмыс күні. 7. Шығарманың авторы ретінде кім таныла алады? «Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы» Заңға сәйкес шығармашылық жұмысы туынды жасалған жеке тұлға ғана автор ретінде таныла алады. 8. Авторлық құқықтың қолданылу мерзімі қандай? Авторлық құқық автордың бүкіл өмірінде және ол қайтыс болғаннан кейін жетпіс жыл бойы жарамды. Бірлескен авторлық туындыға авторлық құқық басқа авторлардан аман қалған соңғы автор қайтыс болғаннан кейін өмір бойы және жетпіс жыл бойы жарамды. Авторлық құқық, автордың аты-жөні және беделін қорғау құқығы мәңгілікке қорғалады. 9. Авторлық құқықпен қорғалатын объектілерге құқықтардың мемлекеттік тізіліміне мәліметтер мен олардың өзгерістерін енгізу қызметі қанша тұрады Бүгінгі күні авторлық құқықпен қорғалатын объектілерге құқықтардың мемлекеттік тізіліміне мәліметтерді енгізгені үшін баға үш айлық есептік көрсеткішті құрайды Заңды тұлғаларды тіркеу және заңгерлік қызметтерді көрсетуді ұйымдастыру 10. Қайтадан туу туралы куәлікті талап ету бойынша өтінішті қайда беруге болады, бастапқы куәлік ТМД елдерінде берілді, куәліктің түпнұсқасы жоғалды? Егер тууды тіркеу Қазақстан Республикасынан тыс жерлерде жүргізілсе, онда құқықтық көмек көрсету шеңберінде тиісті сұрау салу (туу туралы куәлікті қайта талап ету туралы) жіберіледі, ол куәлік берілген елге пошта байланысы арқылы жіберіледі. Өтініш ТМД елдерінің уәкілетті органынан көрсетілген құжатты талап ету туралы тапсырманы қалыптастыру үшін кез келген тіркеу органына АХАЖ беріледі. 11. Баланың тууын қалай тіркеуге болады? Баланың тууын мемлекеттік тіркеу үшін ата-аналар немесе басқа да мүдделі тұлғалар баланың туу күнінен бастап үш жұмыс күнінен кешіктірмей кез келген тіркеуші органға, кенттердің, ауылдардың, ауылдық округтердің әкімдеріне немесе Мемлекеттік корпорацияға өтініш берушінің қалауы бойынша жазбаша нысанда не портал арқылы электрондық түрде баланың тууын мемлекеттік тіркеу туралы өтініш береді. Тууды мемлекеттік тіркеу проактивті тәсілмен, оның ішінде көрсетілетін қызметті берушінің бастамасы бойынша көрсетілетін қызметті алушының өтінішінсіз көрсетілетін қызметті берушінің және мемлекеттік органдардың ақпараттық жүйелері арқылы көрсетілетін қызметті алушының ұялы байланысының абоненттік құрылғысының телефон нөмірін «электрондық үкімет» веб-порталында тіркеу кезінде көрсетілуі мүмкін www.egov.kz. Екі және одан да көп баланың тууын мемлекеттік тіркеу кезінде олардың әрқайсысына электронды түрде туу туралы медициналық куәліктер беріледі, олардың негізінде туу туралы бірінен соң бірі жеке жазбалар жасалады және балалардың туу туралы жеке куәліктері беріледі. Тууды мемлекеттік тіркеу тегін көрсетіледі. 12. Некеге қалай өтініш беруге болады? Неке қиюды (ерлі-зайыптылықты) мемлекеттік тіркеу үшін өтініш берушілер кез келген тіркеуші органға не электрондық түрде портал арқылы (ЭЦҚ болған жағдайда) жүгінеді. Құжаттар топтамасы көрсетілетін қызметті берушіге тапсырылған сәттен бастап неке қиюды (ерлі-зайыптылықты) тіркеу өтініш берілген күннен бастап күнтізбелік он бес күн өткен соң жүргізіледі. Неке қию (ерлі-зайыптылық) туралы өтінішті әрбір өтініш беруші жазбаша түрде өз қолымен толтырады немесе портал арқылы өтініш берген кезде ЭЦҚ-ға қол қояды. Бұрын тіркелген некеде (ерлі-зайыптылықта) тұрған адамдар тіркеуші органға оның тоқтатылғаны туралы белгісі бар алдыңғы некенің жасалғаны туралы мәліметтерді (тіркелген күні мен орны) ұсынады. Некеге тұрғысы келетін адамдар тіркеуші органға неке қиюды (ерлі-зайыптылықты)тіркеудің белгіленген күнінде жеке басын куәландыратын құжатпен не цифрлық құжаттар сервисінен электрондық құжатпен келуге тиіс. 13. Өлім туралы куәлік кімге беріледі? Қайтыс болу туралы куәлік қайтыс болған адамның жақын туыстарына, оның мұрагерлерінің шеңберіне кіретін басқа адамдарға не қайтыс болған адамның қамқорлығында болған азаматтарға, сондай-ақ қайтыс болған адам тұратын немесе жазасын өтеген мемлекеттік ұйымдардың өкілдеріне беріледі. Жоғарыда аталған адамдарды Қазақстан Республикасынан тыс жерде пайдалану қажет болған жағдайда, олардың өтініші бойынша кез келген тіркеуші орган, сондай-ақ Қазақстан Республикасының шетелдегі мекемесі қайтыс болу туралы акт жазбасының негізінде қайтыс болуды қағаз жеткізгіште мемлекеттік тіркеу туралы куәлік береді. Басқа туыстарына қайтыс болу туралы куәлік мұрагерлік дело бар нотариустың хабарламасы бойынша беріледі. Өлімді мемлекеттік тіркеу және куәлік беру, оның ішінде қайталама куәліктер беру тегін жүзеге асырылады. Атқарушылық іс жүргізу Мен борышкердің анасы боламын, сондықтан мен атқарушылық іс жүргізу материалдарымен таныса аламын ба? Сіз атқарушылық іс жүргізудің тарапы емес екеніңізді ескере отырып, сіз ұлыңыздың сенімхаты болған жағдайда ғана атқарушылық іс жүргізу материалдарымен таныса аласыз. Сенімхат сізге атқарушылық іс жүргізу материалдарымен танысуға мүмкіндік беру үшін нотариалды куәландырылып, сот орындаушысына ұсынылуы тиіс. «Атқарушылық іс жүргізу және сот орындаушыларының мәртебесі туралы» Заңның 19-бабына сәйкес мұндай сенімхат сізге сенімхатпен берілген өкілеттіктер шегінде атқарушылық іс жүргізуге байланысты барлық әрекеттерді жасауға құқық береді 15. Бір атқарушылық іс жүргізу шеңберінде тыйым салынған мүліктің сауда-саттығы (электрондық аукцион) екі реттен артық өткізілуі мүмкін бе? Тыйым салынған мүлікті бір атқарушылық құжат шеңберінде сатуға екі реттен артық қоюға болмайды. Бұл талап «Атқарушылық іс жүргізу және сот орындаушыларының мәртебесі туралы» Заңның 85-бабымен регламенттелген, оған сәйкес тыйым салынған мүлікті электрондық аукцион өткізу арқылы өткізу рәсімі екі реттен артық жүргізілмейді. 16. Азамат, егер бар болса, мүлікті тегін сыйға тарта ала ма, сот орындаушысын шектеу - «мүлікке билік ету бойынша белгілі бір әрекеттерді(мәмілелерді) жасауға тыйым салу»? Мүлікке билік ету бойынша іс-әрекеттер жасауға шектеу болған кезде азаматтың мүлікті сыйға тартуға мүмкіндігі бар. Мәселен, «Атқарушылық іс жүргізу және сот орындаушыларының мәртебесі туралы» Заңның 32-бабына сәйкес нотариаттық іс-әрекеттерге тыйым салу мүлікті иеліктен шығаруға ғана қолданылады және оны сыйға тартуға кедергі келтірмейді. 17. Мен екі рет үйлегенмін, бірінші некеден екі бала, екінші некеден бір балам бар. Менің жалақымнан ай сайын 50 % ұсталады, оның 25 бірінші әйеліме, 25 екінші әйеліме. Алайда, бірінші әйеліме 33 төлеу керек болғандықтан менде қарыз жиналып отыр. Неліктен мен ай сайын төлеп отырсам да қарызым әрдайым өсуде. Бұл өндіріп алу сомасының заңнамалық шектелуіне, сондай-ақ табыс мөлшеріне байланысты. Борышкердің табысынан бір немесе бірнеше атқару құжаттары бойынша өндіріп алу кезінде борышкердің жалақысының немесе өзге де табысының кемінде елу пайызы сақталуы тиіс. Бұл ретте сақталатын сома ең төменгі күнкөріс деңгейінен кем болмауы тиіс. Бір борышкерге қатысты табыстарға өндіріп алу туралы бірнеше қаулы болған кезде екі құжат бойынша да берешек құра отырып, өндіріп алынған сомаларды атқару құжаттары бойынша тең бөлу жүргізіледі. 18. Мен берешекті толық төледім. Алайда, жеке сот орындаушысы менің банктік шоттарымнан тыйымды алып тастамады, себебі мен оның қызметі үшін ақы төлеуге міндеттімін ЖСО әрекеті заңды ма? Егер атқарушылық іс жүргізу бойынша борыш өтелсе және бұл ретте жеке сот орындаушысының қызметі төленбеген болып қалса, орындауды қамтамасыз ету шаралары оларды өндіріп алғаннан кейін ғана жойылуға тиіс. Осылайша жеке сот орындаушысының әрекеттері заңды және орындалуды қамтамасыз ету шараларын жою үшін Сіз Жеке сот орындаушысының қызметіне ақы төлеуіңіз керек.

    Сұрақ

    Зияткерлік меншік

    Жауап

    1. Зияткерлік меншік Тауар белгісін қалай тіркеуге болады? Тауар белгісін тіркеу үшін өтінімді ресімдеп, оны ҚР ӘМ ЗМҚК "Ұлттық зияткерлік меншік институты" шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорнына ( бұдан әрі мәтін бойынша - "ҰЗМИ" РМК ) беру қажет. Тауар белгісін тіркеуге өтінімге қойылатын талаптар "Тауар белгілері, қызмет көрсету белгілері, географиялық нұсқамалар және тауарлар шығарылған жерлердің атаулары туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 9-бабында көрсетілген. Өтінімге сараптаманы "ҰЗМИ "РМК кезең-кезеңімен жүргізеді: - алдын ала сараптама - толық сараптама (Сараптама мерзімдері "Тауар белгілері, қызмет көрсету белгілері, географиялық нұсқамалар және тауарлар шығарылған жерлердің атаулары туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 11-бабында белгіленген). Тауар белгісін тіркеуге байланысты заңдық маңызы бар іс-әрекеттер жасағаны үшін төлем ҚР ӘМ ЗМК "ҰЗМИ" РМК директорының 2024 жылғы "20" маусымдағы № 241 нқ бұйрығымен бекітілген "ҰЗМИ" РМК іске асыратын жұмыстар мен көрсетілетін қызметтердің бағасына" сәйкес белгіленеді. 2. Тауар белгісін тіркеу үшін қандай құжаттарды ұсыну қажет? Тауар белгісін тіркеуге өтінімге қойылатын талаптар "Тауар белгілері, қызмет көрсету белгілері, географиялық нұсқамалар және тауарлар шығарылған жерлердің атаулары туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 9-бабында белгіленген. 1. Өтінім бір тауар белгісіне қатысты болуы керек. 2. Өтінім үлгілік бланкіде ұсынылуы және мыналарды қамтуы тиіс: 1) Өтініш берушіні, сондай-ақ оның орналасқан жерін немесе тұрғылықты жерін көрсете отырып, белгіге сараптама жүргізу туралы өтініш; 2) мәлімделген белгі; 3) Тауарлар мен көрсетілетін қызметтердің халықаралық сыныптамасына сәйкес тауарлардың және (немесе) көрсетілетін қызметтердің тізбесі. 3. Өтінімге келесі қоса берілуі тиіс: 1) сараптама жүргізу жөніндегі сараптама ұйымының қызметтеріне ақы төленгенін растайтын құжат (бір мезгілде алдын ала және толық сараптама үшін). Төлем мөлшері Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес белгіленеді; 2) іс қағаздарын өкіл арқылы жүргізген жағдайда сенімхат; 3) ұжымдық тауар белгісін өз атына тіркеуге уәкілетті ұйымның атауын, осы белгіні тіркеу мақсатын, осы белгіні пайдалануға құқығы бар субъектілердің тізбесін, ұжымдық деп белгіленетін тауарлар мен көрсетілетін қызметтердің тізбесі мен бірыңғай қасиеттерін немесе өзге де сипаттамаларын қамтитын ұжымдық тауар белгісінің жарғысы (ұжымдық тауар белгісіне өтінім берілген жағдайда) пайдалану шарттары, оны пайдалануды бақылау тәртібі, ұжымдық тауар белгісі жарғысының ережелерін бұзғаны үшін жауапкершілік. 3. Тауар белгісін тіркеуге кім өтініш бере алады? Өтінімді өтініш беруші немесе оның өкілі береді. 1. Өтініш беруші - тауар белгісін (5 т.) тіркеуге өтінім берген заңды немесе жеке тұлға.) "Тауар белгілері, қызмет көрсету белгілері, географиялық нұсқамалар және тауарлар шығарылған жерлердің атаулары туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 1-бабы). 2. Өтініш берушінің өкілі - Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің 167-бабының талаптарына сәйкес ресімделген сенімхат негізінде әрекет ететін патенттік сенім білдірілген өкіл немесе өзге де өкіл. 4. Тауар белгісін сараптау мерзімі қандай? Сараптама мерзімі: 1. алдын ала сараптама - өтінім берілген күннен бастап бір ай ішінде; 2. толық сараптама - өтінім берілген күннен бастап жеті ай ішінде. 5. Тауар белгісінің жеделдетілген сараптамасы қанша уақытта жүргізіледі? Ереженің 2-тарауының 3-тармағына сәйкес селекциялық жетістіктерге, өнеркәсiптiк меншiк объектiлерiне, тауар белгілеріне, қызмет көрсету белгілеріне, географиялық нұсқамаларға, тауар шығарылған жердiң атауларына өтiнiмдердiң сараптамасын жүргiзу, тауар белгісіне өтінім бойынша сараптаманы жеделдетіп жүргізу өтінім берілген күннен бастап он жұмыс күні ішінде алдын ала сараптаманы жеделдетіп жүргізуді және өтінім берілген күннен бастап үш ай ішінде толық сараптаманы жеделдетіп жүргізуді қамтиды. 6. Жеделдетілген сараптамаға өтінім беру үшін қандай құжаттар қажет? Өтінімде мыналар болуы керек: - сараптама жүргізу туралы өтініш - өтініш берушінің орналасқан жерін немесе тұрғылықты жерін көрсететін белгілер; - ТҚХК (МКТУ) сәйкес тауарлардың жіктемесі (немесе) қызметтердің тізбесі. Өтінімге қоса: - сараптама жүргізу үшін қызметке төлем ақыны төленгенін растайтын құжаттың көшірмесі; техникалық қызмет көрсету жағдайында сенімхаттың көшірмесі, егер үшінші тұлға арқылы тапсырылған болса, - жеделдетілген сараптама жүргізу туралы өтінішхат (өтінген жағдайда). Өтінішхатпен бір мезгілде өтінімді жеделдетілген түрде қарау үшін белгіленген төлемді растайтын құжат ұсынылады. Белгіленген төлемді растайтын құжат ұсынылмаған кезде өтінішхат берілмеген болып есептеледі, ол туралы өтінім берілген күннен бастап бес жұмыс күні ішінде өтініш берушіге тиісті хабарлама жіберіледі. 7. Тауар белгісіне наразылық қанша уақытта қарастырылады? "Тауар белгілері, қызмет көрсету белгілері, географиялық нұсқамалар және тауарлар шығарылған жерлердің атауы туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 12-бабы 2-тармағына сәйкес), өтінімді қабылдаған жағдайда сараптама ұйымы толық сараптама жүргізеді, оның нәтижелері бойынша өтінім берушіге тауар белгісін тіркеу, алдын ала ішінара тіркеу немесе тіркеуден алдын ала бас тарту туралы сараптама қорытындысы жіберіледі. Өтініш беруші оған бас тарту немесе ішінара тіркеу туралы алдын ала сараптамалық қорытынды жіберілген күннен бастап үш ай мерзімде дәлелді қарсылықты ұсынуға құқылы, оны қарау нәтижелері бойынша сараптамалық ұйым қарсылық келіп түскен күннен бастап үш ай ішінде түпкілікті қорытынды шығарады. 8. Жеделдетілген сараптама бойынша өтінім басымдыққа ие бола ма? Жеделдетілген сараптама бойынша өтінім басқа өтінімдерден басымдыққа ие емес. Басымдық сараптама жасау ұйымына өтінім беру күні бойынша не Париж конвенциясына сәйкес конвенциялық басымдық бойынша белгіленеді. 9. Тауар белгісін тіркеуден бас тартқан немесе тауар белгісін жойған жағдайда сараптама үшін төлем қайтарылады ма? Жоқ, жеделдетілген сараптама туралы өтінішті өтініш беруші өз тәуекеліне береді. Қолма-қол ақша қайтарылмайды, себебі іс жүзінде жеделдетілген сараптама жүргізілді. Ал ертерек басымдығы бар өтінімнің бар болуы сараптама ұйымына байланысты емес жағдайларына жатады. 10. Тауар белгісіне куәліктің қолданылу мерзімі қандай? "Тауар белгілері, қызмет көрсету белгілері, географиялық нұсқамалар және тауарлар шығарылған жерлердің атауы туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 15-бабының 1-тармағына сәйкес), тауар белгісін тіркеу өтінім берілген күннен бастап он жыл бойы қолданылады. 11. Тауар белгілерін халықаралық тіркеу жүйесінде қандай артықшылықтары бар? Мадрид жүйесі - бұл бүкіл әлем бойынша сауда белгілерін тіркеу мен басқарудың ыңғайлы және үнемді механизмі. Тауар белгісін тіркеуге бір халықаралық өтінім беру және баждардың бір жиынтығын төлеу 130 елден қорғау сұрауға мүмкіндік береді. Бірыңғай орталықтандырылған жүйе арқылы жаһандық сауда белгілері портфолиосына өзгертулер енгізіңіз, жаңартыңыз немесе кеңейтіңіз. Өтінімді қарау мерзімі 12 айдан 18 айға дейін. 12. Халықаралық өтінімді қайда беру керек? Халықаралық өтінім шыққан елдің ведомствосына беріледі. Государственный орган халықаралық өтінімде көрсетілген белгінің базалық тіркеумен немесе базалық өтініммен толық сәйкес келетіндігін, халықаралық өтінім бойынша өтінім берушінің базалық тіркеудің немесе базалық өтінімнің иесімен бірдей тұлға екендігін, сондай-ақ халықаралық өтінім бойынша тауарлар мен көрсетілетін қызметтер тізбесінің тауарлар мен көрсетілетін қызметтердің сол тізбесіне сәйкес келетіндігін куәландырады, ол негізгі өтінімде немесе негізгі тіркеуде көрсетілген. Осыдан кейін халықаралық өтінімді шыққан елдің ведомствосы халықаралық бюроға жібереді. 13. Өнертабысқа патент алу үшін қандай құжаттарды ұсыну керек? Қазақстан Республикасы патенттік Заңының 17-бабының 2-тармағына сәйкес өнертабысқа өтінімде келесі құжаттар болуы тиіс: 1) өнертабыс авторларын және атына қорғау құжаты сұралатын адамдарды, сондай-ақ олардың тұрғылықты жерін немесе орналасқан жерін көрсете отырып, күзет құжатын беру туралы өтініш; 2) тиісті білім саласындағы маманның жүзеге асыруы үшін жеткілікті толықтығымен оны ашатын өнертабыстың сипаттамасы; 3) өнертабыс объектісін айқындайтын және оның мәнін білдіретін өнертабыс формуласы. Формула анық, дәл және сипаттамаға негізделуі керек; 4) сызбалар мен өзге де материалдар, егер олар өнертабыстың мәнін түсіну үшін қажет болса; 5) реферат; 6) өкіл арқылы іс жүргізу жағдайында сенімхат. 7) өтінімді беру, оның ішінде ресми сараптама жүргізуге ақы төленгенін белгіленген мөлшерде растайтын құжат және өтініммен бірге немесе өтінім келіп түскен күннен бастап екі ай ішінде ұсынылуы мүмкін оның мөлшерін азайту үшін негіздемелерді растайтын құжат. Тиісті төлем жасалған жағдайда, бұл мерзім ұзартылуы мүмкін, бірақ екі айдан аспайды. Төлем туралы құжаттар белгіленген мерзімде ұсынылмаған жағдайда өтінім берілмеген деп танылады. 14. Пайдалы модельге патент алу үшін қандай құжаттарды ұсыну керек? Қазақстан Республикасы патенттік Заңының 18-бабының 2-тармағына сәйкес пайдалы модельге өтінімде келесі құжаттар болуы тиіс: 1) пайдалы модель авторларын және атына патент сұралатын адамдарды, сондай-ақ олардың тұрғылықты жерін немесе орналасқан жерін көрсете отырып, патент беру туралы өтініш; 2) оны жүзеге асыру үшін жеткілікті толықтығымен ашатын пайдалы модельдің сипаттамасы; 3) оның мәнін білдіретін және толығымен сипаттамаға негізделген пайдалы модель формуласы; 4) сызбалар; 5) реферат; 6) өкіл арқылы іс жүргізу жағдайында сенімхат. 7) өтініммен бірге немесе өтінім келіп түскен күннен бастап екі ай ішінде ұсынылуы мүмкін өтінім берудің белгіленген мөлшерде төленгенін растайтын құжат және оның мөлшерін азайту үшін негіздемелерді растайтын құжат. Тиісті төлем жасалған жағдайда, бұл мерзім ұзартылуы мүмкін, бірақ екі айдан аспайды. Төлем туралы құжаттар белгіленген мерзімде ұсынылмаған жағдайда өтінім берілмеген деп танылады. 15. Өнертабысқа өтінімге сараптама қай уақыт ішінде жүргізіледі? Қағидалардың 62, 69-тармақтарына сәйкес өнертабысқа патентті тіркеуді сараптама жасау ұйымы кезең-кезеңімен жүргізеді: 1) Өтінімнің ресми сараптамасы өтінім сараптама жасау ұйымына келіп түскен күннен бастап екі ай ішінде жүргізіледі. 2) Өтінімнің мәні бойынша сараптама оң нәтижемен ресми сараптама аяқталған жағдайда және өтінімнің мәні бойынша сараптама жүргізгені үшін ақы төленгенін растайтын құжат ұсынылған кезде өтінім сараптама ұйымына келіп түскен күннен бастап он үш ай ішінде жүргізіледі. 16. Пайдалы модельге өтінімге сараптама қай уақыт ішінде жүргізіледі? Қағидалардың 95-тармағына сәйкес пайдалы модельге сараптама Сараптама жасау ұйымына өтінім келіп түскен күннен бастап төрт ай ішінде жүргізіледі. 17. Өнертабысқа ерекше құқықтың қолданылу мерзімі қандай? Өнертабысқа патенттің қолданылу мерзімі Қазақстан Республикасы патенттік Заңының 5-бабының 3-тармағында белгіленген және жиырма жылды құрайды. Көрсетілген мерзім өтінім берілген күннен бастап есептеледі. 18. Пайдалы модельге ерекше құқықтың қолданылу мерзімі қандай? Пайдалы модельге патенттің қолданылу мерзімі Қазақстан Республикасы патенттік Заңының 5-бабының 3-тармағында белгіленген және бес жылды құрайды. Көрсетілген мерзім өтінім берілген күннен бастап есептеледі. 19. Патент иесі қорғау құжатын сақтау үшін қай кезеңнен бастап төлеуі керек? Патент иесі қорғау құжатын өтінім берілген күнге сәйкес келетін күні күшінде ұстағаны үшін жыл сайын ақы төлеуге міндетті (Қазақстан Республикасы патенттік Заңының 11-бабының 15-тармағымен). 20. Халықаралық өтінімнің жіберілуі қалай жүзеге асырылады? Өнеркәсіптік меншік объектісіне өтінімді қарау қағидаларының 3-тармағына сәйкес Патенттік кооперация туралы шартқа және "Ұлттық зияткерлік меншік институты" Еуразиялық патенттік конвенциясына сәйкес ҚР ӘМ ЗМК (ҰЗМИ) халықаралық өтінімді алуға, тексеруге және жіберуге байланысты алушы ведомствоның функцияларын орындайды. ҰЗМИ Құзыретті алушы государственный орган ретінде халықаралық өтінімдерді орыс немесе ағылшын тілінде қабылдайды. Егер өтініш беруші Шарттың 15 - бабының мақсаттары үшін халықаралық іздеу органы ретінде "Зияткерлік меншік, патенттер және тауар белгілері бойынша федералды қызметтің Федералды өнеркәсіптік меншік институты" (ФӨМИ) федералды мемлекеттік мекемесін таңдаса, халықаралық өтінім орыс тілінде беріледі, егер Еуропалық патенттік государственный орган (ЕПҰ) таңдалса, халықаралық өтінім ағылшын тілінде беріледі. Халықаралық өтінім ҰЗМИ-ға тікелей репродукциялауға жарамды болуы тиіс бір данада беріледі ҰЗМИ РСТ 11(1) - бабының және 14-бабының талаптарына сәйкестігіне халықаралық өтінімді тексереді. Оң нәтижемен тексеруден өткен халықаралық өтінім бойынша ҰЗМИ оның халықаралық берілген күнін белгілейді және Дүниежүзілік зияткерлік меншік ұйымының (ДЗМҰ) халықаралық бюросына жіберуді жүзеге асырады. Әрбір халықаралық өтінім мынадай баждарды төлеумен сүйемелденуі тиіс: Халықаралық өтінімді өңдеу, тексеру және жіберу үшін баж (РСТ нұсқаулығының 14-ережесі); Халықаралық өтінім бажы (РСТ нұсқаулығының 15 ережесі); Іздеу бажы (РСТ нұсқаулығының 16 ережесі). Баждарды алушы государственный орган халықаралық өтінімді алған күннен бастап бір ай ішінде төлейді. Егер баждар 14.1(с), 15.3 және 16.1(f) ережелеріне сәйкес төленуі тиіс күні Өтініш берушінің ешқандай баж төлемегені немесе өтініш беруші төлеген сома жөнелту бажын, халықаралық беру бажын және іздеу бажын жабу үшін жеткіліксіз екендігі анықталса, содан кейін өтініш берушіге ұсыныс жасалған күннен бастап бір ай ішінде осы баждарды жабу үшін қажетті соманы кешіктірілген бажмен бірге төлеу ұсынылады. 21. Халықаралық өтінімді өнертабыс формуласына өзгерістер енгізуге бола ма? РСТ-ның 19-бабына сәйкес, өтініш беруші халықаралық іздеу туралы есеп пен халықаралық іздеу органының жазбаша хабарламасын алғаннан кейін өнертабыс формуласын бір рет өзгертуге құқылы. Мұндай өзгеріс Халықаралық бюроға халықаралық өтінім жарияланған тілде берілуі тиіс. Патенттік кооперация туралы шартқа Нұсқаулықтың 46.1-тармағына сәйкес халықаралық бюроға 19-бап бойынша өзгерістерді ұсыну мерзімі халықаралық іздеу органы халықаралық іздеу туралы есепті жіберген күннен бастап екі айды немесе басымдық берілген күннен бастап 16 айды құрайды, қай мерзімнің кеш аяқталатынына байланысты. Өнертабыс формуласын (сондай-ақ сипаттамасы мен сызбаларын) өзгертудің басқа мүмкіндіктері, егер оларға халықаралық алдын ала сараптама жүргізу туралы талап берілсе, халықаралық алдын ала сараптама барысында РСТ 34-бабына сәйкес өтініш берушіде болады. Сонымен қатар, өнертабыс формуласы ұлттық кезеңдегі РСТ 28 және 41-баптарына сәйкес өзгертілуі мүмкін. Барлық жағдайларда ұсынылған өзгерістер халықаралық өтінім берілген күні өтінімде қамтылғандардан аспауға тиіс. 22. Өнеркәсіптік үлгіге патент алу үшін қандай құжаттарды тапсыру керек? Өнеркәсіптік үлгіге патент алу үшін сараптама жасау ұйымына патент беруге өтінім беру қажет. 1) өнеркәсіптік үлгіге патент беру туралы өтініш өнеркәсіптік үлгінің авторлары мен атына патент сұралатын адамдар, сондай-ақ олардың тұрғылықты жері немесе орналасқан жері көрсетіле отырып, мемлекеттік немесе орыс тілінде ұсынылады; 2) өнеркәсіптік үлгінің елеулі белгілері туралы толық егжей-тегжейлі түсінік беретін бұйымның сыртқы түрінің репродукциялауға жарамды бейнелерінің жиынтығы, 3) өнеркәсіптік үлгінің сипаттамасы; 4) өкіл арқылы іс жүргізу жағдайында сенімхат. Өтінімге ресми сараптама жүргізгені үшін қоса алғанда, өтінімді қабылдағаны үшін ақы төленгенін растайтын құжат қоса берілуге тиіс. 23. Бір өтінім аясында бірнеше өнеркәсіптік үлгілерді қорғауға бола ма? Иә, мүмкін, бірақ өнеркәсіптік меншік объектілеріне сараптама жүргізу қағидаларының 54-бабының талаптарының бірі бірлік талаптарын сақтау болып табылады. Өтінім бір өнеркәсіптік үлгіні немесе бір-бірімен байланысты өнеркәсіптік үлгілер тобын білдіреді, сондықтан олар біртұтас шығармашылық идеяны құрайды (өнеркәсіптік үлгінің бірлігі талаптары). Өнеркәсіптік үлгінің бірлігі, егер: - бұйымның суреттерінде бір бұйымның, оның ішінде тұтас бұйымның, оның Дербес бөлігінің, бірлесіп пайдаланылатын бұйымдар тобынан жиынтықтың (жиынтықтың) көркемдік-конструкторлық шешімі болып табылатын бір роман үлгісі ұсынылған; - бұйымның суреттерінде біртұтас шығармашылық ойды құрайтын және 1968 жылғы 8 қазандағы Локарн келісімімен қабылданған өнеркәсіптік үлгілердің халықаралық жіктемесінің бір кіші сыныбына жататын бір бұйымның көркемдік-конструкторлық шешімдерін білдіретін өнеркәсіптік үлгілер тобы ұсынылған, олардың бірі тұтастай алғанда бұйымның сыртқы түрін, ал екіншісі (басқалары) сыртқы түрін айқындайды бұйымды пайдалану процесінде оның Дербес бөлігін (бөліктерін) көруге болады; - бұйымның суреттерінде біртұтас шығармашылық ойды құрайтын және тұтастай алғанда бір бұйымның сыртқы түрін айқындайтын және ӨҮХЖ бір сыныбына жататын көркемдік-конструкторлық шешімдерді білдіретін өнеркәсіптік үлгілер тобы ұсынылған, бұл ретте шешімдердің әрқайсысы бұйымның сыртқы түрінің өзіндік нұсқасын, ал сыртқы түрінің негізгі эстетикалық және (немесе) эргономикалық ерекшеліктерін айқындайды нұсқалардың шешімдеріне байланысты өнімнің түрлері сәйкес келеді (нұсқалар). 24. Түпнұсқа дизайнға құқықтық қорғауды немесе тіркеуді қалай алуға болады? Түпнұсқа дизайнның авторы Қазақстан Республикасының Патенттік Заңының нормалары бойынша өнеркәсіптік үлгі ретінде құқықтық қорғау түрін таңдауға, сондай-ақ 1996 жылғы 10 маусымдағы №6-I "Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы" Қазақстан Республикасы Заңының нормалары бойынша авторлық құқықты тіркеуді жүзеге асыруға мүмкіндігі бар. 25. Авторлық құқыққа не жатады? ҚР Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы Заңының 7-бабына сәйкес авторлық құқық объектілеріне: 1) әдеби шығармалар; 2) драмалық және музыкалық-драмалық шығармалар; 3) сценарий туындылары; 4) хореография және пантомима шығармалары; 5) мәтіні бар немесе мәтіні жоқ музыкалық шығармалар; 6) аудиовизуалды туындылар; 7) кескіндеме, мүсін, графика және басқа да бейнелеу өнері туындылары; 8) қолданбалы өнер туындылары; 9) сәулет, қала құрылысы, дизайн және бақ-саябақ өнерінің туындылары; 10) фотографиялық туындылар және фотосуретке ұқсас тәсілдермен алынған туындылар; 11) географияға, топографияға және басқа ғылымдарға қатысты карталар, жоспарлар, эскиздер, иллюстрациялар және үш өлшемді туындылар; 12) ЭЕМ арналған бағдарламалар; 13) өзге де туындылар. ЭЕМ-ге арналған бағдарламаларды қорғау ЭЕМ-ге арналған бағдарламалардың барлық түрлеріне (оның ішінде операциялық жүйелерге) қолданылады, олар кез-келген тілде және кез-келген нысанда, соның ішінде бастапқы мәтін мен объект кодында көрсетілуі мүмкін. Авторлық құқық объектілеріне келесі жатады: 1) туынды туындылар (аудармалар, өңдеулер, аннотациялар, рефераттар, түйіндемелер, шолулар, сахналау, музыкалық аранжировкалар және ғылым, әдебиет және өнер туындыларын басқа да қайта өңдеу); 2) материалдарды іріктеу және (немесе) орналастыру бойынша шығармашылық еңбектің нәтижесін білдіретін жинақтар (энциклопедиялар, антологиялар, деректер базалары) және басқа да құрама туындылар. Туынды және композициялық туындылар авторлық құқық объектілері болып табылатындығына немесе оларға негізделгеніне қарамастан авторлық құқықпен қорғалады. 26. Қандай туындылар авторлық құқық объектілеріне жатпайды? Ресми құжаттар (заңдар, сот шешімдері, заңнамалық, әкімшілік, сот және дипломатиялық сипаттағы өзге де мәтіндер), сондай-ақ олардың ресми аудармалары, Мемлекеттік рәміздер мен белгілер (тулар, елтаңбалар, ордендер, ақша белгілері және өзге де мемлекеттік рәміздер мен белгілер), халық шығармашылығы туындылары, ақпараттық сипаттағы оқиғалар мен фактілер туралы хабарламалар. 27. Авторлық құқыққа қалай өтінім беруге болады? Өтініштерді қабылдау және "Авторлық құқықпен қорғалатын объектілерге құқықтардың мемлекеттік тізіліміне мәліметтер мен олардың өзгерістерін енгізу" мемлекеттік қызмет көрсету нәтижесін беру "электрондық үкімет" веб-порталы арқылы жүзеге асырылады - egov.kz" және көрсетілетін қызметті берушінің ресми сайты https://qazpatent.kz/ru электрондық цифрлық қолтаңба болған кезде. Мемлекеттік қызмет көрсету нысаны - электрондық (онлайн-беру). Төлем электронды түрде, кез-келген банктің картасы арқылы жүзеге асырылады. 28. Логотип авторлық құқық ретінде тіркелуі мүмкін бе? ҚР Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы Заңының 9-1-бабының 4-тармағына сәйкес Тізілімге бір жеке немесе заңды тұлғалардың тауарларын (көрсетілетін қызметтерін) басқа жеке немесе заңды тұлғалардың біртекті тауарларынан (көрсетілетін қызметтерінен) ажырату үшін қызмет ететін (арнаулы) туындыларға құқықтар туралы мәліметтер енгізілмейді. 29. Авторлық құқыққа өтінімді қарау мерзімі қандай? Мәліметтерді және олардың өзгерістерін Тізілімге енгізу уәкілетті орган айқындайтын тәртіппен автордың өтінішін алған күннен кейінгі бір жұмыс күні ішінде немесе заңды күшіне енген сот шешімі негізінде жүргізіледі. 30. Куәлікке өзгерістер енгізуге бола ма? Тізілімде енгізілген мәліметтердің тиесілігін, сипатын немесе мазмұнын өзгертпейтін техникалық сипаттағы қателер автордың өтінішін алған күннен бастап бір жұмыс күні ішінде түзетілуі мүмкін. 31. Авторлық құқықтың қолданылу мерзімі қандай? Қазақстан Республикасында авторлық құқық автордың бүкіл өмірінде және ол қайтыс болғаннан кейін 70 жыл бойы қолданылады. Авторлық құқық, ат қою құқығы және автордың беделін қорғау құқығы мәңгілікке қорғалады. 32. Авторлық шартты қалай тіркеуге болады? Авторлық құқық саласындағы қолданыстағы заңнамада авторлық шартты тіркеу көзделмеген. 33. Лицензиялық шарт нені білдіреді? Лицензиялық шарт бойынша зияткерлік шығармашылық қызмет нәтижесіне немесе дараландыру құралына (лицензиарға) айрықша құқығы бар Тарап екінші Тарапқа (лицензиатқа) зияткерлік меншіктің тиісті объектісін белгілі бір тәсілмен уақытша пайдалану құқығын береді. 34. Айрықша лицензия деген не? Зияткерлік меншік объектісін пайдалану құқықтары лицензиардың оны пайдалану мүмкіндігін сақтамай және басқа тұлғаларға лицензия беру құқығынсыз. 35. Ерекше құқықты беру туралы шарт нені білдіреді (шегініс) Ерекше құқықты беру шарты бойынша бір Тарап өзіне тиесілі Өнеркәсіптік меншік объектісіне айрықша құқықты толық көлемде немесе ішінара екінші Тарапқа береді. 36. Өнеркәсіптік меншік объектілеріне құқықты табыстау/беруді тіркеу қай мерзімде жүргізіледі? Мемлекеттік қызметті көрсету мерзімі: жеке немесе заңды тұлға (бұдан әрі - көрсетілетін қызметті алушы) құжаттар топтамасын тапсырған күннен бастап 10 (он) жұмыс күні ішінде. 37. Лицензиялық шартты, кешенді кәсіпкерлік лицензия шартын, кепіл шартын бұзу үшін не қажет Лицензиялық шарт, кешенді кәсіпкерлік лицензия шарты, кепіл шарты тараптардың өзара келісімі бойынша немесе шартта белгіленген тармақтарға сәйкес мәміле жасалған кезде бұзылуы мүмкін. Тіркеу фактісі қосымша келісім немесе тоқтату туралы өтінішхат жіберілгеннен кейін тіркеледі. Құжаттарға келісімге қатысушылар екі тарап қол қоюы керек. Құжаттарда тараптар шарттық міндеттемелердің тоқтатылған күнін белгілейді. Шартты бұзу туралы өтініш еркін нысанда беріледі. 38. ҰЗМИ» РМК тарифтерімен қайдан танысуға болады? «ҰЗМИ» РМК тарифтерімен «ҰЗМИ» РМК ресми сайтының «Qazpatent туралы», одан кейін «Бағалар» бөлімінде таныса аласыз. 39. Зияткерлік меншік мәселелері бойынша консультацияны қайдан алуға болады? Зияткерлік меншік мәселелері бойынша ақпаратты "ҰЗМИ" РМК байланыс орталығынан 8 (7172) 62-15-15, 62-15-16 телефондары бойынша алуға болады.

    Сұрақ

    Нотариат, Әділет органдары туралы

    Жауап

    1 Нотариат Нотариаттық әрекеттер қайда жасалады? Нотариаттық іс-әрекеттер нотариаттық кеңсенің үй-жайында, үй-жайдан тыс жерлерде де жасалуы мүмкін (ҚР Әділет министрінің «Нотариустардың нотариаттық іс-әрекет жасау ережесін бекіту туралы» 2012 жылғы 31 қаңтардағы № 31 Бұйрығының 2т.). 2 Нотариат Барлық нотариаттық әрекеттер қайда тіркеледі? Барлық нотариаттық іс-әрекеттер БНАЖ электрондық тізілімінде тіркеледі (ҚР Әділет министрінің «Нотариустардың нотариаттық іс-әрекет жасау ережесін бекіту туралы» 2012 жылғы 31 қаңтардағы № 31 Бұйрығының 2 3 т.). 3 Нотариат Мүгедектермен нотариаттық іс-әрекеттер жасаудың тәртібі қандай ? Егер нотариаттық іс-әрекет жасауды өтінген адам керең, мылқау немесе керең әрі мылқау болса, онда нотариаттық іс-әрекет жасау кезінде мәмілеге қатысушы керең, мылқау, керең әрі мылқау адаммен түсінісе алатын кез-келген адам қатысады және мәміленің мазмұны нотариаттық әрекет жасауға келген адамның ниетіне сәйкес екендігін өзі қол қоюмен куәландырады. (ҚР Әділет министрінің «Нотариустардың нотариаттық іс-әрекет жасау ережесін бекіту туралы» 2012 жылғы 31 қаңтардағы № 31 Бұйрығының 11 т.). 4 Нотариат Нотариус құжаттағы орфографиялық қателерді түзете ала ма? Нотариаттық куәландырылған құжатта нотариус азаматтық құқықтар мен міндеттерді өзгертуді, тоқтатуды болдырмайтын, сондай-ақ үшінші тұлғалардың мүдделерін заңмен қорғайтын құқықтарына қатысты емес орфографиялық, грамматикалық немесе техникалық қателіктерді түзетуі мүмкін, куәландыратын жазбаның соңында нотариустың қолы мен мөрі қойылады (ҚР Әділет министрінің «Нотариустардың нотариаттық іс-әрекет жасау ережесін бекіту туралы» 2012 жылғы 31 қаңтардағы № 31 Бұйрығының 1 7 т.). 5 Нотариат Жоғалған құжаттардың телнұсқаларын қалай алуға болады? Нотариаттық іс-әрекеттер туралы мәліметтер, нотариаттық куәландырылған көшірмелер, сондай-ақ нотариустар берген құжаттар жеке және заңды тұлғаларға тапсырмасы бойынша нотариаттық іс-әрекет жасалынған адамның немесе олардың уәкілетті адамдарының атынан беріледі. Нотариус куәландырған немесе берген құжаттар жоғалған жағдайда заңды және жеке тұлғалардың жазбаша өтініштері бойынша олардың атынан немесе тапсырмасы бойынша осы нотариаттық іс-әрекет жасалған, не олардың уәкілетті адамдарының жоғалған құжаттардың телнұсқалары беріледі. (ҚР Әділет министрінің «Нотариустардың нотариаттық іс-әрекет жасау ережесін бекіту туралы» 2012 жылғы 31 қаңтардағы № 31 Бұйрығының 27т.). 6 Нотариат Кәмелетке толмағандармен мәміле жасау тәртібі қандай? Кәмелеттік жасқа жетпеген немесе қорғаншы немесе қамқоршысы бар басқа тұлғалардың мүлкінің кемуіне әкеп соқтыратын кез-келген мәмілелерді жасаған кезде осындай мәмілені жасауға қорғаншы және қамқоршы органның келісімін талап ету қажет (ҚР Әділет министрінің «Нотариустардың нотариаттық іс-әрекет жасау ережесін бекіту туралы» 2012 жылғы 31 қаңтардағы № 31 Бұйрығының 36т.). 7 Нотариат Сыйға тарту шартын жоюға бола ма? Егер сыйға тарту шартында сыйға тартушының, ол сыйды алушыдан кейін өмір сүрген жағдайда, сыйға тартудың күшін жою құқығы көзделген болса, нотариус сыйға тартушының жазбаша өтініші бойынша, БНАЖ арқылы "АХАЖ" тіркеу пункті" ақпараттық жүйесінен сыйды алушының қайтыс болған фактісінің тіркелуін тексереді, сондай-ақ "Жылжымайтын мүлік тіркелімі" мемлекеттік деректер қорынан жылжымайтын мүлікке тіркелген құқықтар (ауыртпалықтар) және олардың техникалық сипаттамалары туралы мәліметтерді алады. (ҚР Әділет министрінің «Нотариустардың нотариаттық іс-әрекет жасау ережесін бекіту туралы» 2012 жылғы 31 қаңтардағы № 31 Бұйрығының 40 т.). 8 Нотариат Көлік құралын сату үшін қандай құжаттар қажет? Көлік құралын иеліктен айыру шартын куәландырған кезде нотариус мыналарды талап етеді: 1) көлік құралын мемлекеттік тіркеу туралы куәлікті; 2) тіркеуші органдардың кепілдерінің және өзге де ауыртпалықтарының жоқ екендігі туралы анықтамасы не тіркеуші органның көлік құралын тіркеуден шығарғаны туралы белгісі; 3) тараптардың жұбайларының иеліктен айыруға (егер ол бірлескен некеде тұрған кезінде сатып алынған мүлік болса) немесе осы мүлікті сатып алуға нотариаттық куәландырылған келісімі немесе меншік иесінің және (немесе) сатып алушының иеліктен айыратын мүлікті сатып алған кезде некеде тұрмағаны туралы нотариаттық куәландырылған өтініші (ҚР Әділет министрінің «Нотариустардың нотариаттық іс-әрекет жасау ережесін бекіту туралы» 2012 жылғы 31 қаңтардағы № 31 Бұйрығының 61т.). 9 Нотариат Неке шарты қандай нысанда жасалады? Некеге отыратын (ерлі-зайыпты болатын) адамдардың келiсiмi немесе ерлi-зайыптылардың некедегi (ерлі-зайыптылықтағы) және (немесе) ол бұзылған жағдайдағы мүлiктiк құқықтары мен мiндеттерiн айқындайтын келiсiм неке шарты деп танылады. Неке шарты жазбаша түрде жасалады және міндетті түрде нотариалды куәландырылуға жатады. Неке шарты "Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы туралы" Қазақстан Республикасы Кодексінің 39-43-баптарының нормаларына сәйкес жасалады. (ҚР Әділет министрінің «Нотариустардың нотариаттық іс-әрекет жасау ережесін бекіту туралы» 2012 жылғы 31 қаңтардағы № 31 Бұйрығының 84т.). 10 Нотариат Өсиетті қалай жоюға болады? Өсиеттің: 1) өзі бұрын жасаған өсиеттен толық бас тарту туралы нотариусқа өтініш беру; 2) жаңа өсиет жасау жолымен күшінің жойылуы мүмкін (ҚР Әділет министрінің «Нотариустардың нотариаттық іс-әрекет жасау ережесін бекіту туралы» 2012 жылғы 31 қаңтардағы № 31 Бұйрығының 9 8т.). 11 Әділет органдары туралы Әдiлет органдарының зияткерлiк меншiк құқықтарын сақтау және қорғау саласындағы мемлекеттік саясатты жүзеге асыру саласындағы функциялары қандай? Әдiлет органдары зияткерлiк меншiк құқықтарын сақтау және қорғау саласындағы мемлекеттік саясатты жүзеге асыру саласында мынадай функцияларды жүзеге асырады: зияткерлiк меншiк құқықтарын сақтау және қорғау саласындағы заңнаманы жетілдіру жөнінде ұсыныстар тұжырымдау; зияткерлiк меншiк объектiлерiн құқықтық қорғау және пайдалану саласындағы ғылыми-зерттеу жұмыстары мен басқа да жұмыстарға қатысу; зияткерлiк меншiк объектілерін қорғау және пайдалану мәселелері бойынша халықаралық ынтымақтастық; зияткерлiк меншiкті сақтау мен қорғау саласындағы қызметті ведомствоаралық үйлестіру және осы саладағы уәкілетті органдарға, сондай-ақ мүдделі ұйымдарға әдістемелік көмек көрсету; уәкілетті органдар мен ұйымдардың осы саладағы заңнаманы сақтауын және халықаралық шарттарды орындауын сақтауды қоса алғанда, олардың зияткерлік меншік құқықтарын сақтау және қорғау жөніндегі мемлекеттік саясатты іске асыруының мониторингі; мүлiктiк құқықтарды ұжымдық негiзде басқаратын ұйымдардың, патенттік сенім білдірілгендердің қызметiн бақылау және олармен өзара іс-қимыл жасау; авторлық құқықты ресми тізілімдерде тіркеу жөніндегі қызметті ұйымдастыру; өнеркәсiптiк меншiк объектiлерiне, селекциялық жетiстiктерге, интегралдық микросхемалар топологияларына, тауар белгілеріне, қызмет көрсету белгілеріне, географиялық нұсқамаларға және тауарлар шығарылған жерлердің атауларына қорғау құжаттарын беруге арналған өтiнiмдердi тiркеу жөніндегі қызметті, оның ішінде Қазақстан Республикасының халықаралық шарттарына сәйкес ұйымдастыру; өнеркәсіптік меншік объектілеріне, селекциялық жетістіктерге, интегралдық микросхемалар топологияларына, тауар белгілеріне, қызмет көрсету белгілеріне, географиялық нұсқамаларға және тауарлар шығарылған жерлердің атауларына қорғау құжаттарын беруге арналған өтінімдерге сараптама жүргізу жөніндегі қызметті ұйымдастыру, тиісті мемлекеттік тізілімдерді жүргізу, қорғау құжаттарын беру және оларды күшінде ұстап тұру жөніндегі шараларды жүзеге асыру, оның ішінде Қазақстан Республикасының халықаралық шарттарына сәйкес; патенттiк iс саласындағы сараптаманы және авторлық құқықты ресми тізілімдерде тіркеуді жүзеге асыратын мемлекеттiк ұйымның қызметiн бақылау; өнеркәсiптiк меншiк объектiлерiн, селекциялық жетiстiктердi, интегралдық микросхемалар топологияларын пайдалануға арналған лицензиялық шарттарды, ашық лицензияларды және қорғау құжаттарын басқаға беру шарттарын тiркеу жөніндегі қызметті ұйымдастыру; мүліктік құқықтарды ұжымдық негізде басқаратын ұйымдарды аккредиттеу (Қазақстан Республикасының 2002 жылғы 18 наурыздағы «Әділет органдары туралы» №304 Заңы 21-б.). 12 Әділет органдары туралы Әділет органдарының атқарушылық құжаттардың орындалуын қамтамасыз ету саласындағы функциялары қандай? Әділет органдары атқарушылық құжаттардың орындалуын қамтамасыз ету саласында мынадай функцияларды: атқарушылық құжаттардың орындалуын қамтамасыз етуді (ұйымдастырушылық, әдістемелік қамтамасыз ету, бақылау, атқарушылық іс жүргізу бойынша шағымдар мен өзге де өтініштерді қарау, борышкерлердің тыйым салынған мүлкімен жұмыс); жеке сот орындаушылары мен олардың алқаларының қызметін ұйымдастыруды (біліктілік, тәртіптік комиссияларының жұмысын ұйымдастыру, конкурс өткізу, жеке сот орындаушыларының қызметін лицензиялау, олардың қызметін бақылау, жеке сот орындаушыларының әрекеттеріне (әрекетсіздігіне) шағымдар мен өзге де өтініштерді қарау); шет мемлекеттердің атқарушылық іс жүргізу қызметтерімен және халықаралық ұйымдармен атқарушылық құжаттарды орындау саласындағы ынтымақтастықты жүзеге асырады (Қазақстан Республикасының 2002 жылғы 18 наурыздағы «Әділет органдары туралы» №304 Заңы 21-1-б.). 13 Әділет органдары туралы Әдiлет органдарының заң жобасы жұмысын жүргiзу, заңдарды жетiлдiру саласындағы функциялары қандай? Әдiлет органдары заң жобасы жұмысын жүргiзу, заңдарды жетiлдiру саласында мынадай функцияларды жүзеге асырады: заң жобасы жұмысы, нормативтiк құқықтық актiлердiң жобаларын әзiрлеу; Қазақстан Республикасы Үкіметінің заң шығару бастамасы тәртібімен заң жобаларын әзірлейтін орталық мемлекеттік органдардың заң жобалау жұмысын үйлестіру; нормативтiк құқықтық актiлердiң жобаларына заң сараптамасын жасау; заң жобасы бойынша ғылыми құқықтық, ғылыми лингвистикалық сараптамалар жүргізуді ұйымдастыру; Қазақстан Республикасы Үкіметінің заң шығару бастамасы тәртібімен әзірленген заң жобасы бойынша заңға тәуелді нормативтік құқықтық актінің жобасы мен ақпараттық сүйемелдеу және түсіндіру бағдарламасының жобасы бойынша заң сараптамасының нәтижелерін қамтитын қорытынды беру; өз құзыреті шегінде «Құқықтық актілер туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес реттеушілік саясаттың консультативтік құжатын және нормативтік құқықтық актілердің жобаларын жария талқылау рәсімдерін жүргізуді үйлестіру; заң жобалары, сараптама, ғылыми-зерттеу жұмыстарын және консультацияларды жүзеге асыру үшiн, осы мақсаттарға бюджеттiк және өзге де қаражаттарды пайдалана отырып, мемлекеттiк органдардың, ұйымдардың, оның iшiнде шет ел мамандары мен сарапшыларын тарту; Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің тапсырмасы бойынша мүдделі мемлекеттік органдармен бірлесіп, Үкіметтің нормативтік құқықтық актілеріне ресми түсіндірме беру; құқықтық ақпараттандыруды, «Е-заңнама» ақпараттық жүйесін жүргізуді, құқықтық ақпараттың бірыңғай жүйесін жүргізуді қамтамасыз ету; мемлекеттiк органдар мен ұйымдардың заң саласындағы ғылыми-зерттеу жұмысын үйлестiру (Қазақстан Республикасының 2002 жылғы 18 наурыздағы «Әділет органдары туралы» №304 Заңы 15-б.). 14 Әділет органдары туралы Әділет органдары мен олардың лауазымды адамдары қандай құқықтарға ие? Әдiлет органдары мен олардың лауазымды адамдары өз құзыретi шегiнде: орталық және жергiлiктi мемлекеттiк органдар, ұйымдар, лауазымды адамдар мен азаматтар мiндеттi түрде орындауға тиiстi нормативтiк құқықтық актiлер шығаруға; өз құзыретiне кiретiн мәселелер бойынша ведомствоаралық үйлестiру мен бақылауды жүзеге асыруға; мемлекеттiк органдардан, ұйымдардан, олардың лауазымды адамдарынан қағаз және (немесе) электрондық жеткізгіштердегі қажетті ақпаратты және материалдарды Қазақстан Республикасының заңдарында белгiленген тәртiппен сұратуға және алуға; Қазақстан Республикасы Азаматтық iс жүргiзу кодексiнiң 56-бабында белгiленген тәртiппен азаматтардың құқықтарын, бостандықтарын және заңмен қорғалатын мүдделерiн, сондай-ақ қоғамдық немесе мемлекеттiк мүдделердi қорғау үшiн сотқа талап қойып жүгiнуге; өздерiне берiлген мүлiктi басқаруды жүзеге асыруға; лицензиялауды және лицензиаттардың лицензиялық талаптарды сақтауы жөнiндегi қызметiне бақылауды жүзеге асыруға; бағынысты ұйымдарды құру, қайта ұйымдастыру және тарату мәселелерi бойынша ұсыныстар енгiзуге; Қазақстан Республикасының ақпараттандыру туралы заңнамасына сәйкес ақпараттық жүйелерді пайдалана отырып, электрондық қызметтер көрсетуге; баспа қызметiн жүзеге асыруға; заңда белгiленген жағдайлар мен тәртiп бойынша әкiмшілiк құқық бұзушылық туралы хаттамалар жасап, iстердi қарауға, өз құзыретi шегiнде әкiмшiлiк жазалар қолдануға; осы Заңда, Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында, Қазақстан Республикасы Президентінің және Қазақстан Республикасы Үкіметінің актілерінде көзделген өзге де өкілеттіктерді жүзеге асыруға құқылы (Қазақстан Республикасының 2002 жылғы 18 наурыздағы «Әділет органдары туралы» №304 Заңы 24-б.). 15 Әділет органдары туралы Әділет органдары мемлекеттік органдармен, ұйымдармен және лауазымды тұлғалармен қалай өзара іс-қимыл жасайды? Әдiлет органдары өздерiне жүктелген мiндеттердi шешу кезiнде орталық және жергiлiктi мемлекеттiк органдармен, оның iшiнде құқық қорғау және бақылау органдарымен, сондай-ақ лауазымды адамдармен өзара iс-қимыл жасап отырады. Әділет органдары қаржы мониторингі жөніндегі уәкілетті органның сұратуы бойынша Қазақстан Республикасының қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға) және терроризмді қаржыландыруға қарсы іс-қимыл туралы заңнамасына сәйкес өздерінің ақпараттық жүйелерінен мәліметтер ұсынады. Мемлекеттiк органдар, ұйымдар мен лауазымды адамдар әдiлет органдарына функционалдық мiндеттердi орындауына және адам мен азаматтың, заңды тұлғалардың құқықтарын, бостандықтарын және мемлекеттiң мүдделерiн қорғауына жәрдемдесуге мiндеттi. Әдiлет органдарының шет мемлекеттердiң мемлекеттiк органдарымен және ұйымдарымен, оның iшiнде әдiлет органдарымен ынтымақтастығы халықаралық шарттардың негiзiнде жүзеге асырылады (Қазақстан Республикасының 2002 жылғы 18 наурыздағы «Әділет органдары туралы» №304 Заңы 12-б.).

    gov.5n.kz

    Ашық деректер мен ресми дереккөздердің жарияланымдарын талдаймыз. Материалдар жылдам іздеу және мониторинг үшін бір лентаға жиналған.

    © 2026 gov.5n.kz. Мемлекет туралы ақпараттық-талдамалық портал.