ТІЖ көру мүмкін емес пе?

Иә, 2026 жылы Сіз өзіңізді жұмыспен қамтып, белгілі бір шарттар орындалған кезде пәтеріңізді, соның ішінде зейнеткер ретінде жалға бере аласыз. Бұл 2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап күшіне енетін жаңа Салық кодексінде қарастырылған. Жеке меншік немесе жалға алынған тұрғын үйді жалға беру (қосалқы жалға беру) және басқару өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға арналған арнаулы салық режимін қолдануға рұқсат етілген қызмет түрлерінің тізбесіне енгізілген. Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар үшін негізгі шарттар: - Сіз Қазақстан азаматы болуыңыз керек; - Жеке кәсіпкер (ЖК) болмауы - өзін-өзі жұмыспен қамтығандар үшін режим тек жеке тұлғаларға ғана қолжетімді; - Қызмет Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2025 жылғы 21 қарашадағы № 994 қаулысымен бекітілген өзін-өзі жұмыспен қамтығандар үшін арнаулы салық режимін қолдануға рұқсат етілген қызмет түрлерінің тізбесіне енгізілуге тиіс; - Жалдамалы жұмысшылардың еңбегін пайдаланбау; - Ай сайынғы табыс 300 АЕК-тен аспауы тиіс, бұл шамамен 1 млн. 300 мың теңгені құрайды (2026 жылы 1 АЕК 4325 теңгеге тең болады). Салықтар қалай есептеледі Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар табыс салығын төлемейді. Алынған табыстан әлеуметтік төлемдер төленеді - 4%, оған әлеуметтік аударымдар (1%), міндетті зейнетақы жарналары (1%), жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналары (1%), міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жарналары (1%) кіреді. Әлеуметтік Кодекстің 243, 248-баптарына, сондай-ақ "Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру туралы" Заңның 28-бабына сәйкес жасына байланысты зейнеткерлер әлеуметтік аударымдарды, міндетті зейнетақы жарналарын, жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын, міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жарналарын төлеуден босатылады. Осылайша, Сіз әлеуметтік төлемдерден босатыласыз. Қалай рәсімдеуге болады Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар үшін режимі 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап «e-Salyq Business» арнайы қосымшасын пайдалануды көздейді. - Мобильді қосымшаға өзін-өзі жұмыспен қамтыған ретінде тіркелу; - Фискалдық чектерді міндетті түрде соғасыз. Режимді қолданудың басталу күні - бірінші чектың соғылуы. - Әлеуметтік аударымдар ай сайын автоматты түрде есептеледі. Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар үшін арнаулы салық режимінің қолданылуы Қазақстан Республикасы Салық кодексінің 77-тарауының 718-721-баптарымен реттеледі.

2025 жылдың 18 шілдесінде бекітілген жаңа Салық кодексінің 840-бабына сәйкес қазіргі уақытта арнайы салық режимдерін қолданатын және оңайлатылған декларацияның "жаңа" режиміне көшуді жоспарлап отырған салық төлеушілер 2026 жылғы 1 наурызға дейін қолданылатын салық салу режимі туралы хабарламаны жіберуі керек, әйтпесе олар жалпыға бірдей белгіленген салық режиміне ауыстырылады. Сондай-ақ, патентте немесе арнайы мобильді қосымша арқылы жұмыс істейтін кәсіпкерлердің (таксистер, курьерлер және т.б.) назарын 2026 жылғы 1 наурызға дейін оңайлатылған декларацияның "жаңа" режиміне көшу туралы Мемлекеттік кірістер органдарына қолданылатын салық салу режимі туралы хабарламаны беру қажеттілігі туралы аударамыз. Әйтпесе, олар автоматты түрде жеке кәсіпкер ретінде есептен шығарылады және режим шарттарына сәйкес келсе, өзін-өзі жұмыспен қамтығандар ретінде жұмысын жалғастыра алады.

"Батыр Ана" атағына ие болған немесе "Алтын алқа" не "Күміс алқа" алқасымен наградталған көп балалы аналар көлік құралдарына салық төлеушілер болып табылмайды -салық салу объектісі болып табылатын бір автокөлік құралы бойынша ( Салық кодексінің 490 – бабы ). Алайда, бұл ереже салық кезеңі ішінде бір автокөлік құралынан (2013 жылғы 31 желтоқсаннан кейін уәкілетті мемлекеттік органда көлік құралының меншік иесінің ауысуына байланысты тіркеу іс- әрекеттері жүргізілген қозғалтқыш көлемі 4 000 текше сантиметрден асатын жеңіл автомобильден басқа ) қолданылатынын ескеру қажет. Жеңілдік тиісті уәкілетті мемлекеттік органдардың мәліметтері негізінде қолданылады. Сонымен қатар, босату құқығы осындай құқық пайда болған айдың бірінші күнінен бастап қолданылады.

Салық міндеттемелерін уақтылы және адал орындамайтын салық төлеушілер сенімсіздер тізімге енуі мүмкін: - пайда болған күннен бастап төрт ай ішінде өтелмеген және ЖК үшін 10 АЕК-тен астам, ЗТ үшін 150 АЕК-тен астам берешегі бар; - әрекетсіз деп танылған, яғни белгіленген мерзімнен кейін 1 жыл ішінде декларация (есептілік) ұсынбаған; - жалған кәсіпорындар деп танылған; - банкрот деп танылған; - заңды мекен-жайы бойынша жоқ; - тіркелуі жарамсыз деп танылған. Егер ЖК мен ЖШС сенімсіз тізімге енген жағдайда, салық міндеттемелерін толық көлемде орындау қажет: есептілікті тапсыру, салықтарды төлеу және "Әкімшілік құқық бұзушылық туралы" Кодекстің 272-бабы бойынша хаттама жасау үшін орналасқан жері бойынша мемлекеттік кірістер органдарына жүгіну. Сенімсіз салық төлеушілердің тізімі ҚР ҚМ мемлекеттік кірістер комитетінің https://kgd.gov.kz сайтында «Сенімсіз салық төлеушілерді іздеу» бөліміндегі «Электрондық қызметтер» мәзірінде жарияланған.

Бақылау-касса машинасын есептен шығару Салық кодексінің 169-бабымен реттеледі. Бақылау-касса машинасын салық органында есептен шығару мынадай негізде жүзеге асырылады: фискалдықдеректероператорыныңмәліметтері-деректерді тіркеужәне(немесе)беруфункциясыбарбақылау-кассалықмашиналар бойынша; деректердіберуфункциясыжоқбақылау-кассалықмашиналарбойынша салықтық өтініш. Бақылау-касса машинасын есептен шығаруды салық органы алған күннен бастап бір жұмыс күні ішінде жүргізеді: 1) фискалдық деректер операторының мәліметтері; 2) салық органында бақылау-касса машинасын есептен шығару туралы салықтық өтініш.

Кәсіпкерлік кодекстың 35-бабы 3-тармағының 2-тармақшасына сәйкес жалдамалы жұмыскерлердің еңбегін пайдаланбайтын жалға берушілер жеке кәсіпкер ретінде тіркелмеуі мүмкін. Бұл жағдайда жыл сайын жеке тұлғаның кірістері мен мүлкі туралы Декларацияны (270.00-нысан) 15 қыркүйектен кешіктірмей ұсыну қажет. Табыс салығы 10% құрайды. Төлем жылына бір рет, 25 қыркүйектен кешіктірілмейтін мерзімде жүргізіледі. Мысалы: пәтерді айына 200 000 теңгеге тапсыру кезінде жылына салық 240 000 теңгені құрайды.

Салық кодексінің 679-бабына сәйкес жаңадан құрылғанды қоспағанда, салық төлеуші қолдану шарттарына сәйкес келген кезде патент негізінде арнаулы салық режиміне тек жалпыға бірдей белгіленген салық салу тәртібінен және шаруа немесе фермер қожалықтары үшін арнаулы салық режимінен ғана ауысуға құқылы. Осылайша, оңайлатылған декларациядан патентке ауысу кез-келген қызмет түрі бойынша мүмкін емес. Оңайлатылған декларациядан тек жалпыға бірдей белгіленген салық салу режиміне өтуге болады.

Жеке кәсіпкерді онлайн режимінде порталда тіркеуге болады elicense.kz . бұл салық органына кәсіпкерлік қызметтің басталғаны туралы хабарлау үшін маңызды . Әрі қарай, басты беттің оң жақ блогында " жеке кәсіпкер ретінде қызметті бастау туралы хабарлама " қызметін таңдау керек . Қызметке онлайн тапсырыс бере отырып , сіз бекітілетін салық органын таңдаңыз . Өтініш және " Мемлекеттік кірістер органынан растау сұрау салу" жолағын толтырғаннан кейін " Жіберу " батырмасын таңдаңыз . Содан кейін болашақ кәсіпорынның деректемелері мен параметрлерін көрсету қажет – мекен - жайы , атауы , қызмет түрі ( ЭҚЖЖ ) , салық салу нысаны және т. б . Қалыптастырылған сауалға ЭЦҚ қол қойылады . ЖК ашу туралы хабарлама жеке кабинетке 1 жұмыс күні ішінде түседі .