Бас жоспарға өзгеріс енгізу мүмкін бе?

Елді мекендердің аумақтарын дамыту және салу бекітілген қала құрылысы жобалары негізінде жүзеге асырылады. Елді мекенді дамытуды кешенді жоспарлауды айқындайтын негізгі қала құрылысы құжаты елді мекеннің бекітілген бас жоспары болып табылады Мақсаты: Елді мекендерді кешенді және реттелген түрде дамыту үшін негізгі жоспарлау құжаттарын пайдалану Құрылыс саласында құрылыс салуды ұйымдастыру және рұқсат беру рәсімдерінен өту қағидаларын бекіту туралы Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің 2015 жылғы 30 қарашадағы № 750 бұйрығы. Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2015 жылғы 30 желтоқсанда № 12684 болып тіркелді. 6-тармақ https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500012684#:~:text=%

Мемлекеттік қызметті көрсету мерзімі 1 Техникалық және (немесе) технологиялық жағынан күрделі емес объектілер құрылысының жобалары бойынша: АПЗ және техникалық шарттарды ұсынуға-9 (тоғыз) жұмыс күні; жаңа құрылысқа бастапқы материалдарды ұсынуға - 15 (он бес) жұмыс күні. Мемлекеттік қызметті көрсету мерзімі 1 Техникалық және (немесе) технологиялық жағынан күрделі объектілер құрылысының жобалары бойынша: АЖЗ және техникалық шарттарды беруге - 15 (он бес) жұмыс күні; жаңа құрылысқа бастапқы материалдарды ұсынуға - 17 (он жеті) жұмыс күні. Мемлекеттік қызметті көрсету мерзімі 1 тіреу және қоршау (сыртқы) конструкцияларын, инженерлік жүйелер мен жабдықтарды өзгертуге байланысты қолданыстағы ғимараттар мен құрылыстардың үй – жайларын (жекелеген бөліктерін) реконструкциялау (қайта жоспарлау, қайта жабдықтау) үшін бастапқы материалдарды ұсыну бойынша-өтініш берілген күннен бастап 15 (он бес) жұмыс күні. Мемлекеттік қызмет көрсетуден дәлелді бас тартуды ұсыну мерзімі 1-5 (бес) жұмыс күні.Дәлелді бас тарту-5 (бес) жұмыс күні. Мақсаты: мемлекеттік қызметтердің уақтылы, айқын және заңға сәйкес көрсетілуін қамтамасыз ету, азаматтар мен ұйымдардың құқықтарын қорғау Құрылыс саласында құрылыс салуды ұйымдастыру және рұқсат беру рәсімдерінен өту қағидаларын бекіту туралы Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің 2015 жылғы 30 қарашадағы № 750 бұйрығы. Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2015 жылғы 30 желтоқсанда № 12684 болып тіркелді. 42-тармақ https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1500012684#:~:text=.

Мемлекеттік қызметті алу үшін 1 өтініш беруші "электрондық үкімет" веб-порталы (бұдан әрі – портал) арқылы көрсетілетін қызметті берушіге өзгеріске байланысты қолданыстағы ғимараттар мен құрылыстардың үй-жайларын (жекелеген бөліктерін) реконструкциялау (қайта жоспарлау, қайта жабдықтау) үшін жаңа құрылысқа /сәулет-жоспарлау тапсырмасына және техникалық шарттарға/ бастапқы материалдарға бастапқы материалдарды ұсыну туралы өтініш жібереді осы Қағидаларға 1 – қосымшаға сәйкес нысан бойынша тірек және қоршау (сыртқы) конструкцияларын, инженерлік жүйелер мен жабдықтарды (бұдан әрі-өтініш) : жаңа құрылысқа бастапқы материалдарды (бұдан әрі – 1 – пакет) және АЖЗ және техникалық шарттарды (бұдан әрі-2-пакет)алу үшін: 1) жер учаскесіне құқық белгілейтін құжаттың электрондық көшірмесі ("жылжымайтын мүліктің бірыңғай мемлекеттік кадастры" ақпараттық жүйесінде тіркелмеген жағдайда); 2) осы Қағидаларға 2-қосымшаға сәйкес нысан бойынша сауалнама парағының электрондық көшірмесі (техникалық шарттарды алу және/немесе жүктемелерді ұлғайту қажет болған жағдайда); 3) объектінің меншік иелерінің (тең меншік иелерінің) көзделіп отырған өзгеріске және оның параметрлеріне жазбаша келісімі (жеке тұрғын үйлерді реконструкциялау жағдайында екі қабаттан аспайтын, қосымша тұрғын үй бөлуді талап етпейтін қайта жаңартудан кейін екі қабаттан аспайтын жер учаскесін (аумақты кесу)); 4) Егер жоспарланатын реконструкция олардың мүдделерін қозғаған жағдайда (жеке тұрғын үйлер екі қабаттан аспайтын, қосымша жер учаскесін бөлуді (аумақты кесуді) талап етпейтін, өзгертілетін үй-жайлармен (үй бөліктерімен) іргелес басқа үй-жайлардың (үй бөліктерінің) меншік иелерінің нотариат куәландырған жазбаша келісімі тірек-қимыл аппараты бұзылған, кресло-арбамен қозғалатын адамдар үшін, егер өзгерістер тұрғын үйге кіруді қамтамасыз етуге байланысты болса, талап етілмейді); тіреу және қоршау (сыртқы) конструкцияларын, инженерлік жүйелер мен жабдықтарды өзгертуге байланысты қолданыстағы ғимараттар мен құрылыстардың үй – жайларын (жекелеген бөліктерін) реконструкциялау (қайта жоспарлау, қайта жабдықтау) үшін бастапқы материалдарды алу үшін (бұдан әрі-3-пакет): 1) Егер кондоминиум объектісінің ортақ мүлкіне өзгерістер әсер еткен жағдайда (тірек-қимыл аппараты бұзылған, кресло-арбамен қозғалатын адамдар үшін талап етілмейді) пәтер иелерінің, тұрғын үйдің тұрғын емес үй-жайларының жалпы санының кемінде үштен екісінің жазбаша келісімінің электрондық көшірмесі немесе пәтер иелерінің, тұрғын емес үй-жайлардың ХАТТАМАСЫ егер өзгерістер тұрғын үйге қол жеткізуді қамтамасыз етуге байланысты болса) "тұрғын үй қатынастары туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 40-бабының 3-тармағына және 42-1-бабының 1-тармағына сәйкес; 2) өзгертілетін үй-жайдың техникалық паспортының электрондық көшірмесі (ол болған кезде); 3)сауалнама парағының электрондық көшірмесі (қажет болған жағдайда инженерлік және коммуналдық қамтамасыз ету көздеріне қосымша қосылу және/немесе жүктемелерді ұлғайту); 4) жер учаскесіне құқық белгілейтін құжаттың электрондық көшірмесі (егер реконструкциялау жер учаскесін қосымша бөлуді (кесуді) көздейтін болса) ("жылжымайтын мүліктің бірыңғай мемлекеттік кадастры" ақпараттық жүйесінде тіркелмеген жағдайда); 5) техникалық жобаның электрондық көшірмесі (құрамы мен мазмұны осы Қағидаларға 3-қосымшада баяндалған); 6) Егер жобалаушы техникалық жобада үй-жайларды (тұрғын үйдің бөліктерін) қайта жаңарту (қайта жоспарлау, қайта жабдықтау) немесе үй-жайлардың шекараларын ауыстыру жоспарланып отырған үй-жайлардың (үйдің бөліктерінің) меншік иелерінің мүдделерін қозғайтынын көрсеткен жағдайда, өзгертілетін үй-жайлармен (үйдің бөліктерімен) іргелес үй-жайлар (үй бөліктері) меншік иелерінің нотариат куәландырған жазбаша келісімінің электрондық көшірмесі қосымша қоса беріледіжоспарланған қайта құру (қайта жоспарлау) жағдайында, үй-жайларды (тұрғын үйдің бөліктерін) қайта жабдықтау немесе үй-жайлардың шекараларын ауыстыру олардың мүдделерін қозғайды (егер өзгерістер тұрғын үйге қол жеткізуді қамтамасыз етуге байланысты болса, тірек-қимыл аппараты бұзылған, кресло-арбалармен қозғалатын адамдар үшін талап етілмейді). Өзгермелі үй-жайлармен (үй бөліктерімен) іргелес басқа Үй-жайлар (үй бөліктері) меншік иелерінің мүдделері, егер үй-жайларды (тұрғын үй бөліктерінің) жоспарланып отырған реконструкциялау (қайта жоспарлау, қайта жабдықтау) немесе үй-жайлардың шекараларын ауыстыру өзгермелі үй-жаймен (тұрғын үй бөлігімен) бірлескен шекараны қозғаған жағдайда, сондай-ақ санитариялық, экологиялық, өртке қарсы тұру жағдайлары. Өзге жағдайларда өзгертілетін үй-жайлармен (үй бөліктерімен) іргелес басқа үй-жайлардың (үй бөліктерінің) меншік иелерінің бас тартуына жол берілмейді. Осы тармақта көзделмеген құжаттарды талап етуге жол берілмейді. Жеке басын куәландыратын құжаттар туралы, заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) туралы, дара кәсіпкер ретінде тіркеу туралы мәліметтерді, жылжымайтын мүлікке тіркелген құқықтар (ауыртпалықтар) және оның техникалық сипаттамалары туралы анықтаманы көрсетілетін қызметті беруші "электрондық үкімет"шлюзі арқылы тиісті мемлекеттік ақпараттық жүйелерден алады. Мемлекеттік қызметті көрсетуге қойылатын негізгі талаптардың тізбесі 1.мемлекеттік қызметті көрсету процесінің сипаттамасын, нысанын, мазмұны мен нәтижесін, сондай-ақ мемлекеттік қызметті көрсету ерекшеліктерін ескере отырып, өзге де мәліметтерді қамтитын 1. осы Қағидаларға 4-қосымшаға сәйкес баяндалған. Көрсетілетін қызметті беруші мемлекеттік қызметті көрсетуден бас тартады 1 мынадай негіздер бойынша: 1) мемлекеттік қызметті алу үшін өтініш беруші ұсынған құжаттардың анық установстігін анықтау 1 және (немесе) олардағы деректер (мәліметтер); 2) өтініш берушінің және (немесе) ұсынылған материалдардың, объектілердің, мемлекеттік қызметті көрсету үшін қажетті деректер мен мәліметтердің сәйкес келмеуі 1, осы Қағидаларда белгіленген талаптарға; 3) бекітілген Бас жоспардың, егжей-тегжейлі жоспарлау жобасының немесе елді мекендерді дамыту мен салу схемасының болмауы (қолданыстағы ғимараттар мен құрылыстардың үй-жайларын (жекелеген бөліктерін) реконструкциялаудан (қайта жоспарлаудан, қайта жабдықтаудан) басқа); 4) жоспарланатын құрылыстың бекітілген Бас жоспарға, егжей-тегжейлі жоспарлау жобасына немесе елді мекендерді дамыту мен салу схемасына сәйкес келмеуі. Осы бас тарту үшін негіздеме өтініш берушінің жер учаскесін нысаналы мақсаты бойынша пайдалану жөніндегі, оның ішінде жаңасын бекіту немесе бекітілген Бас жоспарға, егжей-тегжейлі жоспарлау жобасына немесе елді мекендерді дамыту мен салу схемасына өзгерістер енгізу нәтижесінде туындаған реконструкциялау (қайта жоспарлау, қайта жабдықтау) үшін құқықтарын одан әрі іске асыру мүмкін болмаған жағдайда қолданылмайды. 5) көрсетілетін қызметтердің талап етілетін көлемін ұсыну үшін қажетті бос техникалық қуат болмаған және (немесе) желілер немесе қызмет көрсету үшін қажетті өзге де мүлік болмаған кезде инженерлік және коммуналдық қамтамасыз ету жөніндегі көрсетілетін қызметтерді берушінің техникалық шарттарды беруден бас тартуы; 6) Заңның 17-бабында белгіленген нормалар мен талаптарды (шарттарды, қағидаларды, шектеулерді) бұзуы; 7) лицензиясы бар адамдар орындаған техникалық жоба осы Қағидаларға 3-қосымшада баяндалған құрамға және мазмұнға сәйкес келмейді, қолданыстағы ғимараттар мен құрылыстардың үй-жайларын (жекелеген бөліктерін) тағайындауға қойылатын талаптар кешенін, сондай-ақ сәулет, қала құрылысы және құрылыс саласындағы мемлекеттік нормативтердің талаптарын көздемейді. Өтініш берушіге себептерін көрсете отырып және жою үшін нақты ескертулермен дәлелді бас тарту беріледі. Мемлекеттік қызметті алу үшін 1 өтініш беруші мемлекеттік қызметті көрсетуден бас тарту себептері жойылған жағдайда Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен қайта жүгінеді 1. Кейінгі бас тартуды бұрын көрсетілген, бірақ көрсетілмеген негіздер бойынша беруге болмайды. Мақсаты: құрылысқа рұқсат беру процесін ашық, тиімді және азаматтарға ыңғайлы ету. Құрылыс саласында құрылыс салуды ұйымдастыру және рұқсат беру рәсімдерінен өту қағидаларын бекіту туралы Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің 2015 жылғы 30 қарашадағы № 750 бұйрығы. Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2015 жылғы 30 желтоқсанда № 12684 болып тіркелді. 41-Тармақ (2-Параграф) https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V150001268

Сәулет және қала құрылысы туындысына авторлық құқық пен соған байланысты туындайтын қатынастар Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексiмен, "Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы" Қазақстан Республикасының Заңымен және осы Заңмен реттеледi. Шығармашылық еңбегiнiң нәтижесiнде сәулет және (немесе) қала құрылысы туындысын жасаған азаматтар оның авторлары деп танылады және оларға тиiсiнше авторлық құқық беріледi. Сәулет немесе қала құрылысы туындысы авторларының мүлiктiк құқықтары (Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексiнде, "Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы" Қазақстан Республикасының Заңында және осы Заңда көзделген жағдайларды қоспағанда) оның: 1) жобаны пайдалану немесе іске асыру үшін пайдалануға рұқсат етуге; 2) сәулет немесе қала құрылысы жобасын жаңадан жасауды, таратуды және қайта өңдеудi жүзеге асыруға немесе оған рұқсат етуге; 3) аталған ерекше құқықтарын заңдарда көзделген тәртiппен басқа тұлғаларға беруге ерекше құқығы болып табылады. Қызметтiк мiндеттердi немесе қызметтiк тапсырманы орындау ретiмен жасалған сәулет немесе қала құрылысы туындысының авторларына, егер шартта өзгеше көзделмесе, мүлiктiк құқықтар берiлмейдi. Жобаның тапсырысшысы (жұмыс берушi) мен авторлар (тапсырысты орындаушылар) арасындағы шартта қызметтiк мiндеттердi немесе қызметтiк тапсырманы орындау ретiмен жасалған сәулет немесе қала құрылысы туындысын пайдалану жөнiндегi мүлiктiк құқықтарды реттеу туралы ереже болуға тиiс. Сәулет немесе қала құрылысы туындыларының авторы: 1) егер құрылыс жобасын әзiрлеуге берiлген тапсырмада өзгеше көзделмесе, авторлық жобаны iске асыру жөніндегi құрылыс құжаттамасын әзiрлеуге авторлық қадағалауды жүзеге асыруға; 2) егер сәулет (қала құрылысы) жобасын әзiрлеуге берiлген тапсырмада өзгеше көзделмесе, объектiлер құрылысының (реконструкциялаудың, қалпына келтiрудiң, жаңғыртудың) барысына белгiлеген тәртiппен авторлық қадағалауды жүзеге асыруға; 3) егер жобаны әзiрлеуге арналған шартта немесе жобалауға берiлген тапсырмада өзгеше көзделмесе, сондай-ақ объектiде мемлекеттiк құпияларға жатқызылған ақпарат болмаса, суретке түсiрудi (кино-, бейне түсiрiлiм) жүргiзуге құқылы. Автордың (авторлардың) сәулет және қала құрылысы туындыларына жеке мүлiктiк емес құқықтарын қорғау Қазақстан Республикасының заң актiлерiнде белгiленген тәртiппен жүзеге асырылады. Мақсаты: Сәулет және қала құрылысы шығармашылығын құқықтық қорғау, авторлардың мүліктік және жеке құқықтарын сақтау және жобаларды заңды түрде пайдалану тәртібін қамтамасыз ету. Қазақстан Республикасындағы сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 16 шілдедегі N 242 Заңы. Закон об архитектуре: BD%D0%BA%D1%82%D0%BE%D0%B2

Субъекты архитектурной, градостроительной и строительной деятельности имеют право в установленном законодательством порядке: запрашивать и получать информацию (сведения, данные, исходные материалы или документы) из соответствующих органов архитектуры и градостроительства, а также государственного предприятия, осуществляющего ведение государственного градостроительного кадастра (за исключением информации или документов ограниченного доступа), необходимую для предпроектных исследований, подготовки технико-экономического обоснования, обоснования инвестиций в строительство, планирования освоения территории и (или) ее застройки, проектирования и строительства объектов, а также их последующей эксплуатации; использовать приобретенные в собственность либо предоставленные во владение, пользование земельные участки по целевому назначению в пределах градостроительных регламентов, сервитутов или иных нормативных требований (условий, ограничений); создавать профессиональные общественные организации. Цель: обеспечить доступ к информации, законное использование земель и развитие профессиональных сообществ в архитектуре, градостроительстве и строительстве. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметi субъектiлерiнiң заңдарда белгiленген тәртiппен: тиiстi сәулет және қала құрылысы органдарынан, сондай-ақ мемлекеттік қала құрылысы кадастрын жүргізуді жүзеге асыратын мемлекеттік кәсіпорыннан (қол жеткiзiлуге шек қойылған ақпараттарды немесе құжаттарды қоспағанда) жобалау алдындағы зерттеулерге, техникалық-экономикалық негiздеменi дайындауға, құрылыстағы инвестициялар негiздемесiне, аумақты игерудi жоспарлауға және (немесе) онда құрылыс салуға, объектiлердi жобалау мен салуға, сондай-ақ оларды кейiннен пайдалануға қажеттi ақпаратты (мәлiметтердi, деректердi, бастапқы материалдарды немесе құжаттарды) сұрауға және алуға; қала құрылысы регламенттерi, сервитуттар немесе өзге де нормативтiк талаптар (шарттар, шектеулер) шегiнде меншiкке сатып алынған не иеленуге, пайдалануға берiлген жер учаскелерiн нысаналы мақсаты бойынша пайдалануға; кәсіби қоғамдық ұйымдар құруға құқығы бар. Мақсаты: құрылыс және қала құрылысы қызметін кәсіби, заңды және жоспарлы түрде жүргізуді қамтамасыз ету. Қазақстан Республикасындағы сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 16 шілдедегі N 242 Заңы. Закон об архитектуре: BD%D0%BA%D1%82%D0%BE%D0%B2

Қол жеткiзiлуi заң тәртiбiмен шектелген немесе мемлекеттiк құпияларға жатқызылған ақпаратты қоспағанда, Қазақстан Республикасының жеке және заңды тұлғалары өздерi мекендейтiн және тiршiлiк ететiн ортаның жай-күйi, оның сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметiнде белгiленiп отырған болжамды өзгерiстерi туралы толық, уақтылы және сенiмдi ақпарат алуға құқығы бар. Жеке және заңды тұлғаларды өздерiнiң мекендейтiн және тiршiлiк ететiн ортасының жай-күйi туралы, сондай-ақ аумаққа құрылыс салу (қайта жоспарлау) жөніндегi ниеттерi туралы хабардар етудi бұқаралық ақпарат құралдары арқылы немесе қоғамдық талқылау жүргізу, экспозициялар мен көрмелер арқылы жергілікті ayдандардың (қалалардың) атқарушы органдары жүзеге асырады. Қала құрылысы және сәулет-құрылыс құжаттамасы бекiтiлгенге дейiн жеке және заңды тұлғалардың талқылауға қатысуға, қоғамдық немесе жеке мүдделердi қозғайтын, қабылданатын шешiмдердi өзгерту жөнiнде ұсыныстар енгiзуге құқығы бар. Мемлекеттiк органдар жобаланатын объектілер, тiршiлiк ортасының және тiршiлiк ету әрекетінің жай-күйi және мемлекеттiк нормативтерге немесе бекiтiлген қала құрылысы құжаттамасына сәйкес келмейтiн, сондай-ақ қоғамдық және жеке мүдделердi тiкелей қозғайтын, оған көзделіп отырған өзгерiстер туралы анық емес ақпарат берген (қол жеткiзiлуi шектеулi санатқа жатқызылмаған сұратылған ақпаратты беруден бас тартқан) жағдайда, жеке және заңды тұлғалар Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген тәртіппен сотқа жүгінуге құқылы.Қала құрылысы, сәулет немесе құрылыс шешiмдерiн қабылдау кезiнде жеке және заңды тұлғалардың талқылауға қатысуы: 1) тiкелей қатысу; 2) өкілдiгi нысанында; 3) заңда тыйым салынбаған өзге де нысанда көрiнiс табады. Егер сәулет, қала құрылысы және (немесе) құрылыс қызметi осы аумақта азаматтардың, қоғамдық бiрлестiктердiң және заңды тұлғалардың мүдделерiн қозғаса, онда олардың: 1) заңдарды немесе мемлекеттiк нормативтердi бұза отырып жүзеге асырылатын объектiлердi орналастыру, жобалау, салу (реконструкциялау) немесе пайдалануға беру туралы шешiмнiң әкiмшiлiк немесе сот тәртiбiмен күшiн жоюға; 2) заңдарды немесе мемлекеттiк нормативтердi бұза отырып жүзеге асырылатын қызметке әкiмшiлiк немесе сот тәртiбiмен шектеу енгiзуге, тоқтата тұруға немесе тоқтатуға; 3) облыстардың (республикалық маңызы бар қалалардың, астананың), аудандардың (облыстық маңызы бар қалалардың) жергілікті атқарушы органдарының әрекеттерiне (әрекетсіздігіне), сондай-ақ жобалар сараптамасының қорытындыларына Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген тәртіппен шағым жасауға; 4) субъектiлердiң немесе лауазымды адамдардың заңдарды немесе мемлекеттiк нормативтердi бұзуға жол беруiне байланысты азаматтардың денсаулығына және (немесе) мүлкiне келтiрiлген зиянды өтеу туралы сотқа талап қоюға; 5) сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметi саласындағы заңдарды және мемлекеттiк нормативтердi бұзудың өзге де фактiлерi бойынша заңдарда белгiленген тәртiппен жүгiнуге құқығы бар. Мақсаты: Азаматтардың қала құрылысы мен құрылысқа қатысу құқықтарын қорғау, шешімдердің ашықтығын қамтамасыз ету және қоғамдық бақылауды күшейту . Қазақстан Республикасындағы сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 16 шілдедегі N 242 Заңы. Закон об архитектуре: BD%D0%BA%D1%82%D0%BE%D0%B2

Қол жеткiзiлуi заң тәртiбiмен шектелген немесе мемлекеттiк құпияларға жатқызылған ақпаратты қоспағанда, Қазақстан Республикасының жеке және заңды тұлғалары өздерi мекендейтiн және тiршiлiк ететiн ортаның жай-күйi, оның сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметiнде белгiленiп отырған болжамды өзгерiстерi туралы толық, уақтылы және сенiмдi ақпарат алуға құқығы бар. Жеке және заңды тұлғаларды өздерiнiң мекендейтiн және тiршiлiк ететiн ортасының жай-күйi туралы, сондай-ақ аумаққа құрылыс салу (қайта жоспарлау) жөніндегi ниеттерi туралы хабардар етудi бұқаралық ақпарат құралдары арқылы немесе қоғамдық талқылау жүргізу, экспозициялар мен көрмелер арқылы жергілікті ayдандардың (қалалардың) атқарушы органдары жүзеге асырады. Қала құрылысы және сәулет-құрылыс құжаттамасы бекiтiлгенге дейiн жеке және заңды тұлғалардың талқылауға қатысуға, қоғамдық немесе жеке мүдделердi қозғайтын, қабылданатын шешiмдердi өзгерту жөнiнде ұсыныстар енгiзуге құқығы бар. Мемлекеттiк органдар жобаланатын объектілер, тiршiлiк ортасының және тiршiлiк ету әрекетінің жай-күйi және мемлекеттiк нормативтерге немесе бекiтiлген қала құрылысы құжаттамасына сәйкес келмейтiн, сондай-ақ қоғамдық және жеке мүдделердi тiкелей қозғайтын, оған көзделіп отырған өзгерiстер туралы анық емес ақпарат берген (қол жеткiзiлуi шектеулi санатқа жатқызылмаған сұратылған ақпаратты беруден бас тартқан) жағдайда, жеке және заңды тұлғалар Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген тәртіппен сотқа жүгінуге құқылы.Қала құрылысы, сәулет немесе құрылыс шешiмдерiн қабылдау кезiнде жеке және заңды тұлғалардың талқылауға қатысуы: 1) тiкелей қатысу; 2) өкілдiгi нысанында; 3) заңда тыйым салынбаған өзге де нысанда көрiнiс табады. Егер сәулет, қала құрылысы және (немесе) құрылыс қызметi осы аумақта азаматтардың, қоғамдық бiрлестiктердiң және заңды тұлғалардың мүдделерiн қозғаса, онда олардың: 1) заңдарды немесе мемлекеттiк нормативтердi бұза отырып жүзеге асырылатын объектiлердi орналастыру, жобалау, салу (реконструкциялау) немесе пайдалануға беру туралы шешiмнiң әкiмшiлiк немесе сот тәртiбiмен күшiн жоюға; 2) заңдарды немесе мемлекеттiк нормативтердi бұза отырып жүзеге асырылатын қызметке әкiмшiлiк немесе сот тәртiбiмен шектеу енгiзуге, тоқтата тұруға немесе тоқтатуға; 3) облыстардың (республикалық маңызы бар қалалардың, астананың), аудандардың (облыстық маңызы бар қалалардың) жергілікті атқарушы органдарының әрекеттерiне (әрекетсіздігіне), сондай-ақ жобалар сараптамасының қорытындыларына Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген тәртіппен шағым жасауға; 4) субъектiлердiң немесе лауазымды адамдардың заңдарды немесе мемлекеттiк нормативтердi бұзуға жол беруiне байланысты азаматтардың денсаулығына және (немесе) мүлкiне келтiрiлген зиянды өтеу туралы сотқа талап қоюға; 5) сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметi саласындағы заңдарды және мемлекеттiк нормативтердi бұзудың өзге де фактiлерi бойынша заңдарда белгiленген тәртiппен жүгiнуге құқығы бар. https://adilet.zan.kz/kaz/docs/Z0100

Меншiк иелерiнің не жер пайдаланушылардың құрылыс салу үшiн (коммуникациялар тартуды, аумақты инженерлiк дайындауды, абаттандыруды, көгалдандыруды және учаскенi жайғастырудың басқа да түрлерiн қоса алғанда), сондай-ақ ғимараттарды (құрылыстарды, құрылысжайларды) кеңейту және реконструкциялау үшін жер учаскелерiн пайдалануы тек қана Қазақстан Республикасының заңнамасында белгiленген тәртiппен бекiтiлген жобалау құжаттамасына сәйкес және нысаналы мақсат немесе сервитут, аумақты аймақтарға бөлу, қызыл сызықтар және құрылыс салуды реттеу сызықтары, құрылыс саласындағы құрылыс салуды ұйымдастыру және рұқсат беру рәсімдерінен өту және пайдалану қағидалары сақтала отырып, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің, басқа да әскерлер мен әскери құралымдардың арсеналдары, базалары мен қоймалары жанындағы тыйым салынған аймақ пен тыйым салынған аудан аумағында белгіленген тыйым салулар сақтала отырып жүзеге асырылуы мүмкін. Егер жер учаскесі елді мекендердің жаңа бас жоспарын бекітуге немесе бекітілген бас жоспарға не егжей-тегжейлі жоспарлау немесе оларды дамыту мен салу схемасының жобасына өзгерістер енгізуге байланысты мемлекет мұқтажы үшін иеліктен шығаруға жататын болса, меншік иесі немесе жер пайдаланушы осы жер учаскесін жер учаскелері мемлекет мұқтажы үшін алып қойылғанға дейін елді мекендердің жаңа бас жоспары бекітілгенге немесе бекітілген бас жоспарға не егжей-тегжейлі жоспарлау немесе оларды дамыту мен салу схемасының жобасына өзгерістер енгізілгенге дейін қолданыста болған қала құрылысы талаптарына сәйкес нысаналы мақсаты бойынша пайдаланады. https://adilet.zan.kz/kaz/docs/Z010000242_#:~:text=12%2D%