Пәтер үйінің ауласына бөгет орнату екі шарт орындалған жағдайда заңды болып табылады:
- кондоминиум иелерінің жалпы жиналысының кворуммен (иелердің 50%-дан астамы) қабылданып, хаттамада тіркелген шешімі бар;
- құрылыс өрт қауіпсіздігі талаптарына сәйкес келуі және арнайы техниканың кедергісіз өтуін қамтамасыз етуі тиіс.
Осы талаптар Қазақстан Республикасының «Тұрғын үй қатынастары туралы» Заңының 31 және 42-1-баптарымен, Пәтер иелерінің кондоминиумын басқару туралы шешімдер қабылдау ережелерімен (2015 жылғы 19 ақпандағы № 108 бұйрық) және Өрт қауіпсіздігі ережелерімен (2023 жылғы 1 ақпандағы Төтенше жағдайлар министрлігінің № 39 бұйрығы) белгіленген..
Тек кондоминиум аумағына іргелес жер учаскесіне орнатылған бөгде заңды болып есептеледі.
Егер құрылыс ортақ меншікті жерде орналасса, бұл Қоғамдық абаттандыру ережелерін бұзу болып табылады және Қоғамдық абаттандыру ережелерін бұзғаны үшін ҚР Әкімшілік құқықбұзушылық туралы кодексінің 505-бабына сәйкес жауапкершілікке әкеледі.
Егер бөгет қазірдің өзінде орнатылған болса және сіз, меншік иесі ретінде, шешім қабылдау процесіне қатыспаған немесе оған қарсы шыққан болсаңыз, алгоритм мынадай:
- Жиналыстың шешімі бар-жоғын тексеріңіз
МИБ/ҚС-ге, үй кеңесіне немесе басқару компаниясына келесі ақпаратты беруді сұрап жазбаша өтініш жіберіңіз: бөгде орнату туралы жалпы жиналыстың хаттамасының көшірмесін; қатысушылар тізімі мен дауыс беру нәтижелерін; орнату орны ретінде ғимаратқа іргелес қандай аумақ көрсетілгені туралы ақпаратты.
Егер хаттама болмаса немесе кворум/дауыс беру талаптары сақталмаса, бұл бөгде құрылғы меншік иелерінің тиісті шешімісіз орнатылғанын дәлелдейді.
- Өрт қауіпсіздігі мен қала құрылысы нормативтерінің сақталуын бағалау
Егер бөгде өрт сөндіру көліктерінің, жедел жәрдем, полиция және басқа да төтенше қызметтердің өтуіне кедергі келтіретініне күмән туса, өрт қауіпсіздігі нормаларының сақталуын тексеруді сұрап Төтенше жағдайлар департаментіне (ТЖД) жүгінуге болады.
Егер бөгде жол/өту жолы қоғамдық аумақтың құрамына кіретін болса, vakimat (қоғамдық жұмыстар, тұрғын үй және коммуналдық қызметтер департаменті) мекемесіне хабарласып, Қоғамдық жұмыстар ережелерінің және Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылықтар туралы кодексінің 505-бабының ықтимал бұзылуын көрсетіңіз.
Ғимарат ішіндегі сотқа дейінгі келісім
- Мәселені жалпы жиналыста қайта көтеру (кедергіні алып тастау, жұмыс уақытын өзгерту, барлық меншік иелеріне кілттер/пульттер беру және т.б.).
- Көпшілікке қолайлы шешімге келуге тырысыңыз (мысалы, тәулік бойы ашық болып, тек түнде ғана жабылатын бөгет және т.б.), сонымен бірге мамандандырылған көліктердің еркін өтуін қамтамасыз ету.
Сотқа жүгіну
Егер: бөгет жалпы жиналыстың шешімісіз орнатылған болса; немесе шешім рәсім бұзушылықпен қабылданған болса (кворум болмауы, хабарландырулардың жоқтығы, хаттамалардың бұзушылықпен жасалуы);немесе құрылым сіздің құқықтарыңызды бұзса (өтуді шектеу, автотұраққа қол жеткізуді шектеу, қауіпсіздік талаптарының бұзылуы салдарынан қауіп төндіру), сізде жиналыс шешіміне дау айту және/немесе сот арқылы бөгетті рұқсат етілмеген құрылым немесе қауіпсіздік пен жақсарту стандарттарын бұзатын құрылым ретінде демонтаждауды талап ету құқығы бар.
Мұндай даулар тікелей тұрғын үй кешені қатысушылары арасындағы даулар ретінде жіктеліп, азаматтық іс жүргізудің жалпы ережелері бойынша Қазақстан Республикасының соттерінде қаралады.