Тарих және мәдениет ескерткіштерінің алдын ала тізіміне енгізу үшін Қазақстанда негізгі құқықтық негіз мына заңға сүйенеді:

Жер телімі осы уақытқа дейін еш игерілмесе (мысалы, ИЖС-қаберілген жерге 3 жыл ішінде үй салынбаса). Жалдау ақысы бойынша мемлекет алдында қарыздар болса. Жердің нысаналы мақсаты бұзылып, басқа мақсатта пайдаланылса.

Мерзімі аяқталуға жақын қалған арендалық жер учаскесінің (уақытша өтеулі жер пайдалану құқығының) мерзімін ұзарту толықтай онлайн форматқа көшірілген және eGov.kz порталы арқылы жүзеге асырылады. ҚР Жер кодексінің 37-бабына сәйкес, егер сіз жерді мақсатты түрде пайдаланып, шарт талаптарын бұзбаған болсаңыз, мерзімді ұзартуға басым құқығыңыз бар. Мерзімді ұзартудың нақты тәртібі мен шарттары төмендегідей: Өтініш беру мерзімі Өтінішті жалдау мерзімі аяқталуға кемінде 90 күн (3 ай) қалғанда беру қажет. Маңызды: Егер мерзімді өткізіп алсаңыз, басым құқықтан айырыласыз және жер мемлекет меншігіне қайтарылып, басқа тұлғаларға конкурстық негізде берілуі мүмкін.

Құрылысты заңды түрде бастау үшін мына 4 негізгі қадамнан өту қажет: 1-қадам: СЖТ (АПЗ) және Техникалық шарттарды алу Не істеу керек: eGov.kz порталы арқылы «Сәулет-жоспарлау тапсырмасын (СЖТ) және техникалық шарттарды беру» қызметіне тапсырыс бересіз.Мақсаты: Сәулет бөлімі сізге жер телімінде үйді қалай орналастыру керектігін (шекарадан ,жолдан қанша метр қашықтық сақтауды) көрсетеді, ал монополистер су, жарық, газға қосылу шарттарын береді.Мерзімі: 6-дан 15 жұмыс күніне дейін (тегін). 2-қадам: Эскиздік жобаныәзірлеу және келісу Не істеукерек: Лицензиясы бар сәулетшіге немесе жобалау ұйымына болашақ үйдің жобасын (эскизін) сыздырасыз. Одан кейін дайын эскизді eGov.kz арқылы жергілікті Сәулет бөліміне бекітуге жібересіз.Мақсаты: Сәулет бөлімі үйдің сыртқы келбеті мен биіктігінің қала құрылысы талаптарына сай екенін тексереді.Мерзімі: 10 жұмыс күніне дейін (тегін). 3-қадам: Жобалық құжаттаманы жасау және сараптама Жеке үйлер үшін (ИЖС): Егер үйіңіз 2 қабаттан аспаса және күрделі инженерлік шешімдерді талап етпесе, мемлекеттік емес сараптамадан өту міндетті емес. Тек лицензиясы бар маман жасаған жұмыс жобасы болса жеткілікті. Коммерциялық және күрделі нысандар үшін: Жоба міндетті түрде аккредиттелген сараптамалық ұйымның оң қорытындысыналуы тиіс. 4-қадам: ГАСК-ке хабарлама жіберу (Ең маңызды қадам!) Елицензия (elicense.kz) порталы арқылы «Құрылыс-монтаждау жұмыстарының басталғаны туралы хабарлама» жолдайсыз. Қажетті мәліметтер: Хабарламаға жоғарыдағы СЖТ, келісілген эскиз нөмірлерін және құрылысты жүргізетін мердігердің немесе техникалық/авторлық қадағалаушылардың (технадзор) мәліметтерін енгізесіз. Нәтиже: Хабарлама жіберілген сәттен бастап (талон алғансоң) құрылысты заңды түрде бастауға құқығыңыз бар.

МСҚБ (ГАСК) органдары Әкімшілік құқықбұзушылықтуралы кодекстің 319 немесе 321-баптары бойынша айыппұл салады (заңсыз құрылыс жүргізгені үшін). Жеке тұлғаларға 15-тен 120 АЕК-ке дейінгі айыппұл. Заңды тұлғалар үшін 2000 АЕК дейін. Ірі залал кезінде ҚР ҚК 277-бабы бойынша қылмыстық жауапкершілік қаралады.

Бұл қызметтердің барлығы eGov.kz порталы арқылы электронды түрде және тегін көрсетіледі. 1-қадам: Сәулет-жоспарлау тапсырмасын (СЖТ/АПЗ) және техникалық шарттарды алу Сәулет бөлімінен үйдің қалай орналасатыны және инженерлік желілерге (су, жарық, газ) қосылу шарттары жазылған құжатты аласыз. 2-қадам: Эскиздік жобаны әзірлеу және келісу Лицензиясы бар маманға (архитекторға) үйдің жобасын сыздырып, оны жергілікті Сәулет және қала құрылысы бөлімі мен eGov арқылы келісесіз. 3-қадам: Құрылыс-монтаж жұмыстарының басталғаны туралы хабарлама беру. Ең маңызды қадам! Құрылысты бастамас бұрын, Мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы (МСҚБ / ГАСК) басқармасына eGov арқылы «құрылысты бастайтыныңыз туралы» хабарлама жібересіз. Ескерту: Егер бұл хабарлама жіберілмесе, құрылыс «өз бетімен салынған» болып есептеліп, айыппұл салынады. 4-қадам: Нысанды пайдалануға қабылдау (Ввод в эксплуатацию) Құрылыс біткен соң, нысанды пайдалануға қабылдау актісі толтырылып, Сәулет бөлімінде тіркеледі. 5-қадам: Әділет органында тіркеу Тіркелген акт пен техпаспорт ЦОН-ғаөткізіліп, жылжымайтын мүліктің құқықтық кадастрына енгізіледі.

Өтініш eGov.kz. арқылы беріледі. Сәулет бөлімі жаңа нысаналы мақсаттың (мысалы, "ӨҚШ" - дан "ЖТҚ" - ғанемесе "кәсіпкерлікке") Бас жоспарға сәйкес келетіндігін тексереді. Мақұлданған жағдайда әкімдіктің шешімі шығарылады. Қызмет мерзімі 8 ден 16 күнге дейін. (жер телімі елді мекен ішінде немесе елді мекенн нен тыс болса)

Жоқ. Осыдан кейін жобалау-сметалық құжаттаманы (ЖСҚ) әзірлеу, Жобаның сараптамасынан өту (ЖТҚ үшін оңайлатылған тәртіппен), авторлық/техникалық қадағалауды жалдау және құрылыс-монтаждау жұмыстарының басталғаны туралы Мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылау басқармасына (ГАСК) міндетті түрде хабарлама беру қажет.

Иә, міндетті. Құрылысты бастамас бұрын эскиздік жобаны келісу қажет eGov.kz ғимараттың сыртқы келбетін, қабатын және отырғызылуын қызыл сызықтар мен қала құрылысы ережелеріне сәйкестігін растау үшін.