Қорғау аймақтарында заңмен тыйым салынатын құрылыс нысандары мен жұмыстар
Капиталды құрылыс нысандарын салу
– тұрғын үйлер, көпқабатты ғимараттар
– сауда орындары, ойын-сауық орталықтары
– өндірістік нысандар
Инженерлік және инфрақұрылымдық құрылыстар
– автожолдар, тұрақтар
– жанармай құю бекеттері
– электр желілері, мұнаралар, байланыс антенналары
Жер қазу, карьер ашу, топырақ қабатын бұзу жұмыстары
Ескерткіштің тарихи келбетіне әсер ететін қайта жаңарту, реконструкциялау немесе биіктігін өзгерту
Жарнама конструкцияларын, билбордтарды, уақытша павильондарды орнату
Қорғалатын табиғи ландшафтты бұзатын кез келген шаруашылық қызмет
Яғни, қорғау аймағында жерді пайдалану режимін бұзатын кез келген құрылыс немесе өзгеріс заң бұзушылық болып есептеледі.
Әкімшілік жауапкершілік
Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекс (2014 жылғы 5 шілде №235-V ҚРЗ) 145-бабына сәйкес:
Егер:
қорғау міндеттемелері бұзылса;
ескерткішті күтіп-ұстау талаптары орындалмаса;
қорғау аймақтарында жер пайдалану режимі бұзылса;
онда жұмыстар тоқтатылып, төмендегідей айыппұл салынады:
Ескерткіш аумағына белгі қою немесе тарихи құндылығын өзгерту
Тізімге алынған тарихи-мәдени ескерткіштерге:
тек:
Уәкілетті органның (облыстық/республикалық мәдениет басқармасы) рұқсатымен;
Ғылыми-жобалық құжаттама негізінде;
Мемлекеттік тарихи-мәдени сараптамадан өткеннен кейін;
Лицензиясы бар реставрациялық ұйымдар арқылы ғана жүзеге асырылады.
Өз бетінше өзгеріс енгізу — заң бұзушылық болып табылады.