Жоспардан тыс тексеруді жүргізу негіздері Қазақстан Республикасы Кәсіпкерлік кодексінің 144-бабы 5-тармағының 3-тармақшасында белгіленген (сілтеме:https://adilet.zan.kz/kaz/docs/K1500000375#z144 ).
Жоспардан тыс тексеру жүргізіледі, егер:
- ұйым алдыңғы тексеру кезінде анықталған бұзушылықтарды жойған жоқ немесе алдыңғы бақылау шараларының нәтижесінде анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқамалардың орындалуы бойынша растайтын ақпарат бермеген жағдайда;
- дәлелді негіздер мен растайтын дәлелдер болған кезде жеке немесе заңды тұлғалардың өтініштері;
- мемлекеттің, жеке немесе заңды тұлғалардың өміріне, денсаулығына, құқықтарына немесе заңды мүдделеріне қауіп төндіру немесе зиян келтіру фактілері бойынша прокурордың талабы;
- мемлекеттік органдардан адамдардың өміріне немесе денсаулығына, жеке және заңды тұлғалардың құқықтары мен заңды мүдделеріне зиян келтіруі мүмкін бұзушылықтар фактілері бойынша өтініш;
- ұйымның өзі бастапқы тексерумен келіспеушілікпен жүгінген (жедел ден қою шараларын қолданудың заңсыздығы);
- қылмыстық қудалау органының тапсырмасы келіп түскен жағдайда жүргізіледі.
Бұл ретте, жоспардан тыс тексеруді тағайындау үшін Қазақстан Республикасының ғылым және жоғары білім саласындағы заңнамасының бұзылған талаптары туралы дәлелді негіздер мен растайтын дәлелдемелерді өтініш иесі ұсынуы қажет.
Мысалы, жоғары оқу орнында Жоғары білім берудің мемлекеттік жалпыға міндетті стандартының талаптары бұзылғандығы туралы жеке тұлғадан өтініш түсті, бірақ ол өтініште дәлелді негіздер мен растайтын дәлелдер жоқ. Бұндай өтініш жоспардан тыс тексерудің негізі бола алмайды. Өкілетті органда тексеруді тіркеу үшін өтінішке растайтын дәлелдер мен негіздерді қоса тіркеу қажет.