ЭЦҚ қалай қорғауға болады?

Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникациялар министрінің 2016 жылғы 29 шілдедегі No 65 бұйрығымен бекітілген Пошта байланысы қызметтерін көрсету қағидаларына сәйкес пошта операторының қызметтерін пайдаланушылардың өтініштері мен шағымдарын қарау тәртібі (мерзімі) осы Қағидалардың 153-157-тармақтарында айқындалады. - Көрсетілетін қызметтер, тіркелетін почта жіберілімдерін іздеу және олардың орналасқан жері туралы өтініштер мен сұрау салулар; - Халықаралық тіркелген жіберілімдерді және почта аударымдарын іздеу туралы өтініштер мен сұрау салулар; - Мекенжайды өзгерту, почта жіберілімін немесе почта аударымын қайта жөнелту немесе қайтару туралы өтініштер; - Ішкі тіркелген почта жіберілімдері мен почта аударымдарын жіберу қызметінің сапасына қатысты шағымдар мен талаптар; - Тіркелмеген ішкі почта жіберілімінің уақытында жеткізілмеуіне (тапсыруына) қатысты шағымдар; - Почта операторларының өндірістік нысандарында қызмет көрсету сапасына қатысты шағымдар почта операторы тарапынан белгіленген тәртіпке сәйкес қарастырылады.

Тіркелген пошта жөнелтілімінің жоғалғаны, бүлінгені (бұзылғаны) немесе тапсырысты пошта жөнелтілімінің ішіндегі заттардың, жөнелтілімдердің немесе тауарлардың жетіспеуі үшін пошта операторы мынадай мөлшерде жауапты болады («Пошта туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 44-бабының 3-тармағына сәйкес): 1) құны жарияланған пошта жөнелтiмiнiң жоғалғаны немесе толық бүлiнуi (бұзылуы) үшiн - жарияланған құнының құны мен төленген пошта төлемi мөлшерiнде; 2) тапсырысты пошта жөнелтiмiнiң iшiндегi заттардың, заттардың немесе тауарлардың жетiспеушiлiгi, тапсырысты пошта жөнелтiмiнiң iшiнде 3)Тіркелген почта жіберілімінің ішіндегі заттардың, бұйымдардың немесе тауардың жетіспеушілігі, жоғалуы немесе зақымдануы (бұзылуы), тіркелген почта жіберіліміндегі заттар, бұйымдар немесе тауардың бір бөлігінің жоғалуы немесе зақымдануы (бұзылуы), егер олар заттардың, бұйымдардың немесе тауардың тізбесінсіз жіберілсе, – тіркелген почта жіберіліміне жарияланған құнының жетіспеген, жоғалған немесе зақымданған (бұзылған) бөлігіне пропорционалды түрде есептелетін құн мөлшерінде, яғни тіркелген почта жіберілімі салмағының (почта жіберілімінің қабығының салмағын қоспағанда) жетіспеген, жоғалған немесе зақымданған (бұзылған) бөлігіне қатысты. 4) басқа тапсырысты пошта жөнелтiмiнiң жоғалуы немесе толық бүлiнуi (бұзылуы) үшiн - төленген тариф сомасының екi еселенген мөлшерiнде; орналасқан заттардың, заттардың немесе тауарлардың тiзiмiмен оларды жөнелту кезiнде құны жарияланған тауарлардың, заттардың немесе тауарлардың бiр бөлiгiнiң жоғалғаны немесе бүлiнуi (бұзылуы) үшiн– жөнелтуші түгендеуде көрсеткен заттардың, заттардың немесе тауарлардың жетіспейтін, жоғалған немесе бүлінген (бүлінген) бөлігінің мәлімделген құны мөлшерінде тапсырысты пошта жөнелтілімінің мәлімделген құны құнының бір бөлігі мөлшерінде; 5) заттардың, заттардың немесе тауарлардың жетiспеушiлiгi немесе заттардың, заттардың немесе тауарлардың бiр бөлiгiнiң жоғалуы үшiн не заттардың, заттардың немесе басқа тапсырысты почта жөнелтiмiнiң тауарларының бiр бөлiгiн бүлдiру үшiн - төленген тариф мөлшерiнде;6) пошталық ақша аударымын жоғалтқаны үшін – пошталық ақша аударымы және төленген пошталық төлем ставкасы мөлшерінде.

Пошта жөнелтілімдерін жеткізу мерзімдерін бұзу мән-жайларын анықтау үшін пошта операторына хабарласу қажет. Пошта қызметтерін көрсету кезінде міндеттемелерді бұзғаны үшін жауапкершілік «Почта туралы» Қазақстан Республикасының Заңымен реттеледі.

Егер ұялы байланыстың абоненттік құрылғылары белгіленген тәртіппен верификация рәсімінен өткен болса, онда оларды түпкілікті пайдаланушы үшін тіркеу Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникациялар министрінің м.а. 2018 жылғы 23 мамырдағы № 226 бұйрығымен бекітілген Ұялы байланыстың абоненттік құрылғыларын тіркеу қағидаларын бекіту туралы (бұдан әрі-қағидалар) сәйкес жүзеге асырылады. Ұялы байланыстың абоненттік құрылғысын тіркеу (қайта тіркеу) үшін оның иеленушісі қызмет көрсетудің автоматтандырылған жүйесі арқылы не оған қызмет көрсететін ұялы байланыс операторының кеңсесіне жүгініп, мынадай: 1) ЖСН (жеке тұлға үшін) немесе БСН (заңды тұлға үшін); 2) ұялы байланыстың абоненттік құрылғысының сәйкестендіру коды; 3) ұялы байланыстың тіркелетін абоненттік құрылғысында пайдаланылатын абоненттік нөмірлер туралы мәліметтерді ұсынады. Егер Қазақстан Республикасының аумағына әкелуді жүзеге асыратын кәсіпкерлер верификация рәсімінен өтпеген жағдайда, ұялы байланыстың абоненттік құрылғысы "сұр тізімге" енгізіледі, бұл ұялы байланыстың абоненттік құрылғысы ұялы байланыс операторының желісіне бастапқы қосылған сәттен бастап күнтізбелік 30 күнге дейінгі мерзімге ұялы байланыс қызметтеріне уақытша қол жеткізуді ұсынады. "Сұр тізімге" енгізілгеннен кейін ұялы байланыс операторы абоненттік құрылғының иесіне ұялы байланыс қызметтеріне уақытша қол жеткізуді ұсыну және оны Қазақстан Республикасының ұялы байланыс желілерінде пайдаланудың заңдылығын растайтын мәліметтерді ұсыну қажеттігі туралы хабарлайды.

Қолжетімді Интернет ұлттық жобасы бойынша жоспарларға сәйкес байланыс операторларынан байланысты дамыту бойынша одан әрі сұрау салу және ақпарат алу үшін сізге телекоммуникация комитетіне жүгіну қажет.

Байланыс операторлары байланыс желілерін дамытуды дербес жоспарлайды және жүзеге асырады. Тұрғын үйлерден базалық станцияларға дейінгі қашықтық сәулелену қуатына және жабдық түріне байланысты ("байланыс туралы" Қазақстан Республикасының 2004 жылғы 5 шілдедегі № 567 Заңының 6-тарауының 29-бабының 1-тармағына сәйкес).

Мектепке дейінгі мекемелерде дербес деректерді жинауға, өңдеуге заңды өкілінің (ата-анасының, қамқоршысының) келісімін алмай биометриялық сәйкестендіру жүйесін енгізу Қазақстан Республикасының Дербес деректер және оларды қорғау туралы заңнамасының талаптарын бұзу болып табылады. Мектепке дейінгі мекемелерде биометриялық сәйкестендіруден өтуден бас тарту Қызмет көрсетуден бас тарту үшін негіз болып табылмайды, өйткені қазіргі уақытта қолданыстағы заңнамада биометриялық сәйкестендіруден өту бойынша міндетті талап жоқ.

Жоспардан тыс тексеруге бастамашылық жасау немесе WhatsApp мессенджер тобында дербес деректерді таратқан адамға қатысты әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс қозғау туралы мәселені қарау үшін Қазақстан Республикасы заңнамасының жоғарыда көрсетілген өлшемшартына сәйкес келетін өтініш (әкімшілік құқық бұзушылық белгілерін көрсететін дәлелді негіздер не жеткілікті деректер) және әкімшілік құқық бұзушылық жасалған күн туралы ақпарат, сондай-ақ дербес деректерді заңсыз жинауды, өңдеуді жүзеге асырған тұлға туралы ақпарат қажет.