Бейінді мамандардың кеңес беруі?

Еңбекке жарамсыз парағын қалай алу үшін : Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2020 жылғы 18 қарашадағы № ҚР ДСМ-198/2020 бұйрығымен бекітілген Уақытша еңбекке жарамсыздық сараптамасын жүргізу, сондай-ақ уақытша еңбекке жарамсыздық парағын немесе анықтамасын беру қағидаларына сәйкес, уақытша еңбекке жарамсыздық парағын (аурухана парағын) алу келесі тәртіппен жүзеге асырылады. Уақытша еңбекке жарамсыздық парағын алу үшін жеке тұлға уақытша еңбекке жарамсыздық сараптамасын жүргізуге лицензиясы бар медициналық ұйымға жүгінеді. Жүгіну медициналық ұйымға тікелей бару арқылы немесе «электрондық үкімет» веб-порталы арқылы электрондық форматта жүзеге асырылуы мүмкін. Жүгінген кезде жеке басын куәландыратын құжатты немесе жеке тұлғаны сәйкестендіру үшін цифрлық құжаттар сервисіндегі электрондық құжатты ұсыну қажет. Жүгінгеннен кейін медицина қызметкері (дәрігер немесе тиісті өкілеттігі бар орта медициналық білімі бар қызметкер) пациентті қарап, оның денсаулық жағдайын, аурудың сипатын, еңбек жағдайларын және басқа да факторларды бағалайды. Қарау нәтижелері негізінде уақытша еңбекке жарамсыздық белгілері анықталып, жұмыстан уақытша босату мерзімі белгіленеді. Медициналық көрсетілімдер болған жағдайда медицина қызметкері уақытша еңбекке жарамсыздық парағын немесе анықтамасын ресімдеп береді, сондай-ақ келесі дәрігерге қаралу күнін белгілейді және барлық деректерді пациенттің медициналық құжаттамасына міндетті түрде енгізеді. Уақытша еңбекке жарамсыздық парағы еңбекке уақытша қабілетсіздікке әкелетін аурулар немесе жағдайлар болған кезде беріледі, оның ішінде жедел аурулар немесе созылмалы аурулардың асқынуы, жарақаттар мен уланулар, жүктілік және босану, науқас баланы күту, карантин, жүктілікті жасанды үзу, ортопедиялық протездеу, санаторий-курорттық ұйымдарда емделуді жалғастыру және қағидаларда көзделген өзге де жағдайлар. Уақытша еңбекке жарамсыздық парағын беру және ұзарту медицина қызметкерімен пациентті қарағаннан кейін және амбулаториялық немесе стационарлық науқастың медициналық картасына жұмыстан уақытша босатудың қажеттілігін негіздейтін тиісті жазбаларды енгізу арқылы жүзеге асырылады.

Медициналық-әлеуметтік сараптамаға алғаш рет мүгедектікті белгілеу мақсатында жолдама беру үшін құжаттарды рәсімдеу тәртібі Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2023 жылғы 29 маусымдағы № 260 бұйрығымен бекітілген Медициналық-әлеуметтік сараптама жүргізу қағидаларымен реттеледі. Медициналық-әлеуметтік сараптама жүргізудің негізі – пациентте ағза функцияларының тұрақты бұзылуы болып, ол тіршілік әрекетінің шектелуіне әкелген жағдайда медициналық ұйымның дәрігерлік-консультациялық комиссиясының (ДКК) жолдамасы болып табылады. Медициналық ұйым пациентті МӘС-ке жібермес бұрын ауруға, жарақат салдарына немесе ақауларға байланысты ағза функцияларының тұрақты бұзылуының бар екенін растайтын диагностикалық, емдеу және оңалту іс-шараларының кешенін жүргізеді. Медициналық-әлеуметтік сараптамаға жолдау, әдетте, уақытша еңбекке жарамсыздық басталған сәттен бастап немесе балалар мен жұмыс істемейтін адамдарға диагноз қойылғаннан кейін кемінде төрт ай өткен соң жүзеге асырылады. Алайда анатомиялық ақаулар, жазылмайтын аурулар немесе оңалту әлеуеті жоқ айқын функциялық бұзылыстар болған жағдайлар бұған кірмейді. МӘС-ке жолдау туралы шешімді медициналық ұйымның дәрігерлік-консультациялық комиссиясы қабылдайды және ол № 031/у нысаны бойынша медициналық-әлеуметтік сараптамаға қорытынды ресімдейді. Жолдамаға амбулаториялық науқастың медициналық картасы, ауру тарихынан үзінділер, бейінді мамандардың қорытындылары, зертханалық және аспаптық зерттеулердің нәтижелері, сондай-ақ қажет болған жағдайда уақытша еңбекке жарамсыздық парағы, еңбек қызметін растайтын құжаттар және қолданыстағы заңнамада көзделген өзге де құжаттар қоса тіркеледі. Қалыптастырылған құжаттар пакеті мемлекеттік ақпараттық жүйелер арқылы немесе пациенттің өтініші негізінде оның тұрақты тіркелген жері бойынша медициналық-әлеуметтік сараптама бөлімшесіне жіберіледі. Медициналық-әлеуметтік сараптама ұсынылған медициналық құжаттар негізінде, ағза функцияларының бұзылу дәрежесі мен тіршілік әрекетінің шектеулерін бағалау арқылы жүргізіледі. Нәтижесінде мүгедектікті белгілеу немесе белгілемеу туралы сараптамалық қорытынды қабылданады.