АО «ЕНПФ» напоминает, что с 1 января 2024 года вступили в силу несколько ключевых нововведений в законодательстве Республике Казахстан: 1) Реализация Программы «Национальный фонд – детям» С 01.01.2024г. началась реализация инициированной Главой государства программы «Национальный фонд - детям» (далее – Программа), в рамках которой всем несовершеннолетним гражданам Республики Казахстан (участникам целевых требований), ежегодно будет начисляться 50% от усредненного за восемнадцать лет, предшествующих отчетному году, инвестиционного дохода Национального фонда Республики Казахстан (далее – Нацфонд), а также инвестиционный доход, ежегодно начисляемый на данную сумму. Так, в течение января 2024 года ЕНПФ сформирует электронный список участников целевых требований на основании полученных сведений из Государственной базы данных "Физические лица" по состоянию на конец 31 декабря 2023 года. На основании данного списка и полученной информации от НБ РК о сумме 50% от дохода Нацфонда ЕНПФ рассчитает сумму целевых требований на одного ребенка за 2023 отчетный год и внесет ее в свою информационную систему. Начисление целевых требований участникам целевых требований будет осуществлено не позднее 01.02.2024 г., которые можно будет проверить: законным представителям в их личном кабинете на веб-портале «электронного правительства» ( www.egov.kz) ; на интернет-ресурсе ЕНПФ ( www.enpf.kz ). Кроме того, на интернет-ресурсе ЕНПФ enpf.kz будет регулярного размещаться статистическая информация, а именно следующие отчеты: 1) отчет по количеству участников целевых требований и получателей целевых накоплений в разрезе возрастов, полов, регионов проживания; 2) отчет по использованию целевых накоплений в целях улучшения жилищных условий и (или) оплаты образования в разрезе уполномоченных операторов, регионов и субцелей. Начисление целевых требований участникам программы будет производится ежегодно до достижения ими 18 лет. Учет целевых требований и целевых накоплений будет осуществляться в долларах США. При достижении 18 лет получатель целевых накоплений имеет право на использование накопленной суммы только в целях улучшения жилищных условий и (или) оплаты образования. Для получения целевых накоплений получателю целевых накоплений либо его законному представителю необходимо обратиться к одному из уполномоченных операторов (БВУ и АО «Казпочта»), заключивших соглашение о взаимодействии с ЕНПФ, открыть у уполномоченного оператора банковский счет в долларах США и подать заявление на выплату целевых накоплений (посредством интернет ресурса уполномоченного оператора) с указанием цели использования выплаты целевых накоплений (на улучшение жилищных условий или оплату образования). Лица, утратившие гражданство Республики Казахстан, вышедшие из гражданства Республики Казахстан как до достижения 18 лет, так и после 18 лет, теряют право на использование целевых накоплений. В случае смерти физического лица целевые накопления наследуются в порядке, установленном гражданским законодательством Республики Казахстан. 2) Введение ОПВР С 1 января 2024 года накопительная пенсионная система дополнилась новым компонентом - обязательными пенсионными взносами работодателя (далее – ОПВР). Размер ОПВР будет зависеть от ежемесячного дохода работника и финансироваться за счет средств работодателей. В целях поддержания сбалансированной нагрузки на работодателя ОПВР будут перечисляться с поэтапным увеличением взноса: с 1 января 2024 года – 1,5 процента; с 1 января 2025 года – 2,5 процента; с 1 января 2026 года – 3,5 процента; с 1 января 2027 года – 4,5 процента; с 1 января 2028 года – 5,0 процента. Поэтапное внедрение ОПВР, а также отнесение их к вычетам из налогооблагаемого дохода предусмотрено для сглаживания нагрузки на работодателя. Кроме того, согласно законодательству, ОПВР должны уплачиваться не за всех работников, а только за тех, кто родился в 1975 году и позднее. Введение с 2024 года ОПВР будет способствовать повышению уровня пенсионного обеспечения работника после его выхода на пенсию. 3) Специальные социальные выплаты работникам, занятым на вредных производствах Граждане Республики Казахстан, иностранцы и лица без гражданства, постоянно проживающие на территории Республики Казахстан, при достижении 55-летнего возраста и уплате за них обязательных профессиональных пенсионных взносов (далее - ОППВ) в совокупности не менее 84 месяцев: занятые на работах с вредными условиями труда, имеют право на специальную социальную выплату, состоящую из: 1) специального профессионального государственного пособия; 2) страховой выплаты по договору предпенсионного аннуитетного страхования; 3) профессиональной выплаты за счет средств работодателя; 4) пенсионной выплаты, сформированной за счет ОППВ из ЕНПФ. Право на специальные социальные выплаты возникает при условии прекращения работником трудовой деятельности на работах с вредными условиями труда или перевода на другую работу, исключающую воздействие вредных производственных факторов; не занятые на работах с вредными условиями труда, имеют право на: 1) специальное профессиональное государственное пособие; 2) пенсионную выплату, сформированную за счет ОППВ из ЕНПФ. 4) Оптимизация переводов пенсионных накоплений в КСЖ Договор пенсионного аннуитета (далее - ДПА) по желанию страхователя может быть заключен путем письменного обращения к страховщику либо обмена информацией между страхователем и страховщиком с использованием интернет-ресурса страховщика или интернет-ресурса, созданного с участием организации по формированию и ведению базы данных по страхованию (далее – организация по формированию ЕСБД), которой является АО «Государственное кредитное бюро» (далее - ГКБ). Так, в соответствии с нововведениями вкладчики (получатели), заключившие с 01.01.2024г. ДПА со страховыми организациями, могут не обращаться в ЕНПФ с заявлением о переводе пенсионных накоплений в страховую организацию. При этом страховые организации будут обязаны осуществлять обмен данными по заключенным ДПА с ЕНПФ посредством передачи сведений о заключенных ДПА в единую страховую базу данных (ЕСБД), владельцем которой является ГКБ. В свою очередь, ГКБ на основании соответствующего соглашения с ЕНПФ будет передавать ЕНПФ сведения о заключенных ДПА, полученные от страховых организаций. Порядок и сроки обмена данными через ГКБ по заключенным ДПА регулируются Правилами № 44. ЕНПФ при получении сведений от ГКБ в соответствии с Правилами № 44 в случае соответствия требования законодательства РК осуществит перевод пенсионных накоплений в страховые организации в течение 5 рабочих дней с даты получения сведений от ГКБ о заключенном ДПА. Вместе с тем, за заявителем сохраняется право обращения в ЕНПФ в целях подачи заявления о переводе пенсионных накоплений в страховую организацию с предоставлением оригинала договора пенсионного аннуитета. Комментарий Председателя правления АО «ЕНПФ» Ж.Б. Курманова относительно изменений размещен на You-tube канале Фонда и доступен по ссылке: https://www.youtube.com/watch?v=jyJKlHbLvVY (на русском языке) Комментарий управляющего директора АО «ЕНПФ» М.Т. Шарипова размещен на You-tube канале Фонда и доступен по ссылке: https://www.youtube.com/watch?v=YgvNjhZB38A (на казахском языке)
«БЖЗҚ» АҚ 2024 жылғы 1 қаңтардан бастап Қазақстан Республикасының заңнамасына енгізілген бірқатар негізгі жаңашылдықтардың күшіне енгенін хабарлайды: 1) «Ұлттық Қор – балаларға» бағдарламасын іске асыру 01.01.2024 ж. бастап Мемлекет басшысы бастамашылық еткен "Ұлттық қор - балаларға" бағдарламасын (бұдан әрі – Бағдарлама) іске асыру басталды. Оның шеңберінде Қазақстан Республикасының барлық кәмелетке толмаған азаматтарына (нысаналы талаптарға қатысушыларға) жыл сайын есепті жылдың алдындағы он сегіз жылдағы орташа алынған Қазақстан Республикасы Ұлттық қорының (бұдан әрі – Ұлттық қор) инвестициялық табысының 50% есептелетін болады), сондай-ақ, жыл сайын осы сомаға инвестициялық кіріс есептеледі. Осылайша, 2024 жылдың қаңтар айында БЖЗҚ 2023 жылдың 31 желтоқсанының соңындағы жағдай бойынша "Жеке тұлғалар" мемлекеттік дерекқорынан алынған мәліметтер негізінде нысаналы талаптарға қатысушылардың электрондық тізімін жасайды. Осы тізім және ҚР ҰБ-дан Ұлттық қор кірісінің 50% сомасы туралы алынған ақпарат негізінде БЖЗҚ бір балаға арналған 2023 есепті жылдағы нысаналы талаптардың сомасын есептейді және оны өзінің ақпараттық жүйесіне енгізеді. Нысаналы талаптарға қатысушыларға нысаналы талаптарды есептеу 01.02.2024ж. кешіктірілмей жүзеге асырылады. Оларды төмендегі тәсілдер арқылы тексеруге болады: заңды өкілдерге "электрондық үкімет" веб-порталындағы Жеке кабинетінде ( www.egov.kz ); БЖЗҚ-ның интернет желісінен ( www.enpf.kz ). Бұған қоса, БЖЗҚ-ның enpf.kz интернет-ресурсында статистикалық ақпарат тұрақты түрде орналастырылады. Атап айтсақ: 1) нысаналы талаптарға қатысушылар мен нысаналы жинақтарды алушылардың жасы, жынысы, тұратын өңірлері бөлінісі бойынша саны туралы есеп; 2) нысаналы жинақтарды уәкілетті операторлар, өңірлер және қосалқы мақсаттар бөлінісінде тұрғын үй жағдайларын жақсарту және (немесе) білім алуға ақы төлеу мақсатында пайдалану жөніндегі есепті қамтиды. Бағдарламаға қатысушыларға нысаналы талаптарды есептеу олар 18 жасқа толғанға дейін жыл сайын жүргізілетін болады. Нысаналы талаптар мен нысаналы жинақтарды есепке алу АҚШ долларымен жүзеге асырылады. 18 жасқа толған кезде нысаналы жинақтарды алушы жинақталған соманы тұрғын үй жағдайларын жақсарту және (немесе) білім беру ақысын төлеу мақсатында ғана пайдалануға құқылы. Нысаналы жинақтарды алу үшін нысаналы жинақтарды алушы не оның заңды өкілі БЖЗҚ-мен өзара іс-қимыл туралы келісім жасасқан уәкілетті операторлардың біріне (ЕДБ және "Қазпошта" АҚ) жүгініп, уәкілетті операторда АҚШ долларымен банк шотын ашуы керек. Нысаналы жинақтар төлемін пайдалану мақсатын (тұрғын үй жағдайларын жақсарту немесе білім алуға ақы төлеу) көрсете отырып, нысаналы жинақтар төлеміне өтініш беруі (уәкілетті оператордың интернет ресурсы арқылы) қажет. Қазақстан Республикасының азаматтығынан 18 жасқа толғанға дейін де, 18 жастан кейін де шыққан немесе Қазақстан Республикасының азаматтығынан айырылған адамдар нысаналы жинақтарды пайдалану құқығынан айырылады. Жеке тұлға қайтыс болған жағдайда, нысаналы жинақтар Қазақстан Республикасының азаматтық заңнамасында белгіленген тәртіппен мұраға қалдырылады. 2) Жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарының енгізілуі 01.01.2024 жылдан бастап қолданыстағы жинақтаушы зейнетақы жүйесі жаңа шартты-жинақтаушы құрамдауыш - жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарымен (ЖМЗЖ) толықтырылды. ЖМЗЖ мөлшері қызметкердің ай сайынғы табысына байланысты және жұмыс берушінің қаражаты есебінен қаржыландырылатын болады. Жұмыс берушіге түсетін жүктеменің теңгерімді болуы мақсатында ЖМЗЖ жарнаны кезең-кезеңімен ұлғайта отырып аударылатын болады: - 2024 жылғы 1 қаңтардан бастап – 1,5 пайыз мөлшерінде; - 2025 жылғы 1 қаңтардан бастап – 2,5 пайыз мөлшерінде; - 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап – 3,5 пайыз мөлшерінде; - 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап – 4,5 пайыз мөлшерінде; - 2028 жылғы 1 қаңтардан бастап – 5 пайыз мөлшерінде. ЖМЗЖ-ны біртіндеп енгізу, сондай-ақ, оны салық салынатын табыстан шегеру жұмыс берушіге түсетін жүктемені жеңілдету үшін қарастырылған. Сонымен қатар, заңнамаға сәйкес, ЖМЗЖ барлық жұмысшылар үшін емес, тек 1975 жылы және одан кейін туылғандар үшін төленуі керек. 2024 жылдан бастап ЖМЗЖ енгізу қызметкер зейнетке шыққаннан кейін оның зейнетақымен қамсыздандырылу деңгейін арттыруға ықпал ететін болады. 3) Зиянды өндірістерде жұмыс істейтін қызметкерлерге арнайы әлеуметтік төлемдер Қазақстан Республикасының азаматтары, Қазақстан Республикасының аумағында тұрақты тұратын шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдар 55 жасқа толған және олар үшін жиынтығында кемінде 84 ай міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары (бұдан әрі - МКЗЖ) төленген кезде: еңбек жағдайлары зиянды жұмыстарда жұмыс істейтін адамдардың арнайы әлеуметтік төлемге құқығы бар. Ол төмендегі төлемдерді қамтиды: 1) арнаулы кәсіптік мемлекеттік жәрдемақы; 2) зейнетке шығу алдындағы аннуитеттік сақтандыру шарты бойынша сақтандыру төлемі; 3) жұмыс берушінің қаражаты есебінен кәсіптік төлем; 4) БЖЗҚ-дан МКЗЖ есебінен қалыптастырылған зейнетақы төлемі. Арнаулы әлеуметтік төлемдерге құқық қызметкер зиянды еңбек жағдайлары бар жұмыстарда еңбек қызметін тоқтатқан немесе зиянды өндірістік факторлардың әсерін болдырмайтын басқа жұмысқа ауысқан жағдайда туындайды; зиянды еңбек жағдайлары бар жұмыстарда жұмыс істемейтін (жұмыстан босаған) адамдардың мыналарға құқығы бар: 1) арнаулы кәсіптік мемлекеттік жәрдемақы; 2) БЖЗҚ-дан МКЗЖ есебінен қалыптастырылған зейнетақы төлемі. 4) Зейнетақы жинақтарын өмірді сақтандыру компаниясына аударуды оңтайландыру Сақтанушының қалауы бойынша зейнетақы аннуитеті шарты (бұдан әрі - ЗАШ) сақтандырушыға жазбаша өтініш жасау не сақтандырушының интернет-ресурсын немесе сақтандыру жөніндегі дерекқорды қалыптастыру және жүргізу жөніндегі ұйым (бұдан әрі - БСДҚ) – "Мемлекеттік кредиттік бюро" АҚ-ның (бұдан әрі - МКБ) қатысуымен құрылған интернет-ресурсты пайдалана отырып сақтанушы мен сақтандырушы арасында ақпарат алмасу жолымен жасалуы мүмкін. Осылайша, жаңашылдықтарға сәйкес, 01.01.2024 ж. бастап сақтандыру ұйымдарымен ЗАШ жасасқан салымшыларға (алушыларға) БЖЗҚ-ға зейнетақы жинақтарын сақтандыру ұйымына аудару туралы өтінішпен жүгінбеуге болады. Бұл ретте сақтандыру ұйымдары МКБ иесі болып табылатын бірыңғай сақтандыру дерекқорына (БСДҚ) жасалған ЗАШ туралы мәліметтерді беру арқылы БЖЗҚ-мен жасалған ЗАШ бойынша деректер алмасуға міндетті болады. Өз кезегінде МКБ БЖЗҚ-мен жасалған тиісті келісім негізінде БЖЗҚ-ға сақтандыру ұйымдарынан алынған, жасалған ЗАШ туралы мәліметтерді беретін болады. Жасалған ЗАШ бойынша МКБ арқылы деректер алмасу тәртібі мен мерзімдері № 44 Қағидаларда реттелген. БЖЗҚ № 44 Қағидаларға сәйкес МКБ-дан мәліметтер алған кезде ҚР заңнамасының талаптары сәйкес келген жағдайда, зейнетақы жинақтарын сақтандыру ұйымдарына МКБ-дан жасалған ЗАШ туралы мәліметтерді алған күннен бастап 5 жұмыс күні ішінде аударады. Сонымен қатар, өтініш берушінің зейнетақы аннуитеті шартының түпнұсқасын ұсына отырып, зейнетақы жинақтарын сақтандыру ұйымына аудару туралы өтініш беру мақсатында БЖЗҚ-ға жүгіну құқығы сақталады. «БЖЗҚ» АҚ Басқарушы директоры М.Т. Шәріповтың аталған өзгерістер туралы түсініктемесі Қордың You-tube арнасында жарияланған және мына сілтеме бойынша қолжетімді: https://www.youtube.com/watch?v=YgvNjhZB38A (қазақ тілінде) «БЖЗҚ» АҚ Басқарма Төрағасы Ж.Б. Құрмановтың аталған өзгерістер туралы түсініктемесі Қордың You-tube арнасында жарияланған және мына сілтеме бойынша қолжетімді: https://www.youtube.com/watch?v=jyJKlHbLvVY (орыс тілінде)
С 1 января 2024 года индивидуальные предприниматели, учредители и руководители юридических лиц, а также их супруги будут принимать участие в третьем этапе всеобщего декларирования. Данное требование также распространяется на бездействующих и приостановивших деятельность лиц. Ожидается, что в 2024 году декларированию в ВКО подлежат 94491 житель области, - сообщил заместитель руководителя ДГД по ВКО Сайранкан Кабыш. Он отметил, что филиалы и представительства в Казахстане не являются юридическими лицами, поэтому их руководители в регионах не обязаны в текущем году заполнять декларацию о доходах. Также в 2024 году декларацию об активах и обязательствах не представляют лица, занимающиеся частной практикой, - добавил Сайранкан Кабыш. Напомним, декларации подлежат недвижимость и транспорт за рубежом, деньги в иностранном банке свыше 3,5 миллиона тенге (1 000 МРП), доля участия в иностранной компании, ценные бумаги, цифровые активы (биткоины и др.), договор долевого участия (доля в жилом здании), инвестиционное золото (золото в слитках), объекты интеллектуальной собственности и авторского права, наличные деньги в пределах 34,5 миллиона тенге (10 000 МРП), нотариально заверенные договоры займов с другими лицами и любое другое имущество стоимостью свыше 3,5 миллиона тенге. Те граждане, кто хотя бы раз сдавал декларацию о доходах, независимо от настоящего статуса и места работы, обязаны ежегодно предоставлять данные о доходах в департамент государственных доходов по месту жительства, - уточнил спикер. - За непредставление декларации в законодательстве Республики Казахстан предусмотрена административная ответственность физических лиц. На первый раз предусмотрено предупреждение, за повторное нарушение в течение года – штраф в размере 51 750 тенге (15 МРП). За представление неполных или недостоверных сведений в декларации на первый раз – предупреждение, за повторное нарушение в течение года – штраф в размере 10 350 тенге (3 МРП). Заместитель руководителя ДГД по ВКО подчеркнул, что за сокрытие объектов налогообложения впервые в течение года – штраф 200% от суммы неуплаченных налогов, за повторное нарушение – штраф в размере 300% (статья 275 КоАП). Добавим, что декларацию нужно сдать до 15 сентября 2024 года. Сделать это можно посредством веб-порталов: «Кабинет налогоплательщика», «Электронное правительство», мобильных приложений: «e-salyqАzamat», Halyk, Bank Centercredit, на бумажном носителе по почте либо при личном посещении.
О программе Всем детям – гражданам Казахстана, рожденным в 2006 году и позже, ежегодно будет начисляться 50% от инвестиционного дохода Национального фонда Республики Казахстан (далее – Нацфонд). При этом доход усредняется за восемнадцать лет, предшествующих отчетному году. Все дети за отчетный год получают одинаковую сумму. Кроме того, суммы, начисленные детям в предыдущие годы, будут продолжать инвестироваться в составе активов Нацфонда. В результате на них дополнительно будет начисляться инвестиционный доход. До достижения детьми 18 лет целевые требования будут начисляться без права досрочного снятия. В год достижения детьми 18 лет целевые требования будут зачислены на целевой накопительный счет и после достижения 18 лет совершеннолетние лица получат право использовать накопления на две цели - на улучшение жилищных условий и (или) оплату образования. В случае смерти участника целевых требований или получателя целевых накоплений, имеющего целевые накопления в ЕНПФ, эти целевые накопления будут наследоваться в порядке, установленном законами Республики Казахстан. Что нужно сделать законным представителям детей: получить документ, удостоверяющий личность ребенка, в том числе ИИН (если это по каким-то причинам еще не сделано); проверить наличие и корректность реквизитов: Ф.И.О., Д.Р., ИИН, гражданство несовершеннолетнего лица; проверить наличие сведений о детях в своем личном кабинете на веб-портале «электронного правительства» в разделе «Сведения о детях». Если у ребенка: отсутствует документ, удостоверяющий личность, отсутствует ИИН, необходимо обратиться в Государственную корпорацию по месту жительства (ЦОН); отсутствует или не установлено, или указано некорректно гражданство, необходимо обратиться в миграционную службу по месту проживания. (подробнее на www.enpf.kz )
Бағдарлама туралы Қазақстанның азаматы болып табылатын барлық балаларға жыл сайын Қазақстан Республикасы Ұлттық қорының (бұдан әрі – Ұлттық қор) инвестициялық табысының 50% есептелетін болады. Бұл ретте табыс есепті жылдың алдындағы он сегіз жыл бойынша орташаланады. Есепті жылы барлық балалар қаржыны бірдей мөлшерде алады. Бұдан бөлек, балаларға есепті жылға дейінгі жылдары есептелген сомалар Ұлттық қор активтерінің құрамында инвестициялануды жалғастыра береді. Нәтижесінде оларға қосымша инвестициялық кіріс есептелетін болады. Балалар 18 жасқа толғанға дейін нысаналы талаптар мерзімінен бұрын алу құқығынсыз есептелетін болады. Балалар 18 жасқа толған жылы нысаналы талаптар нысаналы жинақтау шотына есептелетін болады және 18 жасқа толғаннан кейін кәмелетке толған тұлғалар жинақтарды екі мақсатқа - тұрғын үй жағдайларын жақсартуға және (немесе) білім алуға ақы төлеуге пайдалану құқығына ие болады. Нысаналы талаптарға қатысушы немесе БЖЗҚ-да нысаналы жинақтары бар нысаналы жинақтарды алушы қайтыс болған жағдайда, бұл нысаналы жинақтар Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген тәртіппен мұраға қалдырылатын болады. Балалардың заңды өкілдері не істеуі керек: баланың жеке басын куәландыратын құжатты, оның ішінде жеке сәйкестендіру нөмірін алу; (егер бұл қандай да бір себептермен әлі жасалмаған болса); деректемелердің бар-жоғын және олардың дұрыстығын тексеру: кәмелетке толмаған тұлғаның тегі аты әкесінің аты, туған күні, ЖСН, азаматтығы; "Электрондық үкімет" веб-порталындағы Жеке кабинетінің "Балалар туралы мәліметтер" бөлімінде өзінің балалары туралы мәліметтердің бар-жоғын тексеру Егер балада: Жеке басын куәландыратын құжаты, ЖСН жоқ болса, тұрғылықты жері бойынша Мемлекеттік корпорацияға (ХҚКО) жүгіну қажет; Азаматтығы жоқ немесе анықталмаған немесе дұрыс көрсетілмеген болса, тұрғылықты жері бойынша көші-қон қызметіне жүгіну қажет. (толығырақ)/ сайтында).
