- Әйелдер мен отбасылық міндеттері бар адамдардың еңбегі
👩👧👦 Әйелдер мен отбасылық міндеттері бар адамдардың еңбек құқықтары
Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасы әйелдер мен отбасылық міндеттері бар қызметкерлер үшін қосымша кепілдіктер қарастырады.
Жұмыс беруші жынысына, отбасылық жағдайына қарамастан еңбекке орналастыру, еңбекақы төлеу, қызметтік өсу және кәсіби даярлау кезінде тең мүмкіндіктерді қамтамасыз етуге міндетті.
Балалары бар қызметкерлер әлеуметтік демалыстар мен заңнамада көзделген өзге де кепілдіктерді пайдалануға құқылы.
Еңбек құқықтарын сақтау қолайлы еңбек жағдайларын қалыптастырып, қоғамдағы әлеуметтік тұрақтылықты нығайтады.
⸻
- Жүкті әйелдерге берілетін еңбек кепілдіктері
🤰 Жүкті әйелдердің еңбек құқықтары қорғалады
Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасы жүкті әйелдерге ерекше кепілдіктер береді.
✔ Жүкті әйелдерді ауыр жұмыстарға және зиянды еңбек жағдайларындағы жұмыстарға тартуға жол берілмейді;
✔ Медициналық қорытынды негізінде жұмыс беруші оларды орташа жалақысын сақтай отырып жеңіл жұмысқа ауыстыруға міндетті;
✔ Жүктілікке және босануға байланысты демалыс заңнамаға сәйкес беріледі;
✔ Жұмысқа қабылдау кезінде жүктілік белгісі бойынша кемсітуге жол берілмейді.
Ана мен баланы қорғау – мемлекеттің маңызды әлеуметтік міндеттерінің бірі.
⸻
- Бала күтімі бойынша демалыста жүрген қызметкерлердің құқықтары
👶 Бала күтімі демалысындағы қызметкерлердің құқықтары
Бала күтіміне байланысты демалыста жүрген қызметкерлердің еңбек құқықтары заңмен қорғалады.
✔ Қызметкердің жұмыс орны (лауазымы) сақталады;
✔ Демалыс кезеңінде заңнамада көзделген құқықтар сақталады;
✔ Қызметкер жұмыс берушіні алдын ала хабардар ете отырып, жұмысына мерзімінен бұрын орала алады;
✔ Бала күтімі демалысын пайдаланғаны үшін қызметкердің құқықтарын шектеуге жол берілмейді.
Отбасы мен балалық шақты қолдау – мемлекеттің әлеуметтік саясатының маңызды бағыты.
⸻
- Ата-аналарға арналған икемді жұмыс кестесі
⏰ Икемді жұмыс уақыты – отбасы мен жұмыстың үйлесімі
Еңбек заңнамасы тараптардың келісімі бойынша икемді жұмыс режимін белгілеуге мүмкіндік береді.
Икемді жұмыс кестесі:
✅ Отбасылық міндеттер мен жұмысты қатар алып жүруге;
✅ Балаларды тәрбиелеуге қолайлы жағдай жасауға;
✅ Қызметкердің еңбек өнімділігін арттыруға мүмкіндік береді.
Жұмыс беруші мен қызметкер өндірістік қажеттіліктер мен отбасылық жағдайларды ескере отырып, жеке жұмыс режимін келісіп белгілей алады.
⸻
- Жұмысқа қабылдау кезінде кемсітушілікке жол бермеу
⚖️ Жұмысқа орналасуда тең мүмкіндіктер
Әрбір азаматтың еңбек ету бостандығына және кемсітусіз еңбек ету құқығына кепілдік беріледі.
Жұмысқа қабылдау кезінде келесі белгілер бойынша шектеулер қоюға жол берілмейді:
- жынысы;
- жасы;
- отбасылық жағдайы;
- балаларының болуы;
- ұлты;
- тілі және қызметкердің кәсіби қасиеттеріне қатысы жоқ өзге де мән-жайлар.
Жұмысқа қабылдауда негізгі өлшем – үміткердің білімі, кәсіби дағдылары мен біліктілігі болуы тиіс.
Тең мүмкіндіктер қағидатын сақтау әділ еңбек қатынастарын қалыптастыруға ықпал етеді.
