Наурыз – жаңа жылдың бастауы, көктемнің келуі мен табиғаттың жаңаруын білдіретін ерекше мереке. Бұл күн балалар үшін де айрықша мәнге ие. Біз Талғар ауданы Жаңалық ауылындағы №27 орта мектепке барып, бастауыш сынып оқушыларымен әңгімелесіп, олардың Наурыз мейрамын қалай қабылдайтынын және бұл мерекенің олар үшін нені білдіретінін білдік.
Айта кету керек, бұл – қазақ тілінде білім беретін мектеп. Сондықтан мұнда ұлттық мереке дәстүрге деген ерекше құрметпен атап өтіледі. Наурыз қарсаңында-ақ мектепте мерекелік көңіл-күй сезілді. Оқушылар алдағы мерекеге дайындалып, өнер көрсетулерін талқылап, халықтық салт-дәстүрлерді еске алды.
Сондай-ақ, бұл мектептің оқушылары тек оқуда ғана емес, шығармашылықта да белсенді екенін атап өткен жөн. Олар түрлі байқауларға, фестивальдерге, олимпиадаларға және ғылыми жобаларға қатысады. 3 «Б» сыныбының оқушылары Аруна Наурызбайқызы, Айша Әріпжан, Әлфия Танатар және Кәусар Талғат мектепке ұлттық киіммен келіп, ата-аналарымен бірге дайындаған ұлттық тағамдарын алып келген. Дастарқанда хош иісті бауырсақ, тандыр нан және басқа да дәстүрлі тәттілер ұсынылды.
Біз қыздардан Наурыз туралы не білетіндерін және бұл мереке олар үшін нені білдіретінін сұрадық.
– Мен үшін бұл – өз тамырымды, дәстүрімді, мәдениетімді тереңірек сезінетін ерекше кезең. Наурызға дайындық ең алдымен үй тазалаудан басталады. Анаммен бірге үйді мұқият тазалап, безендіреміз. Сондай-ақ, береке мен молшылықты білдіретін түрлі тағамдардан дастарқан әзірлейміз. Наурыз күні таңертең ерте тұрып, күннің шығуын қарсы аламын. Бұл – жаңа жылдың басталуын білдіретін дәстүр. Кейін ұлттық киім киіп, ата-анаммен, достарыммен бірге мерекені қарсы аламыз. Біз ән айтып, би билеп, ұлттық ойындар ойнап, бір-бірімізге тілек айтып, сыйлықтармен алмасамыз, – дейді Аруна.
– Мен бұл мерекені жақсы көремін, өйткені бұл – шығыс халықтарының Жаңа жылы! Мен үшін ең маңызды сәттердің бірі – дәстүрлі «нәсіп» асы. Ол жеті түрлі тағамнан дайындалып, әрқайсысы өмірдегі маңызды құндылықтарды білдіреді. Кешке от жағып, ән айтып, би билеп, жаңа жылда бақ-береке тілейміз. Өз мәдениетіммен мақтанамын және осы мерекені жыл сайын атап өтетініме қуаныштымын, – дейді Айша.
– Бұл – қазақ халқы үшін қасиетті, ұлы мереке. Наурыз 22 наурыз күні тойланады. Ертеректе бұл күн Ұлыс күні деп аталған. Бұл күні адамдар отбасымен жиналып, мерекелік дастарқан жайып, бір-біріне ізгі тілектер айтып, сыйлықтар береді. Жаңа жылды қарсы алғанда реніштерді ұмытып, татуласу керек, – дейді Әлфия.
– Наурыздағы дастарқан – аспанның жарылқауын, даналықты, денсаулық пен байлықты білдіреді. Бұл мереке тазалық пен жаңаруды әкеледі. Адамдар көктеммен бірге жаңа өзгерістер күтеді. Наурызға дейін қарыздар қайтарылып, қажетсіз заттар таратылып, үйлер ретке келтіріледі. Ең басты дәстүр – туыстармен, көршілермен татуласу. Жеті үйге қонаққа барып, өз үйіңде де жеті қонақ күту керек. Бұл күні «Көктем туды!» деген сөздер әр үйден естіледі. Адамдар ән айтып, тоғызқұмалақ, қазақ күресі сияқты ұлттық ойындар ойнайды, ат жарыстарын ұйымдастырады, – дейді Кәусар.
Қыздармен қатар, ұл балалар да өз ойларын білдірді. Олар үшін Наурыз – ең алдымен ұлттық ойындармен байланысты. 2 «Б» сыныбының алты оқушысы мектеп дәлізінде асық атып, қазақтың дәстүрлі ойындарын қызыға ойнап жүр.