2022 жылдың екінші жартыжылдығы бойынша ЖИІ ҚОЙЫЛАТЫН СҰРАҚТАР

Question

Accepted Answer

№
Қызмет бағыты
Сұрақ
Жауап
1
Заңды тұлға
ЖШС басшысының ауысқаны туралы хабарлау қажет пе?
Басшы өзгерген (басшы тағайындалған, басшының міндетін атқарушы тағайындалған, заңды тұлғаның мүлкін және қызметін басқарушы тағайындалған, басшы лауазымынан шеттетілген кезде заңды тұлғаның, филиалдың (өкілдіктің) тіркеу деректеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізіледі. Коммерциялық ұйымдар болып табылатын заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеуді және олардың филиалдары мен өкілдіктерін есептік тіркеуді «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы (тіркеуші органдар) жүзеге асырады (Қазақстан Республикасының 1995 жылғы 17 сәуiрдегі № 2198 «Заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу және филиалдар мен өкілдіктерді есептік тіркеу туралы» Заңының 4-б., 14-2-б. 2-т.). Осыған байланысты, дерекқорға өзгерістер енгізу үшін тіркеуші органның кеңсесі арқылы 2 данада хабарлама хатты, басшыны ауыстыру туралы қабылданған шешімді, жаңа басшының жеке басын куәландыратын құжаттың көшірмесін, сенім білдірілген тұлға жүгінген кезде ЖШС атынан сенімхатты ұсыну қажет.
2
Заңды тұлға
Егер құрылтайшы борышкерлер тізілімінде болса, ЖШС мемлекеттік тіркеуден бас тарта ма?
Егер мемлекеттік тіркеу кезінде, мерзiмдiк төлемдердi өндiрiп алу туралы атқарушылық iс жүргiзу бойынша борышкер болып табылатын және мерзiмдiк өндiрiп алулар туралы атқарушылық iс жүргiзу бойынша үш айдан астам берешегi жоқ тұлғаны қоспағанда,
құрылтайшы (жеке тұлға және (немесе) заңды тұлға), оның құрылтайшылары, заңды тұлғаның басшысы, заңды тұлғаның құрылтайшысы (қатысушысы, мүшесі) болып табылатын заңды тұлғаның құрылтайшысы және (немесе) басшысы атқарушылық
құжат бойынша борышкерлер болып табылса заңды тұлғаларды мемлекеттiк тiркеуден (қайта тiркеуден) бас тарту жүзеге асырылады. Мемлекеттік тіркеуден (қайта ұйымдастыру жағдайларын қоспағанда) бас тартудың осы бапта көзделген негіздері шағын кәсіпкерлік субъектілеріне жататын заңды тұлғаларға қолданылмайды (Қазақстан Республикасының 1995 жылғы 17 сәуiрдегі № 2198 «Заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу және филиалдар мен өкілдіктерді есептік тіркеу туралы» Заңының 11-б. 4-5) -т.).
3
Заңды тұлға
Заңды тұлға филиалды басқа өңірде тіркеусіз өз қызметін жүзеге асыра ала ма?
Заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу және филиалдар мен өкілдіктерді есептік тіркеу: заңды тұлғаның құрылу, қайта тіркелу, құрылтай құжаттарына енгізілген өзгерістер мен толықтырулардың тіркелу, қайта ұйымдастырылу және қызметінің тоқтатылу, сондай-ақ филиалдар мен өкiлдiктердiң құрылу, есептік қайта тіркелу, құжаттарына енгізілген өзгерістер мен толықтырулардың тіркелу және қызметiнің тоқтатылу фактiсiн куәландыру; Қазақстан Республикасының аумағында құрылған, қайта тіркелген, қайта ұйымдастырылған және өз қызметiн тоқтатқан заңды тұлғаларды, сондай-ақ құрылған, есептік қайта тіркеуден өткен және өз қызметін тоқтатқан филиалдар мен өкiлдiктердi есепке алу; Бизнессәйкестендiру нөмiрлерiнiң ұлттық тiзiлiмiн жүргізу; заңды тұлғалар, олардың филиалдары мен өкiлдiктерi туралы жалпыға қолжетімді ақпаратты (қызметтiк немесе коммерциялық құпияны құрайтын ақпаратты қоспағанда) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен өткізу мақсатында жүзеге асырылады (Қазақстан Республикасының 1995 жылғы 17 сәуiрдегі № 2198 «Заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу және филиалдар мен өкілдіктерді есептік тіркеу туралы» Заңының 2-б.). Осыған байланысты, заңды тұлға өз қызметін басқа өңірде жүзеге асыру үшін филиал құруға және осы өңірде есептік тіркеуден өтуге міндетті.
4
Заңды тұлға
Мемлекеттік мекеменің жарғысына енгізілген өзгерістерді қалай тіркеуге болады?
Мемлекеттік мекеменің жарғысына енгізілген өзгерістер мен толықтыруларды мемлекеттік тіркеу үшін тіркеуші органға: өтініш; заңды тұлғаның мөрімен (ол болған кезде) бекемделген, жарғыға
өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы заңды тұлғаның уәкiлеттi органының шешімі не шешімінен үзінді көшірме; заңды тұлғаның мөрімен бекемделген, енгізілген өзгерістер мен толықтырулар бар құрылтай құжаттарының екі данасы не құрылтай құжаттарына енгізілген өзгерістер мен толықтырулардың мәтіні; заңды тұлғаның бұрынғы құрылтай құжаттарының төлнұсқалары; нақты орналасқан жерін (орналасқан жерін өзгерткен жағдайда) растайтын құжат ұсынылады (Қазақстан Республикасының 1995
жылғы 17 сәуiрдегі № 2198 «Заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу және филиалдар мен өкілдіктерді есептік тіркеу туралы» Заңының 14-1-б.).
5
Заңды тұлға
Қоғамдық қордың орналасқан жерін ауыстыру тіркелуге жатады ма?
Жеке кәсіпкерлік субъектісіне жатпайтын заңды тұлғаның, сондай-ақ акционерлік қоғамның құрылтай құжаттарына, олардың филиалдары (өкілдіктері) туралы ережелерге енгізілген өзгерістер мен толықтыруларды мемлекеттік тіркеу орналасқан жері өзгерген, жарғы (ереже) жаңа редакцияда қабылданған жағдайларда жүргізіледі. Өзгерістер мен толықтыруларды мемлекеттік тіркеу үшін тіркеуші органға: өтініш; заңды тұлғаның мөрімен (ол болған
кезде) бекемделген, заңды тұлғаның құрылтай құжаттарына, өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы заңды тұлғаның уәкiлеттi органының шешімі не шешімінен үзінді көшірме; заңды тұлғаның мөрімен бекемделген, енгізілген өзгерістер мен толықтырулар бар құрылтай құжаттарының екі данасы не құрылтай құжаттарына енгізілген өзгерістер мен толықтырулардың мәтіні; заңды тұлғаның бұрынғы құрылтай құжаттарының төлнұсқалары; нақты орналасқан жерін (орналасқан жерін өзгерткен жағдайда) растайтын құжат ұсынылады (Қазақстан Республикасының 1995 жылғы 17 сәуiрдегі № 2198 «Заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу және филиалдар мен өкілдіктерді есептік тіркеу туралы» Заңының 14-1-б.).
6
Заңды тұлға
Коммерциялық емес ұйым
кәсiпкерлiк қызметпен айналыса алады ма?
Коммерциялық емес ұйым өзiнiң жарғылық мақсаттарына сәйкес келетiндей ғана кәсiпкерлiк қызметпен айналыса алады. Коммерциялық емес ұйымдардың кәсiпкерлiк қызметiнен алынатын кiрiстердi коммерциялық емес ұйымдардың мүшелерi (қатысушылары) арасында бөлiсуге болмайды, ол жарғылық мақсаттарға жұмсалады. Қоғамдық және дiни бiрлестiктердiң, қорлардың өз қаражаттарын қайырымдылық көмекке пайдалануына жол берiледi (Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 16 қаңтардағы № 142 «Коммерциялық емес ұйымдар туралы» Заңының 33-б.).
7
Заңды тұлға
ЖШС жарғылық капиталын ұлғайту тіркелуге жатады ма?
Жауапкершілігі шектеулі серіктестіктің жарғылық капиталын ұлғайтуға оны толық төлегеннен кейін рұқсат етіледі. Жауапкершілігі шектеулі серіктестік жалпы жиналыс жарғылық капиталды ұлғайту туралы шешім қабылдаған күннен бастап үш ай ішінде жарғылық капиталдың ұлғайтылғандығы туралы өзін мемлекеттік тіркеуден өткізген органға хабарлауға міндетті. Хабарлаған кезге қарай жарғылық капитал ұлғайтылатын соманың кемінде жартысына тең сомада салымдар енгізілуге тиіс. Егер серіктестік өзін мемлекеттік тіркеуден өткізген органға хабарламаса, жарғылық капитал ұлғайтылмаған болып танылады (Қазақстан Республикасының 1998 жылғы 22 сәуірдегі № 220-І «Жауапкершілігі шектеулі және қосымша жауапкершілігі бар серіктестіктер туралы» Заңының 26-б.).
8
Заңды тұлға
ЖШС орналасқан жерін ауыстырған кезде қандай құжаттар ұсынылады?
Жеке кәсіпкерлік субъектісіне жататын заңды тұлғаның, филиалдың (өкілдіктің) орналасқан жері өзгергенде заңды тұлғаның, филиалдың (өкілдіктің) тіркеу деректеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізіледі. Заңды тұлғаның, филиалдың (өкілдіктің)
тіркеу деректеріне өзгерістер мен толықтырулар электрондық хабарлама негізінде автоматты режимде енгізіледі. Хабарламаға қосымша заңды тұлғаның, филиалдың (өкілдіктің) орналасқан жерін растайтын құжат қоса беріледі. Егер үй-жайдың иесі жеке тұлға болып табылса, заңды тұлғаның орналасқан жері үшін үй-жай беру туралы жеке тұлғаның нотариат куәландырған келісімі беріледі. Заңды тұлғаның, филиалдың (өкілдіктің) тіркеу және өзге де мәліметтеріне өзгерістер мен толықтырулар электрондық хабарлама берілген кезден бастап үш жұмыс күні ішінде енгізіледі (Қазақстан Республикасының 1995 жылғы 17 сәуiрдегі № 2198 «Заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу және филиалдар мен өкілдіктерді есептік тіркеу туралы» Заңының 14-2-б.).
9
Заңды тұлға
ЖШС жарғылық капиталын құру мерзімі қандай?
Жалпы жиналыстың шешімімен белгіленген мерзімде барлық қатысушылар серіктестіктің жарғылық капиталына салымды толық енгізуге тиіс. Мұндай мерзім серіктестікті тіркеген күннен бастап бір жылдан аспауға тиіс (Қазақстан Республикасының 1998 жылғы 22 сәуірдегі № 220-І «Жауапкершілігі шектеулі және қосымша жауапкершілігі бар серіктестіктер туралы» Заңының 24-б. 2-т.).
10
Заңды тұлға
Тіркеу кезінде қандай кәсіпкерлік субъектілері үшін монополияға қарсы органның келісімі талап етіледі?
Тиісті тауар нарығында монополиялық жағдайға ие нарық субъектілерін, сондай-ақ мемлекеттік кәсіпорындарды, акцияларының (жарғылық капиталға қатысу үлестерінің) елу пайыздан астамы мемлекетке тиесілі заңды тұлғаларды және өз қызметін Қазақстан Республикасының аумағында жүзеге асыратын
олармен үлестес тұлғаларды, мұндай құру Қазақстан Республикасының заңдарында, Қазақстан Республикасы Президентінің жарлықтарында немесе Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулыларында тікелей көзделген жағдайларды қоспағанда, мемлекеттік тіркеуді тіркеуші орган монополияға қарсы органның келісімімен жүзеге асырады (Қазақстан Республикасының 1995 жылғы 17 сәуiрдегі № 2198 «Заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу және филиалдар мен өкілдіктерді есептік тіркеу туралы» Заңының 6-б.).
11
Заңды тұлға
Қоғамдық қордағы қатысушылар құрамының өзгеруі қайта тіркелуге жатады ма?
Заңды тұлға мынадай жағдайларда: жарғылықкапиталының мөлшерi азайтылған; атауы өзгергенде; шаруашылық серiктестiктерiндегi қатысушылардың құрамы өзгергенде (шаруашылық серiктестiгi қатысушыларының тiзiлiмiн жүргiзудi бағалы қағаздарды ұстаушылар тiзiлiмдерiнiң жүйесiн жүргiзу жөнiндегі қызметтi жүзеге асыратын бағалы қағаздар рыногының кәсiби қатысушысы жүзеге асыратын шаруашылық серiктестiктерiн қоспағанда) қайта тiркелуге тиiс (Қазақстан Республикасының 1994 жылғы 27 желтоқсандағы № 268-ХIII Азаматтық кодексінің 42-б. 6-т.). Осылайша, қоғамдық қорға қатысушылардың құрамы өзгерген жағдайда қайта тiркеуге жатпайды. Осыған байланысты, құрылтай құжаттарына өзгерістер енгізу қажет. Әрі қарай, Қазақстан Республикасының 1995 жылғы 17 сәуiрдегі № 2198 «Заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу және филиалдар мен өкілдіктерді есептік тіркеу туралы» Заңының 14-1-б. сәйкес жеке кәсіпкерлік субъектісіне жатпайтын заңды тұлғаның, сондай-ақ акционерлік қоғамның құрылтай құжаттарына, олардың филиалдары (өкілдіктері) туралы ережелерге өзгерістер мен толықтырулар енгізілген жағдайда, заңды тұлға, филиал (өкілдік) жарғыға (ережеге) өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы шешім қабылданған күннен бастап бір ай мерзімде Қазақстан Республикасының Әділет министрлігі белгілеген нысан бойынша өтініш береді. Өтінішке, электрондық өтініш беруді қоспағанда, заңды тұлғаның мөрімен (ол болған кезде) бекемделген, құрылтай құжаттарына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы заңды тұлғаның уәкiлеттi органының шешімі не шешімінен үзінді көшірме, сондай-ақ жеке кәсіпкерлік субъектісіне жатпайтын заңды тұлғаның, сондай-ақ акционерлік қоғамның құрылтай құжаттарына, олардың филиалдары (өкілдіктері) туралы ережелерге енгізілген өзгерістер мен толықтырулардың мәтіні қоса беріледі.
12
Заңды тұлға
Акционерлік қоғам өз қызметін үлгілік жарғы негізінде жүзеге асыра ала ма?
Қоғам өз қызметін Қазақстан Республикасының Үкіметі бекіткен Қоғамның үлгі жарғысы негізінде жүзеге асыруға құқылы (Қазақстан Республикасының 2003 жылғы 13 мамырдағы № 415 «Акционерлік қоғамдар туралы» Заңының 9-б. 4-т.).
13
Заңды тұлға
ЖШС жаңа қатысушыны қабылдау тәртібі қандай?
Серіктестікке жаңа қатысушы қабылдауды жүргізу құрылтай шартына қосылу туралы шартпен ресімделеді. Қосылу туралы шартқа серіктестік органының уәкілетті басшысы мен қосылған
қатысушы қол қояды. Қосылу туралы шарт құрылтай шартының ажырағысыз бөлігі болып табылады, ол қосылу туралы шарттың ережелерінен туындайтын бөлігінде өзгертілген болып есептеледі. Құрылтай шартына қосылу туралы шартты нотариат куәландыруға тиіс. Жаңа қатысушы серіктестіктің құрылтай шартына және оның жарғысына осы құжаттардағы қосылу туралы шарттың ережелерінен туындайтын өзгерістерді ескере отырып қосылған болып есептеледі. Қатысушылар тiзiлiмiн жүргiзудi орталық депозитарий жүзеге асыратын жауапкершiлiгi шектеулi серiктестiкке жаңа қатысушыны қабылдау серiктестiкке қатысушылар тiзiлiмiне жазба енгiзу жолымен ресiмделеді. Шығып
кеткен қатысушының үлесін сатып алу нәтижесінде немесе үлес ауысуының өзге негіздері бойынша серіктестікке қатысушы болған адам үлеске деген құқық өзіне ауысқан кезден бастап серіктестіктің
құрылтай шарты мен жарғысына қосылған болып есептеледі. (Қазақстан Республикасының 1998 жылғы 22 сәуірдегі № 220-І «Жауапкершілігі шектеулі және қосымша жауапкершілігі бар серіктестіктер туралы» Заңының 22-б.).
14
Заңды тұлға
Жарғылық капиталдағы үлесті иеліктен шығару шарты нотариалды куәландырыла ма?
Тарапы жеке тұлға болып табылатын серіктестіктің шығатын қатысушысының серіктестік мүлкіндегi (жарғылық капиталындағы) үлесіне немесе оның бір бөлігіне құқығын иелiктен шығару (басқаға беру) шарты нотариаттық куәландырылуға жатады (Қазақстан Республикасының 1998 жылғы 22 сәуірдегі № 220-І «Жауапкершілігі шектеулі және қосымша жауапкершілігі бар серіктестіктер туралы» Заңының 29-б. 2-т.).
15
Заңды тұлға
Заңды тұлғаны тарату туралы ақпарат қалай және кіммен жарияланады?
Тарату комиссиясы заңды тұлғаны тарату, сондай-ақ оның кредиторларының талаптарын мәлiмдеу тәртiбi мен мерзiмi туралы ақпаратты Қазақстан Республикасының барлық аумағына таралатын мерзімді баспасөз басылымдарында жариялайды (1994 жылғы 27 желтоқсандағы № 268-ХIII Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексінің 50-б. 3-т.).
16
Заңды тұлға
Заңды тұлғаның филиалын есептік тіркеу тәртібі қандай?
Филиалды (өкілдікті) есептік тіркеу үшін тіркеуші органға Қазақстан Республикасының Әділет министрлігі белгілеген нысан бойынша өтініш беріледі. Өтінішке филиалды (өкілдікті) құратын
заңды тұлға уәкілеттік берген адам қол қояды және ол заңды тұлғаның мөрімен бекемделеді. Егер заңды тұлға жеке кәсіпкерлік субъектісі болып табылған жағдайда, өтінішті мөрмен бекемдеу талап етілмейді. Өтінішке заңды тұлғаның филиалын (өкiлдiгін)
есептiк тiркегенi үшін тіркеу алымының бюджетке төленгенін растайтын құжат қоса беріледі. Жеке кәсіпкерлік субъектілеріне жатпайтын заңды тұлғалардың, сондай-ақ акционерлік қоғамдардың филиалдары (өкілдіктері) үшін заңды тұлға бекіткен,
қазақ және орыс тілдерінде екі данада филиал (өкілдік) туралы ереже, жарғының (ереженің) көшірмелері және заңды тұлғаның (қоғамдық және діни бірлестіктерді қоспағанда) филиал (өкілдік)
басшысына берген сенімхаты қосымша ұсынылады. Мемлекеттік кәсіпорын филиал (өкілдік) құрған кезде Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің не мемлекеттік мүлікті басқару жөніндегі уәкілетті
органның (жергілікті атқарушы органның) филиал (өкілдік) құруға келісімін растайтын құжат қосымша ұсынылады. Акционерлік қоғамдардың филиалдары (өкілдіктері) үшін заңды тұлға бекіткен, қазақ және орыс тілдеріндегі филиал (өкілдік) туралы ереже, жарғы
(ереже) және филиалдың (өкілдіктің) басшысына берілген заңды тұлғаның сенімхаты қосымша қоса беріледі (Қазақстан Республикасының 1995 жылғы 17 сәуiрдегі № 2198 «Заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу және филиалдар мен өкілдіктерді есептік тіркеу туралы» Заңының 6-2-б.).
17
Заңды тұлға
Шетелдік заңды тұлғалардың филиалдарын (өкілдіктерін) есептік тіркеу тәртібі қандай?
Шетелдiк заңды тұлғалардың филиалдарын (өкiлдiктерiн) есептік тiркеу үшін тіркеуші органға Қазақстан Республикасының Әділет министрлігі белгілеген нысан бойынша өтініш беріледі. Өтінішке
филиалды (өкілдікті) құратын заңды тұлға уәкілеттік берген адам қол қояды және ол заңды тұлғаның мөрімен бекемделеді. Жеке кәсіпкерлік субъектісі болып табылған жағдайда, өтінішті мөрмен бекемдеу талап етілмейді. Егер Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шарттарда өзгеше белгiленбесе, осы тәртiппен көзделген құжаттардан басқа, филиалды (өкілдiкті) құратын шетелдiк заңды тұлғаның шет мемлекеттiң заңнамасы бойынша заңды тұлға болып табылатынын растайтын, сауда тiзiлiмiнің заңдастырылған үзiндi көшiрмесі, шетелдiк заңды тұлғаның құрылтай құжаттары немесе басқа да заңдастырылған құжаты, сондай-ақ салықтық тіркеу нөмірі (немесе оның аналогы) көрсетіле отырып, шетелдік заңды тұлғаның инкорпорация еліндегі
салықтық тіркелуін растайтын құжат қосымша ұсынылуға тиiс. Филиалды (өкiлдiкті) құратын шетелдiк заңды тұлғаның құжаттары нотариат куәландырған қазақ және орыс тiлдеріндегі аудармасымен бірге ұсынылады (Қазақстан Республикасының 1995 жылғы 17 сәуiрдегі № 2198 «Заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу және филиалдар мен өкілдіктерді есептік тіркеу туралы» Заңының 6-2-б.).
18
Заңды тұлға
Шағын кәсіпкерлік субъектісінің ЖШС-ін қалай тіркеуге болады?
Шағын кәсіпкерлік субъектісіне жататын заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу үшін құрылтайшы (құрылтайшылар) тіркеуші органға Қазақстан Республикасының Әділет министрлігі белгілеген
нысан бойынша кәсіпкерлік қызметтің жүзеге асырылуы басталғаны туралы хабарлама береді. Шағын кәсіпкерлік субъектісіне жататын заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу «электрондық үкімет» веб-порталында толтырылатын электрондық
хабарлама беру арқылы жүзеге асырылуы мүмкін. Тіркелу тегін (Қазақстан Республикасының 1995 жылғы 17 сәуiрдегі № 2198 «Заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу және филиалдар мен өкілдіктерді есептік тіркеу туралы» Заңының 6-1-б.).
19
Заңды тұлға
Меншік иелерінің бірлестігін (МИБ) тіркеуге арналған құжаттар тізімі қандай?
Мүліктің меншік иелері бірлестігін мемлекеттік тіркеу үшін әділет органдарына: Қазақстан Республикасының Әділет министрлігі белгілеген нысан бойынша өтініш; жиналыс хаттамасы; мүліктің
меншік иелері бірлестігінің жарғысы; заңды тұлғаны мемлекеттік тіркегені үшін бюджетке 1 АЕК (Салық кодексінің 553-б. 2-т. 2.1-т.) тіркеу алымы төленгенін растайтын квитанция немесе өзге де құжат ұсынылады (Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 16 сәуiрдегi № 94 "Тұрғын үй қатынастары туралы" Заңының 44-б. 3-т.).
20
Заңды тұлға
Коммерциялық емес ұйымның құрылтай құжаттары қандай?
Коммерциялық емес ұйымдардың құрылтай құжаттары: мекеме үшiн - меншiк иесi (меншiк иелерi) бекiткен ереже (жарғы) және меншiк иесiнiң (меншiк иелерiнiң) құру туралы шешiмi; қор, тұтыну
кооперативi, коммерциялық емес акционерлiк қоғамқауымдастық (одақ) нысанындағы, өзге де ұйымдыққұқықтық нысандардағы заңды тұлғалар бiрлестiктерiүшiн - құрылтайшылар бекiткен жарғы және құрылтай шарты; қоғамдық бiрлестiк, дiни бiрлестiк үшiн -жарғы болып табылады (Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 16 қаңтардағы № 142 «Коммерциялық емес ұйымдар туралы» Заңының 21-б. 1-т.).
21
Заңды тұлға
Коммерциялық емес ұйымдардың орналасқан жерінің өзгеруі қалай тіркеледі?
«Жеке кәсіпкерлік субъектісіне жатпайтын заңды тұлғаның, сондай-ақ акционерлік қоғамның құрылтай құжаттарына, олардың филиалдары (өкілдіктері) туралы ережелерге енгізілген өзгерістер мен толықтыруларды мемлекеттік тіркеу» мемлекеттік көрсетілетін қызметін Әділет министрлігі және аумақтық әділет органдары коммерциялық емес ұйымдар болып табылатын заңды тұлғаларға, филиалдар мен өкілдіктерге қатысты көрсетеді. Мемлекеттік қызметті «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы немесе "электрондық үкімет" веб-порталы арқылы алуға болады»: www.egov.kz. - барлық заңды тұлғаларға. Мемлекеттік қызметті алу үшін мынадай құжаттарды: заңды тұлғаның құрылтай құжаттарына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы заңды тұлғаның уәкілетті органының шешімі не шешімінен үзінді, заңды тұлғаның мөрімен (ол болған кезде) бекемделген филиал (өкілдік) туралы ереже, енгізілген өзгерістерімен және толықтыруларымен қоса құрылтай құжаттарының екі данасы не жеке кәсіпкерлік субъектісіне жатпайтын заңды тұлғаның құрылтай құжаттарына енгізілген өзгерістер мен толықтырулардың мәтінін қоса өтініш беру қажет., куәландырылған жарғысын (ережесін) не акционерлік қоғамның жарғысына, филиал (өкілдік) туралы ережеге енгізілген өзгерістер мен толықтырулардың мәтінін, акционерлік қоғамдарды қоспағанда, заңды тұлғаның бұрынғы құрылтай құжаттарының, филиал (өкілдік) туралы ереженің түпнұсқаларын, филиал (өкілдік) туралы ережені нотариат куәландырған құжат; орналасқан жерін растайтын құжат (орналасқан жері өзгерген жағдайда) (Қазақстан Республикасы Әділет министрінің м.а. 2020 жылғы 29 мамырдағы № 66 бұйрығымен бекітілген заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу және филиалдар мен өкілдіктерді есептік тіркеу саласында мемлекеттік қызметтер көрсету қағидаларына 3-қосымшасы).
22
Заңды тұлға
Қоғамдық бірлестік жарғысының көшірмесін қалай алуға болады?
Тiркеушi орган заңды тұлғаның өтiнiшi бойынша бір жұмыс күні iшiнде жеке кәсiпкерлiк субъектiсiне жатпайтын заңды тұлға, сондай-ақ акционерлiк қоғам, олардың филиалдары мен өкiлдiктерi жарғысының (ережесiнiң) телнұсқасын бередi. Жеке кәсiпкерлiк субъектiсiне жатпайтын заңды тұлға, сондай-ақ акционерлiк қоғам, олардың филиалдары мен өкiлдiктерi жарғысының (ережесiнiң) телнұсқасын беру үшiн: Қазақстан Республикасының Әділет министрлігі белгілеген нысан бойынша өтiнiш; заңды тұлғаның мөрiмен (ол болған кезде) бекемделген, жарғының (ереженiң) телнұсқасын алу туралы заңды тұлғаның уәкiлеттi органының шешiмi не шешімінен үзiндi көшірме; жарғы (ереже) түпнұсқасының жоғалғаны туралы ақпараттың мерзiмдi баспасөз басылымында жарияланғанын растайтын құжат ұсынылады (Қазақстан Республикасының 1995 жылғы 17 сәуiрдегі № 2198 «Заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу және филиалдар мен өкілдіктерді есептік тіркеу туралы» Заңының 15-б.).
23
Заңды тұлға
Қандай жағдайларда заңды тұлғаның тіркеу деректеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізіледі?
Заңды тұлғаның, филиалдың (өкілдіктің) тіркеу деректеріне өзгерістер мен толықтырулар мынадай: акционерлік қоғамды, филиалды (өкілдікті) қоспағанда, жеке кәсіпкерлік субъектісіне жататын заңды тұлғаның, филиалдың (өкілдіктің) орналасқан жері өзгерген; басшы өзгерген (басшы тағайындалған, басшының міндетін атқарушы тағайындалған, заңды тұлғаның мүлкін және қызметін басқарушы тағайындалған, басшы лауазымынан шеттетілген); осы Заңның 14-1-бабында көзделген талаптарды қоспағанда, құрылтай құжаттарына өзгерістер мен толықтырулар енгізілген; жарғылық капиталдағы үлес сенімгерлік басқаруға берілген; шаруашылық серіктестіктердің жарғылық капиталы ұлғайған; экономикалық қызметтің негізгі түрі өзгерген; саяси партияларды қоспағанда, коммерциялық емес ұйымдар құрылтайшыларының (қатысушыларының, мүшелерінің) құрамы өзгерген кезде енгізіледі (Қазақстан Республикасының 1995 жылғы 17 сәуiрдегі № 2198 «Заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу және филиалдар мен өкілдіктерді есептік тіркеу туралы» Заңының 14-2-б.).
24
Заңды тұлға
Заңды тұлғаның үлесіне салынған ауыртпалықтар туралы анықтаманы қалай алуға болады?
«Заңды тұлғалар "мемлекеттік дерекқорынан анықтама беру» мемлекеттік көрсетілетін қызметін (бұдан әрі-мемлекеттік көрсетілетін қызмет) заңды тұлғаларға, коммерциялық емес ұйымдар болып табылатын филиалдар мен өкілдіктерге және коммерциялық емес ұйымдар болып табылатын заңды тұлғаларға, филиалдар мен өкілдіктерге (бұдан әрі – Мемлекеттік корпорация) қатысты Әділет министрлігі мен аумақтық әділет органдары (бұдан әрі – көрсетілетін қызметті беруші) көрсетеді. Мемлекеттік қызмет «электрондық үкімет» www.egov.kz.веб-порталы арқылы көрсетіледі. Мемлекеттік қызметті көрсету үшін қажетті құжаттар тізбесі: ұсынылатын ақпараттың түрі көрсетілетін, осы Қағидаларға 1 – қосымшаға сәйкес нысан бойынша "заңды тұлғалар" мемлекеттік дерекқорынан анықтама алуға электрондық сұрау салу (бұдан әрісұрау салу). Көрсетілетін қызметті алушы ЭЦҚ болған немесе ұялы байланыс операторы ұсынған көрсетілетін қызметті алушының абоненттік нөмірі порталдың есептік жазбасына тіркелген және қосылған жағдайда, бір реттік пароль пайдаланылған жағдайда, Мемлекеттік көрсетілетін қызметті портал арқылы электрондық нысанда алады (Қазақстан Республикасы Әділет министрінің м.а. 2020 жылғы 29 мамырдағы № 66 бұйрығымен бекітілген заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу және филиалдар мен өкілдіктерді есептік тіркеу саласында мемлекеттік қызметтер көрсету қағидаларына 7-қосымша).
25
Заңды тұлға
Мүлік иелерінің бірлестігінің жарғысы нені қамтуы керек?
Мүліктің меншік иелері бірлестігінің жарғысында: мүліктің меншік иелері бірлестігінің атауы, қызмет нысанасы мен мақсаттары, орналасқан жері; басқару органдарының құрылымы, оларды қалыптастыру тәртібі және құзыреті; пәтерлер, тұрғын емес үйжайлар меншік иелерінің құқықтары мен міндеттері; мүліктің меншік иелері бірлестігінің мүлкін қалыптастыру көздері; мүліктің меншік иелері бірлестігінің жарғысына өзгерістер мен толықтырулар енгізу тәртібі; мүліктің меншік иелері бірлестігі таратылған жағдайда мүлікті пайдалану тәртібі, оны қайта ұйымдастыру және қызметін тоқтату шарттары көзделуге тиіс.
26
Заңды тұлға

Мүліктің меншік иелері бірлестігінің төрағасы мынадай функцияларды: мүліктің меншік иелері бірлестігін әділет органдарында мемлекеттік тіркеуді; пәтерлер, тұрғын емес үй-жайлар меншік иелерінің тізімін қалыптастыруды және олармен кондоминиум объектісін басқару және кондоминиум объектісінің ортақ мүлкін күтіп-ұстау бойынша қызметтер көрсету туралы шарттар жасасуды; жиналыс пен үй кеңесі шешімдерінің орындалуын ұйымдастыруды; жиналыс пен үй кеңесі қабылдаған шешімдер туралы ақпаратты жалпыға қолжетімді жерлерде орналастыруды; екінші деңгейдегі банктерде ағымдағы және жинақ шоттарын ашуды; сервистік қызмет субъектілерімен қызметтер көрсету туралы шарттар жасасуды және оларды орындауды; коммуналдық қызметтерді ұсынатын ұйымдармен кондоминиум объектісінің ортақ мүлкін күтіп-ұстауға арналған коммуналдық қызметтерді көрсету және олардың ақысын төлеу жөнінде шарттар жасасуды; пәтерлер, тұрғын емес үй-жайлар меншік иелерінің кондоминиум объектісін басқаруға және кондоминиум объектісінің ортақ мүлкін күтіп-ұстауға арналған ақшаны енгізуін мониторингтеуді; үй кеңесіне кондоминиум объектісін басқару және кондоминиум объектісінің ортақ мүлкін күтіп-ұстау жөніндегі ай сайынғы және жылдық есептер ұсынуды; кондоминиум объектісін басқаруға және кондоминиум объектісінің ортақ мүлкін күтіп-ұстауға байланысты өзге де функцияларды орындауды жүзеге асырады (Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 16 сәуiрдегi № 94 «Тұрғын үй қатынастары туралы» Заңының 43-б. 7-т.).
27
Заңды тұлға
Өндірістік кооператив құрудың тәртібі қандай?
Өндiрiстiк кооператив құрылтайшы-жеке тұлғалардың жалпы жиналысының шешiмiмен құрылады. Егер өндiрiстiк кооперативтiң құрылтайшысы (мүшесi) шетел азаматы болған жағдайда мұндай кооперативтiң ұйымдастырылуы мен қызметiне Қазақстан Республикасының Кәсіпкерлік кодексінде көзделген ерекшелiктер ескерiле отырып, осы Заңның күшi қолданылады. Өндiрiстiк кооперативтiң құрылтайшылары екеуден кем болмауға тиiс. Өндiрiстiк кооператив құрылғаннан кейiн құрылтайшылар кооператив мүшелерi болады және өндiрiстiк кооперативтiң басқа мүшелерiмен бiрдей құқықтар мен мiндеттердi иеленедi (Қазақстан Республикасының 1995 жылғы 5 қазандағы № 2486 «Өндiрiстiк кооператив туралы» Заңының 3-б.).
28
Заңды тұлға
Мүгедектердің қоғамдық бірлестіктерінің негізгі құқықтары мен өкілеттіктері қандай?
Мүгедектердiң қоғамдық бiрлестiктерi үйлестiру кеңесiнiң жұмысына және мүгедектердi әлеуметтiк қорғауға байланысты мәселелердi шешуге қатысады. Орталық және жергiлiктi атқарушы органдар мүгедектердiң мүдделерiн қозғайтын шешiмдердi әзiрлеу мен қабылдау кезiнде мүгедектердiң қоғамдық бiрлестiктерiмен және олардың өкiлеттi өкiлдерiмен өзара iс-қимыл жасайды. Мүгедектердiң қоғамдық бiрлестiктерiне, сондай-ақ олардың ұйымдарына олардың меншiгiндегi үйлер (құрылыстар, ғимараттар) салынған жер учаскелерiне меншiк құқығын мемлекеттiк меншiктен жеке меншiкке беру Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген жағдайларда өтеусіз негізде жүзеге асырылады. Мүгедектердiң қоғамдық бiрлестiктерi қызметiн тоқтатқан немесе мүгедектердiң қоғамдық бiрлестiктерiнiң, олардың ұйымдарының меншiгiндегi жылжымайтын мүлiктi иелiктен айырған жағдайда, олардың меншiгiндегi жер учаскелерi мемлекеттiң меншiгiне қайтарылуға тиiс. Мүгедектердiң қоғамдық бiрлестiктерi: орталық және жергiлiктi атқарушы органдарға мүгедектердiң құқықтары мен заңды мүдделерiн қорғауды қамтамасыз ету жөнiнде ұсыныстар енгізу; әлеуметтiк қызметтердiң тиiстi түрлерiн көрсетудiң тиiмдiлiгiн бағалауға қатысу; мүгедектердi әлеуметтiк қорғау мәселелерi жөнiнде әзiрленiп жатқан Қазақстан Республикасының нормативтiк құқықтық актiлерiне ұсыныстар енгiзу; дене шынықтыру және спорт саласындағы уәкiлеттi органмен немесе облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, аудандардың, облыстық маңызы бар қалалардың жергілікті атқарушы органдарымен бірлесіп спорттық iс-шараларды ұйымдастыру; уәкiлеттi аумақтық мәдениет органдарымен бiрлесiп ағарту және мәденикөпшiлiк iс-шараларды ұйымдастыру арқылы мүгедектердi әлеуметтiк қорғау жөнiндегi мемлекеттiк саясатты қалыптастыруға қатысуға құқылы (Қазақстан Республикасының 2005 жылғы 13 сәуірдегі № 39 «Қазақстан Республикасында мүгедектердi әлеуметтiк қорғау туралы» Заңының 36- б.).
29
Заңды тұлға
Қоғамдық бірлестікті тіркеу тәртібі қандай?
Қоғамдық бірлестік Қазақстан Республикасы азаматтарының кемінде он адамнан тұратын тобының бастамасы бойынша құрылады. Республикалық, аймақтық қоғамдық бірлестіктерді, шетелдік және халықаралық коммерциялық емес үкіметтік емес бірлестіктердің құрылымдық бөлімшелерін (филиалдары мен өкілдіктерін) мемлекеттік тіркеуді Қазақстан Республикасының Әділет министрлігі жүзеге асырады. Жергілікті қоғамдық бірлестіктерді, филиалдар мен өкілдіктерді мемлекеттік тіркеуді аумақтық әділет органдары жүзеге асырады. Қоғамдық бірлестікті тіркеу үшін ол құрылған күннен бастап екі ай мерзім ішінде тіркеуші органға өтініш беріледі. Өтінішке жарғы, жарғыны қабылдаған құрылтай съезінің (конференциясының, жиналысының) хаттамасы, бірлестікті құру бастамашылары туралы мәлімет және қоғамдық бірлестіктің тұрған жерін, сондай-ақ заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеуден өткізгені үшін алымның төленгенін растайтын құжаттар қоса тіркеледі. Қоғамдық бірлестікті тіркеу туралы өтініш беру үшін белгіленіп, дәлелді себептермен өткізіп алынған мерзімді тіркеуді жүзеге асыратын орган қалпына келтіреді (Қазақстан Республикасының «Қоғамдық бірлестіктер туралы» 1996 жылғы 31 мамырдағы № 3 Заңының 10, 13-б.).
30
Заңды тұлға
Меншік иелерінің бірлестігін тіркеуге құжаттарды тапсырған кезде пәтер иелерінің жазбаша дауыс беру парақтарын тігу қажет пе?
Пәтерлер, тұрғын емес үй-жайлар иелерінің тегі, аты, әкесінің аты (егер ол жеке басын куәландыратын құжатта көрсетілген болса), пәтерлердің, тұрғын емес үй-жайлардың нөмірлері көрсетіле отырып, дауыс беру парағы осы Қағидаларға 2-қосымшаға сәйкес ресімделеді. Талқылау үшін енгізілген әрбір сұраққа жеке дауыс беру парағы толтырылады. Дауыс беру парақтары жиналыс хаттамасының ажырамас бөлігі болып табылады, тігіледі және нөмірленеді (Қазақстан Республикасы Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің м.а. «Кондоминиум объектісін басқару және кондоминиум объектісінің ортақ мүлкін күтіп-ұстау жөніндегі шешімдерді қабылдау қағидаларын, сондай-ақ жиналыс хаттамаларының үлгілік нысандарын бекіту туралы» 2020 жылғы 30 наурыздағы № 163 бұйрығының 3-тарауының 14-тармағы).
31
ӘРПК
Әкімшілік рәсімдер қандай мерзімде қаралады?
Егер Қазақстан Республикасының заңдарында өзгеше көзделмесе, жолданым негізінде қозғалған әкімшілік рәсімнің мерзімі жолданым келіп түскен күннен бастап он бес жұмыс күнін құрайды. Жолданым негізінде қозғалған әкімшілік рәсімнің мерзімі ол қозғалған кезден бастап есептеледі (Қазақстан Республикасының 2020 жылғы 29 маусымдағы № 350-VI Қазақстан Республикасының әкімшілік рәсімдік-процестік кодексінің 76-б. 1,2-т.).
32
ӘРПК
Жолданымға қойылатын қандай талаптар бар?

Ауызша нысанда берілген жолданымды әкімшілік органның жолданымды қабылдаған лауазымды адамы немесе жұмыскері жекелеген хаттамаға енгізеді. Жазбаша нысанда не электрондық құжат нысанында берілген жолданымда, хаттамада: жеке тұлғаның тегі, аты, әкесінің аты (егер ол жеке басты куәландыратын құжатта көрсетілсе), жеке сәйкестендіру нөмірі (ол болған кезде), пошталық мекенжайы не заңды тұлғаның атауы, пошталық мекенжайы, бизнес-сәйкестендіру нөмірі (ол болған кезде), жолданым берілетін әкімшілік органның, лауазымды адамның атауы, жолданымның мәні, жолданымның берілген күні, арыз иесінің немесе оның өкілінің қолы, Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген өзге де мәліметтер көрсетіледі. Егер Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес әкімшілік рәсім ақылы негізде жүзеге асырылса, арыз иесі төлемді растайтын құжатты ұсынуға тиіс (Қазақстан Республикасының 2020 жылғы 29 маусымдағы № 350-VI Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексінің 63-б.).
33
ӘРПК
Қандай жағдайларда әкімшілік орган немесе лауазымды тұлға арызды қайтарады?
Егер арыз иесі жолданымды әкімшілік орган, лауазымды адам белгілеген мерзімде Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарына сәйкес келтірмесе, әкімшілік орган, лауазымды адам оны қайтарады. Жолданымды қайтару қайта жүгінуге кедергі келтірмейді (Қазақстан Республикасының 2020 жылғы 29 маусымдағы № 350-VI Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексінің 64-б. 7, 8-т.).
34
ӘРПК
Тыңдау қалай жүзеге асырылады?
Тыңдау: әкімшілік рәсімге қатысушыны әкімшілік іс бойынша тыңдауға шақыру, оның ішінде бейнеконференц-байланыс немесе өзге де коммуникация құралдары арқылы, ақпараттық жүйелерді пайдалану, әкімшілік рәсімге қатысушыға өзінің ұстанымын баяндауға мүмкіндік беретін өзге де байланыс тәсілдері арқылы жүзеге асырылуы мүмкін (Қазақстан Республикасының 2020 жылғы 29 маусымдағы №350-VI Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексінің 73-б. 1-т.).
35
ӘРПК
Тыңдау хаттамасына қалай дайындалады және кім қол қояды?
Тыңдау хаттамасы компьютерлік, электрондық, машинкамен жазу не қолжазба тәсілдерімен дайындалады. Тыңдау хаттамасында: әкімшілік іс қаралатын орын мен күн, оның басталатын және аяқталатын уақыты, әкімшілік органның атауы, лауазымды адамның, хатшының тектері және аты-жөні, әкімшілік рәсімге қатысушы және (немесе) әкімшілік іске қатысатын өзге де адам туралы мәліметтер, қаралатын мәселенің мазмұны, қатысатын тұлғалардың түсініктемелерінің, сұрақтары мен жауаптарының, сөйлеген сөздерінің мазмұны көрсетіледі. Тыңдау хаттамасын төрағалық етуші мен хатшы дайындауға және қол қоюға тиіс. Әкімшілік орган, лауазымды адам әкімшілік рәсімге қатысушыға және әкімшілік іске қатысатын өзге де тұлғаға тыңдау хаттамасымен танысу мүмкіндігін қамтамасыз етуге міндетті. Әкiмшiлiк рәсiмге қатысушы және әкімшілік іске қатысатын өзге де адам танысқаннан кейін үш жұмыс күні ішінде тыңдау хаттамасына өз ескертулерін беруге құқылы. Ескертулерді қарау нәтижелері бойынша төрағалық етуші оларды қанағаттандыру не оларды толық немесе ішінара қабылдамау туралы шешім қабылдайды (Қазақстан Республикасының 2020 жылғы 29 маусымдағы №350-VI Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексінің 74-б.).
36
ӘРПК
Қандай жағдайларда тыңдау өткізілмейді?
Тыңдау, егер: әкімшілік орган, лауазымды адам басқа адамдардың құқықтарын, бостандықтары мен заңды мүдделерін қозғамайтын қолайлы әкiмшiлiк актіні қабылдайтын, атқарушылық іс жүргізу жүзеге асырылатын, Қазақстан Республикасының заңнамасында әкімшілік рәсімді жүзеге асыру үшін үш күндік мерзімнен аз уақыт белгіленген, азаматтар мен заңды тұлғалардың құқықтарын, бостандықтарын, қоғамдық және (немесе) мемлекеттік мүдделерді қорғау мақсатында әкімшілік актіні дереу қабылдау талап етілетін, әкімшілік рәсімге қатысушы бұл туралы өтінішхат берген, оңайлатылған әкімшілік рәсім жүзеге асырылатын, әкімшілік іс бойынша шешім автоматтандырылған процесті жүзеге асыру кезінде қабылданатын, бұл ретте әкімшілік органға, лауазымды адамға әкімшілік таңдау берілмеген жағдайларға қолданылмайды (Қазақстан Республикасының 2020 жылғы 29 маусымдағы №350-VI Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексінің 73-б. 2-т.).
37
ӘРПК
Оңайлатылған әкімшілік рәсім тәртібімен қандай өтініштер қаралады ?
Хабарламаларды, ұсыныстарды, үн қосуларды және сұрау салуларды қарау оңайлатылған әкімшілік рәсім тәртібімен жүзеге асырылады (Қазақстан Республикасының 2020 жылғы 29 маусымдағы №350-VI Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексінің 87-б. 1-т.).
38
ӘРПК
Әкімшілік рәсімге шағымдану тәртібі қандай?
Шағым әкімшілік актісіне, әкімшілік әрекетіне (әрекетсіздігіне) шағым жасалатын әкімшілік органға, лауазымды адамға беріледі. Әкімшілік актісіне, әкімшілік әрекетіне (әрекетсіздігіне) шағым жасалатын әкімшілік орган, лауазымды адам шағым келіп түскен күннен бастап үш жұмыс күнінен кешіктірмей оны және әкімшілік істі шағымды қарайтын органға жібереді. Бұл ретте әкімшілік актісіне, әкімшілік әрекетіне (әрекетсіздігіне) шағым жасалатын әкімшілік орган, лауазымды адам, егер ол үш жұмыс күні ішінде шағымда көрсетілген талаптарды толық қанағаттандыратын қолайлы әкімшілік акт қабылдаса, әкімшілік әрекет жасаса, шағымды қарайтын органға шағымды жібермеуге құқылы (Қазақстан Республикасының 2020 жылғы 29 маусымдағы № 350-VI Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексінің 91-б. 4-т.).
39
ӘРПК
Қандай мерзімде шағым беру керек?
Әкімшілік актіге, әкімшілік әрекетке (әрекетсiздiкке) шағым әкімшілік рәсімге қатысушыға әкімшілік актіні қабылдау немесе әкімшілік әрекет жасау (әрекетсiздiк таныту) туралы белгілі болған күннен бастап үш айдан кешіктірмей әкімшілік органға, лауазымды адамға беріледі (Қазақстан Республикасының 2020 жылғы 29 маусымдағы № 350-VI Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексінің 91-б. 1-т.).
40
ӘРПК
Шағым қандай мерзімде қаралады?

Шағымды қарау мерзімі шағым келіп түскен күннен бастап жиырма жұмыс күнін құрайды (Қазақстан Республикасының 2020 жылғы 29 маусымдағы № 350-VI Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексінің 99-б.).
41
ӘРПК
ӘРПК-ге сәйкес сотқа қандай талаптар беріледі?
Әкімшілік сотта әкімшілік іс талап қою негізінде қозғалады. Осы Кодекстің мақсаттары үшін Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген сотқа өзге де жолданымдар да талап қоюлар деп түсініледі. Мыналар сотқа берілетін талап қоюлар болып табылады: дау айту туралы талап қою; мәжбүрлеу туралы талап қою; әрекет жасау туралы талап қою; тану туралы талап қою (Қазақстан Республикасының 2020 жылғы 29 маусымдағы № 350-VI Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексінің 131-бабының 1-тармағы).
42
ӘРПК
ӘРПК-мен көзделген талаптар қандай мерзімде беріледі?
Дау айту туралы, мәжбүрлеу туралы талап қоюлар шағымды қарайтын органның шағымды қарау нәтижелері бойынша шешімі табыс етілген күннен бастап бір ай ішінде сотқа беріледі. Егер заңда сотқа дейінгі тәртіп көзделмеген немесе шағымды қарайтын орган болмаса, талап қою әкімшілік акт табыс етілген күннен бастап немесе осы Кодексте және Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен назарына жеткізілген кезден бастап бір ай ішінде беріледі. Әрекет жасау туралы талап қою адамға әрекеттің жасалғаны туралы мәлім болған, сондай-ақ әрекет жасау үшін Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген мерзім өткен күннен бастап бір ай ішінде сотқа беріледі. Тану туралы талап қою сотқа тиісті құқықтық қатынас туындаған кезден бастап бес жыл ішінде беріледі. Бұдан былай заңды күші жоқ, ауыртпалық түсіретін әкімшілік актіні заңсыз деп тану туралы талап адамға осы акт арқылы оның құқықтары, бостандықтары мен заңды мүдделері бұзылғаны туралы мәлім болған күннен бастап үш ай ішінде мәлімделуі мүмкін (Қазақстан Республикасының 2020 жылғы 29 маусымдағы № 350-VI Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексінің 136-бабының 1-3 тармағы).
43
ӘРПК
Әкімшілік іс қай мерзімде қаралады?
Әкімшілік іс ақылға қонымды, бірақ талап қойылған күннен бастап үш айдан аспайтын мерзімдерде қаралады және шешіледі. Аса күрделі әкімшілік істер бойынша бұл мерзім соттың уәжді ұйғарымымен ақылға қонымды, бірақ үш айдан аспайтын мерзімге ұзартылуы мүмкін. Сот талқылауының мерзімін ұзарту туралы ұйғарым прокурордың өтінішхаты бойынша шағым жасауға, қайта қарауға жатпайды (Қазақстан Республикасының 2020 жылғы 29 маусымдағы № 350-VI Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексінің 146-бабының 1-тармағы).
44
ӘРПК
Жекелеген процестік әрекеттер жасалғаны және сотқа шақырылғаны туралы қатысушылар қандай мерзімдерде хабардар етілуге тиіс?

Әкімшілік процеске қатысушыларға істің қаралатын немесе жекелеген процестік әрекеттердің жасалатын уақыты мен орны туралы хабарланады және тиісті ұйғарым шығарылған күннен бастап не сот талқыланатын күн тағайындалған күннен бастап келесі жұмыс күнінен кешіктірілмей хабарламалармен (хабархаттармен) сотқа шақырылады (Қазақстан Республикасының 2020 жылғы 29 маусымдағы № 350-VI Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексінің 113-бабының 1-тармағы).
45
ӘРПК
Жауапкердің сот талқылауына қатыспауға құқығы бар ма?

Сот талқылауы, осы баптың екінші бөлігінде көзделген жағдайларды қоспағанда, жауапкер міндетті түрде қатысқан кезде жүргізіледі. Жауапкер келмеген кезде сот әкімшілік істі қарауды кейінге қалдырады. Сот жауапкерге ақшалай өндіріп алуды қолдануға, ал қайта келмеген жағдайда әкімшілік істі оның қатысуынсыз қарауға құқылы. Әкімшілік істі жауапкердің қатысуынсыз талқылауға, егер бұл әкімшілік істі толық, объективті және жан-жақты қарауға кедергі келтірмесе, жол берілуі мүмкін (Қазақстан Республикасының 2020 жылғы 29 маусымдағы № 350-VI Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексінің 112-бабының 1,2 -тармақтары).
46
ӘРПК
ӘРПК-де қандай процессуалдық мәжбүрлеу шараларының түрлері қарастырылған?
Процестік мәжбүрлеу шараларына мыналар жатады: ескерту;
сот отырысы залынан шығарып жіберу; ақшалай өндіріп алу (Қазақстан Республикасының 2020 жылғы 29 маусымдағы № 350-VI Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексінің 123-бабы).
47
ӘРПК
Сот ақшалай өндіріп алуды қандай мөлшерде сала алады?

Ақшалай өндіріп алу жеке тұлғаға, лауазымды адамға, заңды тұлғаға не оның өкіліне он айлық есептік көрсеткіштен бастап бір жүз айлық есептік көрсеткішке дейінгі мөлшерде қолданылады. Сот ақшалай өндіріп алуды қолдану туралы ұйғарым шығарады, оның көшірмесі ақшалай өндіріп алу қолданылатын адамға табыс етіледі. Ақшалай өндіріп алуды қолдану туралы мәселені қарау өзіне қатысты мәжбүрлеу шарасы қолданылатын адамға алдын ала хабарлана отырып, сот отырысында жүргізіледі (Қазақстан Республикасының 2020 жылғы 29 маусымдағы № 350-VI Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексінің 127-бабының 2-тармағы).
48
ӘРПК
Ақшалай өндіріп алу қандай мерзімде төленуі тиіс, сот салған ақшалай өндіріп алуды төлеуден босатуға жол беріле ме?
Ақшалай өндіріп алуды төлеу ұйғарым табыс етілген күннен бастап бес жұмыс күні ішінде жүзеге асырылады және ол республикалық бюджеттің кірісіне өндіріп алынады. Ақшалай өндіріп алу қолданылған тұлға оны төлеуден босату немесе ақшалай өндіріп алу мөлшерін азайту туралы өтінішхатпен сотқа жүгінуге құқылы. Арыз сот отырысында арыз иесін шақырта отырып қаралады. Ақшалай өндіріп алу қолданылған кезде сот ұйғарымның орындалуын кейінге қалдыруға немесе екі айға дейінгі мерзімге бөліп төлеуді беруге құқылы (Қазақстан Республикасының 2020 жылғы 29 маусымдағы № 350-VI Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексінің 127-бабының 6-8 тармақтары).
49
ӘРПК
ӘРПК-де татуластыру рәсімдері қарастырылған ба?

Тараптар өзара жол беру негізінде әкімшілік процестің барлық сатысында (кезеңінде) сот шешім шығаруға кеткенге дейін татуласу, медиация немесе дауды партисипативтік рәсім тәртібімен реттеу туралы келісім жасасу арқылы әкімшілік істі толығымен немесе ішінара аяқтай алады. Әкімшілік қалау – әкімшілік органның, лауазымды адамның Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген мақсаттарда және шектерде заңдылығын бағалау негізінде ықтимал шешімдердің бірін қабылдау өкілеттігі. Әкімшілік орган, лауазымды адам әкімшілік қалауды жүзеге асыру кезінде әкімшілік рәсімге қатысушы мен қоғам мүдделерінің әділ теңгерімін қамтамасыз етеді. Бұл ретте әкімшілік акт, әкімшілік әрекет (әрекетсіздік) мөлшерлес, яғни жарамды, қажетті және пропорциялы болуға тиіс (Қазақстан Республикасының 2020 жылғы 29 маусымдағы № 350-VI Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексінің 120-бабының 1-тармағы, 4-бабының 1-тармағының 6)тармақшасы, 10-бабының 1-тармағы).
50
ӘРПК
Жауапкер ӘРПК шеңберінде сот шешімін қандай мерзімде орындауға міндетті?

Соттың шешімі заңды күшіне енгеннен кейін оны үш жұмыс күні ішінде сот орындау үшін жауапкерге жібереді. Жауапкер әкімшілік іс бойынша соттың шешімін заңды күшіне енген күнінен бастап бір ай мерзімде орындауға міндетті, ол туралы сотқа хабарлауға тиіс (Қазақстан Республикасының 2020 жылғы 29 маусымдағы № 350-VI Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексінің 171-бабының 1-2 тармақтары).
51
ӘРПК
Сот шешімі ӘРПК тәртібінде орындалмаған жағдайда қандай жауапкершілік қарастырылған?
Егер соттың шешімінде белгіленген мерзімде ол ерікті түрде орындалмаған жағдайда, он айлық есептік көрсеткіштен бастап бір жүз айлық есептік көрсеткішке дейінгі мөлшерде қолданылады. Соттың шешімін, ақшалай өндіріп алу туралы соттың ұйғарымын орындамау даусыз тәртіппен он айлық есептік көрсеткішке ұлғайтылған мөлшерде қайтадан ақшалай өндіріп алуға алып келеді (Қазақстан Республикасының 2020 жылғы 29 маусымдағы № 350-VI Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексінің 171-бабының 3-4 тармақтары). Жауапкерді ақша сомасын төлеуге міндеттейтін, ерікті түрде орындалмаған соттың шешімі атқару парағының негізінде мәжбүрлі түрде орындалады, ол талап қоюшының арызы бойынша жазып беріледі (Қазақстан Республикасының 2020 жылғы 29 маусымдағы № 350-VI Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексінің 172-бабының 1-тармағы).
52
ӘРПК
Жеке тұлғаларды және заңды тұлғалардың өкілдерін жеке қабылдау қалай жүргізіледі?
Мемлекеттік органдардың, жергілікті өзін-өзі басқару органдарының басшылары және олардың орынбасарлары тиісті мемлекеттік органның басшысы бекітетін қабылдау кестесіне сәйкес айына кемінде бір рет азаматтарды және заңды тұлғалардың өкілдерін, оның ішінде осы органдардың қызметкерлерін жеке қабылдауды жүргізуге міндетті (Қазақстан Республикасының 2020 жылғы 29 маусымдағы № 350-VI Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексінің 90-бабының 1-тармағы).
53
ӘРПК
Тыңдауды бейнеконференц-байланыс арқылы өткізуге бола ма?
Әкімшілік рәсімге қатысушыны әкімшілік іс бойынша тыңдауға шақыру, оның ішінде бейнеконференц-байланыс немесе өзге де коммуникация құралдары арқылы өткізуге болады (Қазақстан Республикасының 2020 жылғы 29 маусымдағы № 350-VI Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексінің 73-бабының 1-тармағының 1) подпункті).
54
ӘРПК
Әкімшілік рәсімнің қатысушысы қандай уақыт ішінде қарсылық білдіру құқылы?
Әкімшілік рәсімге қатысушы әкімшілік іс бойынша алдын ала шешімге қарсылықты алған күннен бастап екі жұмыс күнінен кешіктірмейтін мерзімде оны беруге немесе білдіруге құқылы (Қазақстан Республикасының 2020 жылғы 29 маусымдағы № 350-VI Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексінің 73-бабының 3-тармағы).
55
ӘРПК
Әкімшілік рәсімді қарау қанша уақытқа созылуы мүмкін?
Жолданым негізінде қозғалған әкімшілік рәсімнің мерзімін әкімшілік орган басшысының немесе оның орынбасарының уәжді шешімімен ақылға қонымды, бірақ әкімшілік істі дұрыс қарау үшін маңызы бар нақты мән-жайларды белгілеу қажеттігіне орай екі айдан аспайтын мерзімге ұзартылуы мүмкін, әкімшілік рәсімге қатысушы бұл туралы мерзім ұзартылған күннен бастап үш жұмыс күні ішінде хабардар етіледі (Қазақстан Республикасының 2020 жылғы 29 маусымдағы № 350-VI Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексінің 76-бабының 3-тармағы).
56
ӘРПК
Шағым берудің өткізіп алған мерзімін қалпына келтіруге бола ма?
Мерзімді дәлелді себеппен өткізіп алған жағдайда, егер Қазақстан Республикасының заңдарында өзгеше көзделмеген жағдайда, бұл мерзімді әкімшілік рәсімге қатысушының өтінішхаты бойынша шағымды қарайтын орган қалпына келтіруі мүмкін (Қазақстан Республикасының 2020 жылғы 29 маусымдағы № 350-VI Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексінің 92-бабының 2-тармағы).
57
ӘРПК
Мемлекеттік органның шешімімен келіспеген жағдайда қандай сотқа жүгінуге болады?
Әкімшілік істер әкімшілік актінің шығарылған орны бойынша немесе жауапкердің орналасқан жері бойынша қаралуға жатады. Қазақстан Республикасының шегінен тысқары жерде шығарылған әкімшілік акт Нұр-Сұлтан қаласының мамандандырылған ауданаралық әкімшілік сотында қаралуға жатады. Электрондық құжат нысанында шығарылған әкімшілік акт талап қоюшының тұрғылықты (орналасқан) жері бойынша қаралады. Әкімшілік органға оның аумақтық бөлімшесінің, филиалының, өкілдігінің қызметінен туындайтын талап қою аумақтық бөлімшенің, филиалдың, өкілдіктің орналасқан жері бойынша беріледі (Қазақстан Республикасының 2020 жылғы 29 маусымдағы № 350-VI Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексінің 106-бабының).
58
ӘРПК
Ақшалай өндіріп алу түріндегі процессуалдық мәжбүрлеудің мөлшері қандай?
Ақшалай өндіріп алу жеке тұлғаға, лауазымды адамға, заңды тұлғаға не оның өкіліне он айлық есептік көрсеткіштен бастап бір жүз айлық есептік көрсеткішке дейінгі мөлшерде қолданылады. Сот ақшалай өндіріп алуды қолдану туралы ұйғарым шығарады, оның көшірмесі ақшалай өндіріп алу қолданылатын адамға табыс етіледі (Қазақстан Республикасының 2020 жылғы 29 маусымдағы № 350-VI Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексінің 127-бабының 2-тармағы).
59
ӘРПК
Қандай мерзімде ақшалай өндіріп алу орындалу қажет?
Ақшалай өндіріп алуды төлеу ұйғарым табыс етілген күннен бастап бес жұмыс күні ішінде жүзеге асырылады және ол республикалық бюджеттің кірісіне өндіріп алынады (Қазақстан Республикасының 2020 жылғы 29 маусымдағы № 350-VI Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексінің 127-бабының 2-тармағы).
60
ӘРПК
Әкімшілік сотқа шағымдардың қандай түрлері талап қоюларға жатады?
Мыналар сотқа берілетін талап қоюлар болып табылады: дау айту туралы талап қою; мәжбүрлеу туралы талап қою; әрекет жасау туралы талап қою; тану туралы талап қою (Қазақстан Республикасының 2020 жылғы 29 маусымдағы № 350-VI Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексінің 131-бабының 1-тармағы).
61
Атқарушылық іс
жүргізу
Сот орындаушысы борышкердің шотына тыйым салуға құқылы ма?
Сот орындаушысы заңда белгiленген тәртiппен борышкерлердiң банктердегi ақшалары мен бағалы қағаздарына осы Заңда көзделген тәртiппен тыйым салуға құқылы (Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 2 сәуірдегі № 261-IV «Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы» Заңының 126-б. 11-т.).
62
Атқарушылық іс
жүргізу
Атқарушылық іс жүргізуді қайта бастау тәртібі қандай?
Атқарушылық iс жүргiзу өндiрiп алушының арызы бойынша немесе сот орындаушысының бастамасы бойынша оның тоқтатыла тұруын туғызған мәнжайлар жойылғаннан кейiн қайта жалғастырылады. Осы Заңның 44-бабының 8) тармақшасында көрсетілген тоқтата тұру мерзімдері өткен жағдайда, атқарушылық іс жүргізу қайта басталады (Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 2 сәуірдегі № 261-IV «Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы» Заңының 46- б.).
63
Атқарушылық іс
жүргізу
Жеке сот орындаушысының лицензиясын қалай алуға болады?
Жеке тұлға жеке сот орындаушысы қызметімен айналысуға лицензия алу үшін өтінішті «электрондық үкіметтің» «www.egov.kz.» веб-порталы арқылы жолдайды. Көрсетілетін қызметті алушы өтініш берген кезде «жеке кабинетіне» мемлекеттік көрсетілетін қызметке өтініштің қабылданғаны туралы мәртебе, сондай-ақ мемлекеттік көрсетілетін қызметтің нәтижесін алу күні мен уақыты көрсетілген хабарлама жіберіледі. Лицензия алу үшін құжаттар тізбесі: осы Қағидаларға 2-қосымшаға сәйкес нысан бойынша электрондық - цифрлық қолтаңбамен (бұдан әрі - ЭЦҚ) куәландырылған электрондық құжат нысанындағы лицензияны және (немесе) лицензияға қосымшаны алуға арналған жеке тұлғаның өтiнiші; осы Қағидаларға 3-қосымшаға сәйкес біліктілік талаптарына сәйкестігі туралы мәліметтер нысаны (бұдан әрі - мәліметтер нысаны); «электрондық үкіметтің» төлем шлюзі арқылы төленген жағдайларды қоспағанда, жекелеген қызмет түрлерiмен айналысу құқығы үшiн лицензиялық алымның төленгенiн растайтын құжаттың көшiрмесi. Жеке басын куәландыратын құжат туралы, әрекетке қабілеттілігіне немесе әрекет қабілеттілігі шектеулі шектеулердің жоқтығы туралы, жеке сот орындаушысы лауазымына тағайындалғанға дейін үш жыл ішінде сот тәртібімен әкімшілік жаза қолданылған сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар туралы, жасалған сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жайлы мәліметтердің жоқтығы туралы, заңда белгіленген тәртіппен өтелмеген немесе алынбаған соттылығының жоқтығы туралы, мемлекеттік, әскери қызметтен, құқық қорғау және арнаулы мемлекеттік органдардан, соттардан және әділет органдарынан жағымсыз себептер бойынша бұрын босатылғандар туралы мәліметтердің жоқтығы туралы, жеке сот орындаушысы қызметімен айналысу құқығына берілген лицензиядан айыру туралы, нарколог пен психиатр диспансерде тіркелген/тіркелмегендігін мемлекеттік ақпараттық жүйелерде қамтылған мәліметтерді көрсетілетін қызметті беруші тиісті мемлекеттік ақпараттық жүйелерден «электрондық үкімет» шлюзі арқылы алады. Көрсетілетін қызметті алушы, егер Қазақстан Республикасының заңдарында өзгеше көзделмесе, мемлекеттік қызметтерді көрсету кезінде ақпараттық жүйелердегі заңмен қорғалатын құпияны құрайтын мәліметтерді пайдалануға келісім береді (Қазақстан Республикасы Әділет министрінің 2020 жылғы 29 мамырдағы № 69 «Атқарушылық іс жүргізу мәселелері бойынша мемлекеттiк көрсетілетін қызметтер қағидаларын бекіту туралы» бұйрығының 2-қосымшасы).
64
Атқарушылық іс
жүргізу
Жеке сот орындаушы қызметін жүзеге асыру үшін тағылымдамадан өту тәртібі қандай?
Жеке сот орындаушысының қызметін жүзеге асыруға лицензия алу үшін тағылымдамадан өтуге ниет білдірген тұлғалар «Жеке сот орындаушыларының Республикалық палатасы жанындағы оқу орталығы» мекемесіне (бұдан әрі – Оқу орталығы) еркін нысанда өтініш береді. Тағылымдамадан өтуге рұқсат беру туралы өтінішке мынадай құжаттар қоса беріледі: Қазақстан Республикасы азаматының жеке басын куәландыратын құжаттың көшірмесі; жоғары заң білімі туралы дипломның көшірмесі (салыстыру үшін түпнұсқасы болмаған жағдайда нотариалды куәландырылған); еңбек қызметін растайтын құжаттың көшірмесі (болған жағдайда); Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрінің 2015 жылғы 27 сәуірдегі № 272 бұйрығымен бекітілген «Психоневрологиялық ұйымнан анықтама беру» мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандартына 1-қосымшаға сәйкес нысан бойынша Психоневрологиялық ұйымнан анықтама; Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрінің 2015 жылғы 27 сәуірдегі № 272 бұйрығымен бекітілген «Наркологиялық ұйымнан анықтама беру» мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандартына 1-қосымшаға сәйкес нысан бойынша наркологиялық ұйымнан анықтама; 1 және 2-қосымшаларға сәйкес «Электрондық құжат және электрондық цифрлық қолтаңба туралы» Қазақстан Республикасының 2003 жылғы 7 қаңтардағы Заңына сәйкес, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Бас прокурорының 2017 жылғы 24 наурыздағы № 31 бұйрығымен бекітілген Құқықтық статистика және арнайы есепке алу органдарының жеке тұлғаларға ақпараттық-анықтамалық қызмет көрсету жөніндегі Нұсқаулыққа 3-қосымшаға сәйкес қағаз тасығышта ресімделген соттылығының болуы не болмауы туралы анықтама; көлемі 3х4 сантиметр екі фотосурет. Тұлғалармен әңгімелесу оның тіркелген жері бойынша Республикалық палата филиалдарының ғимараттарында бейне байланысты пайдалана отырып жүргізіледі. Тұлғаның бір жыл атқарушылық іс жүргізу саласында жұмыс өтілі болмаған кезде тағылымдамадан өту мерзімі кемінде алты айды құрайды. Комиссия тағылымдамадан өтуге ниет білдірген үміткердің тіркелген жері бойынша кемінде үш жыл сот орындаушысының жұмыс өтілі бар жеке сот орындаушыларының арасынан тағылымдама басшысын тағайындайды. Бір мезгілде бір жеке сот орындаушысында тағылымдамадан өту екі тағылымдамадан өтушіден артық болмауы тиіс. Тағылымдамадан өтуге рұқсат беру туралы шешім қабылданғаннан кейін үш жұмыс күні ішінде Оқу орталығы және тағылымдамадан өтуші азаматтық заңнамаға сәйкес Республикалық палатаның ол тіркелген жері бойынша филиалдары арқылы тағылымдамадан өту туралы шарт жасасады. Тағылымдама ақылы негізде күндізгі бөлімде күніне кеміне төрт сағаттан жүзеге асырылады. Жеке сот орындаушысында тағылымдамадан өту үшін ақы төлеу мөлшері тағылымдаманың әрбір айы үшін есеп айырысу жүргізілген күні белгіленген он айлық есептік көрсеткішті құрайды. Тағылымдамадан өту үшін төлемді тағылымдамадан өтуші ай сайын ақы төлеуге жататын тағылымдамадан өту айының алдындағы бірінші күнінен кешіктірмей оқу орталығының шотына енгізеді және тағылымдамадан өту туралы шарт жасалғаннан кейін тікелей жүзеге асырылады. Тағылымдамадан өту қорытындылары туралы қорытындыны бекіту не тағылымдамадан өту туралы қорытындыны бекітуден бас тарту туралы шешім үш жұмыс күні ішінде тағылымдамадан өтушіге жіберіледі. Тағылымдамадан өту туралы қорытындыны бекітуден бас тартқан жағдайда тағылымдамадан өтуші жалпы негіздерде қайта тағылымдамаға жіберіледі. Тағылымдамадан өту туралы қорытындыны бекітуден бас тарту туралы Комиссияның шешімімен келіспеген жағдайда, тағылымдамадан өтуші оған сот тәртібімен немесе Республикалық палатада шағымдана алады (Қазақстан Республикасы Әділет министрінің 2019 жылғы 26 қарашадағы № 561 «Жеке сот орындаушысында тағылымдамадан өту қағидасын бекіту туралы» бұйрығы).
65
Атқарушылық іс
жүргізу
Борышкердің Қазақстан Республикасынан тыс жерлерге шығуын қалай шектеуге болады?
Сот орындаушысы: атқарушылық құжаттың мерзімді төлемдерді өндіріп алу туралы талаптары үш айдан астам; республикалық бюджет туралы заңда тиісті қаржы жылына белгіленген қырық еселенген айлық есептік көрсеткішке тең не одан асатын сомаға атқарушылық құжаттың талаптары орындалмаған жағдайда борышкер болып табылатын жеке тұлғаның, заңды тұлға басшысының (міндетін атқарушының) Қазақстан Республикасынан шығуын уақытша шектеу туралы қаулы шығаруға міндетті. Қазақстан Республикасынан шығуға уақытша шектеу борышкер болып табылатын жеке тұлға, заңды тұлға басшысы (міндетін атқарушы) уақытша шектеуді қолдану туралы тиісті түрде хабарланған күннен бастап бес жұмыс күні өткеннен кейін қойылады. Борышкер болып табылатын жеке тұлғаның, заңды тұлға басшысының (оның міндетін атқарушының) Қазақстан Республикасынан шығуын уақытша шектеу туралы сот орындаушысының қаулысы Қазақстан Республикасының азаматтық іс жүргізу заңнамасында белгіленген тәртіппен соттың санкциялауына жатады. Сот орындаушысының Қазақстан Республикасынан шығуды уақытша шектеу туралы қаулылары атқарушылық іс жүргізудің мемлекеттік автоматтандырылған ақпараттық жүйесі арқылы Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Шекара қызметіне орындау үшін жіберіледі (Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 2 сәуірдегі № 261-IV «Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы» Заңыың 33-б. 1, 2-т.).
66
Атқарушылық іс
жүргізу
Борышкерді Борышкерлердің бірыңғай тізілімінен шығару қанша уақыт ішінде жүзеге асырылады?
Борышкерлердің бірыңғай тізілімінен борышкерді алып тастау осы Заңның 47-бабында көзделген негіздер бойынша атқарушылық іс жүргізу тоқтатылғаннан кейін және мерзімдік өндіріп алу туралы атқарушылық іс жүргізу бойынша берешек болмаған кезде, сондай-ақ ол атқарушылық құжаттың талаптарын орындаған кезде осы Заңның 48-бабында көзделген негіздер бойынша атқарушылық іс жүргізу аяқталғаннан кейін жүргізіледі. Сот орындаушысы осы Заңның 48-бабында көзделген негіздер бойынша аяқталған атқарушылық іс жүргізу бойынша атқарушылық құжат талаптарының орындалғаны туралы мәліметтер алған кезде үш жұмыс күні ішінде уәкілетті органға борышкерді Борышкерлердің бірыңғай тізілімен алып тастау үшін тиісті ақпарат жібереді (Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 2 сәуірдегі № 261-IV «Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы» Заңының 36-б. 3-т.).
67
Атқарушылық іс
жүргізу
Сот орындаушы қарызды борышкерің жалақысынан өндіріп алуға құқылы ма?
Борышкердің жалақысынан және өзге де табыс түрлерінен өндіріп алу мерзімдік төлемдерді өндіріп алу туралы атқарушылық құжатты орындау кезінде, бір жүз айлық есептік көрсеткіштен аспайтын соманы өндіріп алу кезінде, сондай-ақ борышкердің мүлкі болмаған немесе өндіріп алынатын соманы толық өтеу үшін мүлкі жеткіліксіз болған жағдайда басқа да өндіріп алу бойынша қолданылады. Борышкердiң жалақысынан және өзге де табыс түрлерiнен өндiрiп алынған кезде сот орындаушысы осы Заңның талаптарын ескере отырып қаулы шығарады, онда берiлген сома толық өндiрiп алынғанға дейiн ай сайын қандай мөлшерде ақша ұсталуға тиiс екендiгi көрсетiледi және аумақтық бөлімнің не жеке сот орындаушысының мөрімен куәландырылған атқарушылық құжаттың көшірмесімен бірге оны орындау үшiн борышкер еңбек қатынастарында тұрған жұмыс берушiге немесе борышкер одан кіріс алатын тұлғаға жiбередi. Сот орындаушысы борышкердiң жалақысынан және басқа да табыстарынан ақшаның дұрыс және уақтылы ұсталуына, сондай-ақ ұсталған соманың өндiрiп алушыға уақытында жiберiлуiне бақылау жасап отыруды жүзеге асыруға мiндеттi. Борышкер жұмыстан босатылған жағдайда онымен еңбек қатынастарында тұрған жұмыс берушi немесе борышкер одан кіріс алған тұлға бұл жөнiнде сот орындаушысына үш күн мерзімде хабарлама жiберуге міндетті (Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 2 сәуірдегі № 261-IV «Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы» Заңының 93-б.).
68
Атқарушылық іс
жүргізу
Сот орындаушысы борышкер іздеуде болған кезде оның мүлікінен өндіріп алуға құқылы ма?
Борышкердің іздеу салуда болуы оның мүлкінен өндіріп алуға кедергі болып табылмайды (Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 2 сәуірдегі № 261-IV «Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы» Заңының 55- б. 6-т.).
69
Атқарушылық іс
жүргізу
Сот орындаушысы борышкерге берешек туралы қандай тәсілмен хабарлайды?
Атқарушылық іс жүргізуге қатысушылар атқарушылық әрекеттер және мәжбүрлеп орындату шаралары туралы хабархатпен хабарландырылады. Атқарушылық құжат дереу орындалуға жататын жағдайларда, сондай-ақ мүлікке тыйым салу және өзге де қамтамасыз ету шараларын қабылдау кезінде сот орындаушысы атқарушылық әрекеттер жасауға және атқарушылық іс жүргізуге қатысушыларды бұл туралы алдын ала хабардар етпей, мәжбүрлеп орындату шараларын қабылдауға құқылы. Сот орындаушысына не атқарушылық әрекеттер жасалатын жерге шақырулар шақыру қағазын жіберу арқылы жүзеге асырылады. Хабархат немесе шақыру қағазы ұялы байланыстың абоненттік нөмірі бойынша мәтіндік хабарлар немесе электрондық пошта, атқарушылық іс жүргізудің мемлекеттік автоматтандырылған ақпараттық жүйесі арқылы, сондай-ақ хабархаттың немесе шақырудың тіркелуін қамтамасыз ететін өзге де байланыс құралдарын пайдаланып жіберілуі мүмкін (Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 2 сәуірдегі № 261-IV «Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы» Заңының 27- б.).
70
Атқарушылық іс
жүргізу
Сот шешімі қанша уақыт ішінде орындалуы керек?
Мерзімді өндiрiп алу туралы атқарушылық құжаттарды қоспағанда, сондай-ақ заңнамалық актілермен орындаудың өзгеше мерзімдері белгiленгеннен басқа жағдайларда, атқарушылық құжаттар бойынша сот орындаушыларының орындауы атқарушылық iс жүргiзу қозғалған күннен бастап екi айдан аспайтындай мерзiмде аяқталуға тиiс. Құрылыстарды бұзумен, технологиялық операцияларды жүргiзумен байланысты атқарушылық құжаттар бойынша, сондай-ақ мамандарды тарта отырып мүлiктi бағалауды, сараптама жүргiзудi, борышкердiң мүлкiн сатуды, iздестiрудi талап ететiн мүлiктiк өндiрiп алу туралы атқарушылық құжаттар бойынша орындау төрт айдан аспайтындай мерзiмде аяқталуға тиiс. Осы Заңда көзделмеген өзге де мерзімдер өндіріп алушы мен жеке сот орындаушысы арасында жазбаша нысанда көрсетілуі мүмкін, бұл ретте олар алты айдан аспайды. Атқарушылық құжаттарды орындау осы Заңда көзделген негіздер бойынша тоқтатыла тұрған, кейінге қалдырылған не мерзімі ұзартылған уақыт атқарушылық іс жүргізу мерзіміне кірмейді (Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 2 сәуірдегі № 261-IV «Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы» Заңының 39-б.).
71
Атқарушылық іс
жүргізу
Сот орындаушысы сот актісін орындауды кейінге қалдыруға құқылы ма?
Атқарушылық іс-әрекеттер жасауды қиындататын немесе мүмкін етпейтін мән-жайлар болған кезде өндіріп алушы немесе борышкер не сот орындаушысы істі қараған сот алдына немесе орындалатын жердегі сот алдына орындау тәсілі мен тәртібін өзгерту туралы мәселе қоюға құқылы. Орындауды кейінге қалдыру немесе мерзімін ұзарту туралы, сондай-ақ берілген сомаларды индекстеу туралы мәселені сот атқарушылық іс жүргізу тараптарының өтініші бойынша шешеді (Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 2 сәуірдегі № 261-IV «Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы» Заңының 40- б.).
72
Атқарушылық іс
жүргізу
Атқарушылық іс жүргізу тараптары мекенжайдың өзгергені туралы сот орындаушысына қандай мерзім ішінде хабарлауға міндетті?
Атқарушылық іс жүргізу тараптары атқарушылық іс жүргізу кезінде өз мекенжайының ауысқаны туралы сот орындаушысына үш жұмыс күні ішінде жазбаша хабарлауға міндетті. Мұндай хабар болмаған кезде шақыру қағазы немесе хабарлама сот орындаушысына белгілі соңғы мекенжайға жіберіледі және егер адресат бұл мекенжай бойынша енді тұрмайтын немесе болмайтын жағдайда да жеткізілді деп есептеледі (Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 2 сәуірдегі № 261-IV «Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы» Заңының 29-б.).
73
Атқарушылық іс
жүргізу
Уақытша ұзақ мерзімді жер пайдалану құқығына тыйым салуға бола ма?
Борышкерде берешекті өтеу үшін жеткілікті ақша сомасы болмаған кезде өндіріп алу борышкерге тиесілі басқа мүлікке қолданылады (Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 2 сәуірдегі № 261-IV «Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы» Заңының 55- б. 4-т.). Әрі қарай, жер учаскесi мен тұрақты және ұзақ мерзiмдi уақытша жер пайдалану құқығынан өндiрiп алу Қазақстан Республикасының азаматтық және азаматтық іс жүргізу заңдарында белгiленген тәртiппен жүргiзiледi және ол жылжымайтын мүлiкке құқықтарды мемлекеттiк тiркеудi жүзеге асыратын органда тiркеледi (Қазақстан Республикасының 2003 жылғы 20 маусымдағы № 442 Жер кодексінің 63-б. 2- т.). Осыған байланысты, ұзақ мерзiмдi уақытша жер пайдалану құқығы борышкердің міндеттемелері бойынша өндiріліп алынуы мүмкін.
74
Атқарушылық іс
жүргізу
Борышкерлердің бірыңғай тізілімін қандай орган жүргізеді?
Уәкілетті орган (Әділет министрлігі) атқарушылық құжаттарды мәжбүрлеп орындату жөніндегі міндеттерді жүзеге асыру үшін қажетті мақсаттарда Борышкерлердің бірыңғай тізілімін жүргізеді. Борышкерлер туралы мәліметтер уәкілетті органның ресми интернет-ресурсында орналастырылады. Борышкерлердің бірыңғай тізілімі атқарушылық іс жүргізу жөніндегі автоматтандырылған ақпараттық жүйе арқылы қалыптастырылады және жүргізіледі (Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 2 сәуірдегі № 261-IV «Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы» Заңының 36-б. 1-т.).
75
Атқарушылық іс
жүргізу
Борышкерлердің бірыңғай тізіліміне енгізу үшін мәліметтерді кім жібереді?
Мерзімдік өндіріп алу туралы атқарушылық іс жүргізу бойынша үш айдан асатын берешегі жоқ, сондай-ақ талап қоюды қамтамасыз ету шараларын қолдану және тоқтату туралы атқарушылық құжаттары бойынша борышкерлер жөніндегі мәліметтерді қоспағанда, Борышкерлердің бірыңғай тізіліміне енгізу үшін мәліметтерді сот орындаушылары атқарушылық іс жүргізу қозғалғаннан кейін үш жұмыс күні ішінде жібереді (Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 2 сәуірдегі № 261-IV «Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы» Заңының 36- б. 1-т.).
76
Атқарушылық іс
жүргізу
Жалақыдан ұстап қалудың мөлшері қандай?
Бiр немесе бiрнеше, оның ішінде басқа сот орындаушыларының іс жүргізуіндегі атқарушылық құжат бойынша борышкердiң жалақысына немесе өзге де кіріс түрлерiне өндiрiп алу қолданылған кезде борышкер жалақысының немесе өзге де кірісінің кемiнде елу пайызы сақталуға тиiс. Бұл ретте, алименттерді өндіріп алу және мертіккеннен немесе денсаулығы өзгеше зақымданғаннан, сондай-ақ асыраушының қайтыс болуынан келтiрiлген зиянды өтеу жағдайларын қоспағанда, борышкерде сақталатын сома республикалық бюджет туралы заңда жыл сайын тиісті қаржы жылына белгіленетін ең төмен күнкөріс деңгейінің мөлшерінен кем болмауға тиіс (Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 2 сәуірдегі № 261-IV «Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы» Заңының 95-б. 1-т.).
77
Атқарушылық іс
жүргізу
Күштеп әкелу қалай жүзеге асырылады? Борышкердің келмеуінің қандай себептері дәлелді себептер деп танылады?
Күштеп әкелуді сот орындаушысы ішкі істер органы қызметкерінің қатысуымен үш сағаттан аспайтын мерзімге және жұмыс күндері сағат тоғыздан он сегізге дейін ғана атқарушылық әрекеттер жасау орнына мәжбүрлеп апару арқылы жүзеге асырады. Шақыру туралы тиісінше хабарланған борышкердің келмеуінің дәлелді себептері деп: борышкердің келуіне мүмкіндік бермейтін ауруы, жақын туыстарының қайтыс болуы, дүлей зілзала, борышкердің тағайындалған мерзімге келуіне мүмкіндік бермейтін өзге де себептер танылады. Борышкер шақыру бойынша тағайындалған мерзімге келуіне кедергі келтіретін дәлелді себептердің болуы туралы өзін шақырған сот орындаушысын хабардар етуге міндетті (Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 2 сәуірдегі № 261-IV «Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы» Заңының 35-1-б. 1, 2-т.).
78
Атқарушылық іс
жүргізу
Қандай ақша сомаларын өндіріп алуға болмайды?
Мыналардан: жарақат алудан немесе денсаулығын өзгедей зақымдаудан, сондай-ақ асыраушысының қайтыс болуы салдарынан келтiрiлген зиянды өтеу үшiн борышкер алған сомалардан; асыраушысынан айрылуына байланысты балаларға берiлетiн жәрдемақы түрiнде борышкер алатын сомалардан; мүгедек балаларға берiлетiн жәрдемақы түрiнде борышкер алатын сомалардан; адамдарға қызметтiк мiндеттерiн орындау кезеңiнде мертiккен (жарақаттанған, зақымданған, контузия алған) кезде оларға төленетiн және олардың қаза табуына (қайтыс болуына) байланысты отбасы мүшелерiне төленетiн сақтандыру сомалары мен бiржолғы жәрдемақылардан; мемлекеттік ислам арнайы қаржы компаниясының, өзі шығарған исламдық жалдау сертификаттары бойынша бөлінген активтерді жалға беруден және сатудан алған ақшасынан (осы исламдық жалдау сертификаттарынан туындайтын талаптар бойынша болатын реттерден басқа); бала тууға байланысты берілетін жәрдемақылардан, кәмелетке толмаған балаларды асырауға берілетін жәрдемақылардан, сондай-ақ зейнеткерлер мен I топтағы мүгедектерге төленетін жәрдемақылардан; жарақат алудан не денсаулығын өзгедей зақымдаудан залал келтiрiлген жағдайларда жәбiрленушiлердiң қосымша тағамына, санаторий-курорттық емдеу мен протездеуге және оларды күтiп-бағу жөнiндегi шығыстарға төленетiн сомалардан; зиянды немесе қысылтаяң жағдайлардағы жұмысқа төленетiн өтемақылардан, сондай-ақ табиғи және техногендiк сипаттағы төтенше жағдайлардың зардаптарын жою кезiнде экологиялық апаттан немесе радиациялық әсерден зардап шеккен азаматтарға төленетiн ақша сомаларынан; төлем көзiне қарамастан, бiржолғы сипаттағы материалдық көмектен; жерлеуге берiлген жәрдемақыдан; арнайы мемлекеттiк жәрдемақылардан; жүкті болуы мен бала тууына, жаңа туған баланы (балаларды) асырап алуына байланысты, баланы бір жасқа толғанға дейін күтіпбағуға байланысты табысын жоғалтқан жағдайда төленетін әлеуметтік төлемдерден; кәмелетке толмаған балаларды асырауға арналған алименттерден; зейнетақы активтерінен; салымшының (алушының) борыштары бойынша зейнетақы жинақтарынан; «Алтын алқа», «Күміс алқа» алқаларымен наградталған немесе бұрын «Батыр ана» атағын алған, І және ІІ дәрежелі «Ана даңқы» ордендерімен наградталған көп балалы аналарға берілетін ай сайынғы мемлекеттік жәрдемақылардан; бірге тұратын төрт және одан көп кәмелетке толмаған баласы, оның ішінде кәмелеттік жасқа толғаннан кейін білім беру ұйымдарын бітіретін уақытқа дейін (бірақ жиырма үш жасқа толғанға дейін) орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарында күндізгі оқу нысаны бойынша білім алатын балалары бар көпбалалы отбасыларға берілетін ай сайынғы мемлекеттік жәрдемақылардан; атаулы әлеуметтік көмектен өндіріп алуға болмайды. Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының активтерінен өндіріп алуға болмайды. Тұрғын үй төлемдерінен; тұрғын үй төлемдерін пайдалану есебінен жинақталған тұрғын үй құрылысы жинақ ақшасы түріндегі тұрғын үй құрылысы жинақ банктеріндегі банктік шоттардағы ақшадан; кондоминиум объектісінің ортақ мүлкіне күрделі жөндеу жүргізу мақсатында жасалатын шарттар бойынша міндеттемелердің орындалмауы туралы істер бойынша сот шешімдерінің негізінде өндіріп алуларды қоспағанда, кондоминиум объектісінің ортақ мүлкін күрделі жөндеуге жинақтар түрінде екінші деңгейдегі банктердегі банктік шоттардағы ақшадан; нотариус депозиті шарттарында енгізілген ақшадан; Қазақстан Республикасының мемлекеттікжекешелік әріптестік саласындағы және концессиялар туралы заңнамасына сәйкес инвестициялық шығындардың өтемақысын есепке жатқызуға арналған банктік шоттардағы ақшадан; «Мемлекеттік білім беру жинақтау жүйесі туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес жасалған білім беру жинақтау салымы туралы шарт бойынша ашылған банктік шоттардағы ақшадан; клирингтік ұйымның (орталық контрагенттің) кепілдік немесе резервтік қорларына жарналар, маржалық жарналар, қор биржасының сауда жүйесінде ашық сауда-саттық әдісімен және (немесе) орталық контрагенттің қатысуымен жасалған мәмілелер бойынша міндеттемелердің орындалуын толық және (немесе) ішінара қамтамасыз ету болып табылатын ақшадан; жеке сот орындаушысының өндіріп алушылардың пайдасына өндіріп алынған сомаларды сақтауға арналған ағымдағы шотындағы ақшадан өндіріп алуға болмайды. Осы баптың бірінші бөлігі 19-1) тармақшасының ережесі Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің 742-бабының 2-тармағында көзделген кезектілікке сәйкес бірінші, екінші және үшінші кезектерге жататын талаптар бойынша ақшаны алып қоюға қолданылмайды (Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 2 сәуірдегі № 261-IV «Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы» Заңының 98-б.).
79
Атқарушылық іс
жүргізу
Қандай жағдайларда атқарушылық іс жүргізу тоқтатылады?
Атқарушылық iс жүргiзу, егер: өндiрiп алушы өндiрiп алудан бас тартса; берешекті қайта құрылымдау туралы келісімді бекіту туралы сот ұйғарымы заңды күшіне енсе; өндiрiп алушы мен борышкер бiтiмгершілік келiсiмiн жасасса және оны сот бекiтсе; атқарушылық іс жүргізу тараптары медиация тәртібімен дауды реттеу туралы келісім жасасса; шешiмде белгiленген талаптар немесе мiндеттер өндiрiп алушы немесе борышкер болып табылатын азамат қайтыс болғаннан кейін қайтыс болған адамның құқықтық мирасқорына ауыспайтын болса; борышкерді белгілі бір әрекеттерді жасауға міндеттейтін атқарушылық құжатты орындау мүмкіншілігі (белгілі бір әрекеттерді жасаудан тартыну) жоғалса; тиiстi органның атқарушылық құжатты бергенде негiзге алынған шешiмiнiң күшi жойылса; өндiрiп алушы немесе борышкер болып табылатын заңды тұлғаны тарату аяқталса, құқықтық мирасқоры болмаған кезде не атқарушылық құжат борышкер болып табылатын заңды тұлғаның тарату комиссиясына орындау үшiн жiберiлсе, борышкерді банкрот деп тану туралы сот шешімі немесе оңалту жоспарын бекіту туралы сот ұйғарымы заңды күшіне енсе; атқарушылық құжаттың өндiрiп алу немесе өзге де талабы толық көлемде орындалса; кәмелетке жасы келгеннен кейін алименттер өндіріп алу туралы атқарушылық іс жүргізу бойынша берешегі болмаса; заттарды өндiрiп алушыға беру туралы атқарушылық құжатты орындау кезiнде өндiрiп алушы борышкерден алып қойылған заттарды алудан бас тартса; мүлікті тәркілеу туралы атқарушылық құжаттың орындалуы барысында борышкерде мүлкі, оның ішінде ақшасы, бағалы қағаздары немесе табысы болмаса, сот орындаушысы қабылдаған, оның мүлкін немесе табысын анықтау жөніндегі заңда көзделген шаралардың барлығы нәтижесіз болса; Қазақстан Республикасы Азаматтық процестік кодексінің 354-бабы бірінші бөлігінің 2) тармақшасында көзделген негіз бойынша қайта құрылымдауды тоқтату туралы соттың шешімі заңды күшіне енсе, тоқтатылады. Атқарушылық іс жүргізу тоқтатылған жағдайларда сот орындаушысы бір тәуліктің ішінде бұл туралы қаулы шығарады. Тиісті белгісімен атқарушылық құжатты не оның көшірмесін сот орындаушысы сотқа немесе құжатты берген басқа органға жібереді. Атқарушылық іс жүргізудің тоқтатылуымен бір мезгілде мәжбүрлеп орындату шараларының күші жойылуға тиіс (Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 2 сәуірдегі № 261-IV «Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы» Заңының 47- б.).
80
Атқарушылық іс
жүргізу
Қандай жағдайларда атқарушылық құжат өндіріп алушыға қайтарылады?
Өндiрiп алу жүргiзiлмеген немесе толық көлемде жүргiзiлмеген атқарушылық құжат сот орындаушысының қаулысы бойынша мына жағдайларда: өндiрiп алушының арызы бойынша; мүлкін тәркілеу туралы атқарушылық құжатты қоспағанда, егер борышкердің өндіріп алу қолданылуы мүмкін мүлкі, оның ішінде ақшасы, бағалы қағаздары немесе табыстары болмаса және сот орындаушысы оның мүлкін немесе табыстарын анықтау жөнінде қолданған, заңда көзделген барлық шаралар нәтиже бермесе; егер мүліктік емес сипаттағы атқарушылық құжат бойынша заңда көзделген орындау жөніндегі барлық шаралар нәтиже бермесе; егер өндiрiп алушы атқарушылық құжатты орындау кезiнде борышкердiң сатылмаған мүлкiн өзінде қалдырудан бас тартса; егер өндіріп алушы жеке сот орындаушысының өндіріп алушылардың пайдасына өндіріп алынған сомаларды сақтауға арналған ағымдағы шотына орындау жөніндегі шығыстарды жабу үшін қажетті аванстық сомаларды енгізуден бас тартса; осы Заңда көзделген жағдайларды қоспағанда, атқарушылық құжатты орындау кезінде борышкер қатардан шыққан (азамат қайтыс болған, заңды тұлға қайта ұйымдастырылған, борыш ауысқан) жағдайда, сот орындаушысы өндіріп алушыға құқықтық мирасқорды белгілеу және борышкерді ауыстыру туралы талаппен сотқа жүгіну құқығы туралы түсіндіре отырып, атқарушылық құжатты орындамай қайтарады; борышкер мүлкінің Қазақстан Республикасында болатын жағдайларды қоспағанда, егер атқарушылық құжатты орындау процесінде борышкердің Қазақстан Республикасынан тысқары жерге тұрақты тұруға кеткені анықталса; жеке сот орындаушысынан бас тартуға осы Заңның 54-бабының 1-тармағында көрсетілген негіздер болса, өндіріп алушыға қайтарылады. Атқарушылық құжатты өндiрiп алушыға қайтару заңда белгiленген атқарудың ескіру мерзiмi шегiнде осы құжатты орындауға қайталап ұсынуға кедергi болып табылмайды (Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 2 сәуірдегі № 261-IV «Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы» Заңының 48-б.).
81
Атқарушылық іс
жүргізу
Жеке сот орындаушылардың электрондық түрдегі қаулыларының заңды күші бар ма?
Сот орындаушысының электрондық цифрлық қолтаңбасымен куәландырылған қаулылар қағаз жеткізгіштегі қаулылармен тепе-тең мәнде болады (Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 2 сәуірдегі № 261-IV «Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы» Заңының 10- б. 1-т.).
82
Атқарушылық іс
жүргізу
Сот орындаушылары қаулысының күшін кім жояды?
Мемлекеттік сот орындаушысы қаулысының күшін жою аумақтық бөлім басшысының - аға сот орындаушысының тиісті қаулысымен жүргізіледі. Жеке сот орындаушысы қаулысының күшін жоюды оны шығарған жеке сот орындаушысы не іс жүргізуіне атқарушылық құжат берілген басқа жеке сот орындаушысы, оның ішінде сот актісінің немесе прокурордың наразылығының негізінде жүргізеді (Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 2 сәуірдегі № 261-IV «Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы» Заңының 10- б. 4-т.).
83
Атқарушылық іс
жүргізу
Атқару парағын орындау үшін
өткізіп алған мерзімді қалай
қалпына келтіруге болады?
Атқарушылық құжатты орындауға беруге арналған мерзiмдi өткiзiп алған өндiрiп алушы сот актiсiн шығарған сотқа немесе оның орындалатын орны бойынша сотқа өтiп кеткен мерзiмдi қалпына келтiру туралы өтiнiш жасауға құқылы. Атқарушылық парағының, сот бұйрығының орындауға берiлген мерзiмін өткiзiп алу себептерiн сот дәлелдi деп таныған жағдайда мерзiм қалпына келтiрiлуi мүмкiн (Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 2 сәуірдегі № 261-IV «Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы» Заңының 13- б.).
84
Атқарушылық іс
жүргізу
Сот орындаушының қызметін бақылауды кім жүзеге асырады?
Мемлекеттік сот орындаушысының қызметiн бақылауды уәкiлеттi орган және оның аумақтық органдары жүзеге асырады. Жеке сот орындаушысы жасайтын атқарушылық әрекеттердің заңдылығын және оның іс қағаздарын жүргізу қағидаларын сақтауын бақылауды уәкілетті орган, оның аумақтық органдары, Республикалық палата және жеке сот орындаушыларының өңірлік палаталары жүзеге асырады. Бақылауды жүзеге асыру тәртібін уәкілетті орган белгілейді (Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 2 сәуірдегі № 261-IV «Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы» Заңының 133-б., 169-б. 1-т.).
85
Атқарушылық іс
жүргізу
Егер алимент бойынша 6 айлық қарыз болса және борышкер ақы төленбейтін демалыста болса не істеу керек?
Егер борышкер бұл кезеңде жұмыс icтeмeген немесе оның жалақысын және өзге де кірісін растайтын құжаттар ұсынылмаған жағдайда, ай сайынғы төлемдер және (немесе) алимент бойынша берешек оны өндiрiп алу кезiнде Қазақстан Республикасындағы орташа айлық жалақы мөлшерi негізге ала отырып айқындалады (Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 2 сәуірдегі № 261-IV «Атқарушылық iс жүргiзу және сот орындаушыларының мәртебесi туралы» Заңының 99- б. 3-т.).
86
Жылжымайтын мүлік
Жеке және заңды тұлға арасында жалдау шартын жасау кезінде қолтаңбаның түпнұсқалығын тексеру қажет пе?
Мәмiлелер ауызша және жазбаша нысанда жасалады (жай немесе нотариалдық). (Қазақстан Республикасының 1994 жылғы 27 желтоқсандағы № 268-ХIII Азаматтық кодексінің 151-б. 1-т.). Әрі қарай, егер мәмілені нотариат куәландырмаса, онда тіркеуші орган мәмілені жасаған адамдардың (олардың уәкілетті өкілдерінің) қойылған қолдарының растығын, олардың іс-әрекетке қабілеттілігін (құқықтық қабілеттілігін), сондай-ақ олардың ерікті түрде жасалғандығын тексеруге міндетті. Бұл талап банктік қарыз шартын және микрокредит беру туралы шартты қамтамасыз ету үшін жасалған кепіл шарттарына қолданылмайды (Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 26 шілдедегі № 310 «Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы» Заңының 21- б. 4-т.).
87
Жылжымайтын мүлік
Теміржол жолдары жылжымайтын мүлікке қатысты ма?
Жылжымайтын мүлікке (жылжымайтын заттар) жер учаскелері, ғимараттар, құрылыстар, көпжылдық екпелер және жермен тығыз байланысты өзге мүлік, яғни орнынан олардың мақсатына сай емес шығынсыз ауыстыру мүмкін болмайтын объектілер жатады. Егер кондоминиум объектісінің құрамындағы пәтерлер және өзге де тұрғын үй-жайлар, сондай-ақ тұрғын емес үй-жайлар дара (бөлек) меншікте болса, олар дербес жылжымайтын мүлік объектілері (түрлері) болып танылады. Мемлекеттік тіркеуге жататын әуе және теңіз кемелері, ішкі суда жүзу кемелері, "өзентеңіз" жүзу кемелері, ғарыш объектілері, магистральдық құбырлардың желілік бөлігі де жылжымайтын заттарға теңестіріледі. (Қазақстан Республикасының 1994 жылғы 27 желтоқсандағы № 268-ХIII Азаматтық кодексінің 117-б.). Сондай-ақ, темiржолдар – жылжымалы құрамның жүруi жүзеге асырылатын жылжымайтын мүлiк объектiлерi (магистральдық, станциялық, кiрме жолдар) (Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 8 желтоқсандағы № 266 «Теміржол көлігі туралы» Заңының 1-б. 57-т.).
88
Жылжымайтын мүлік
Жылжымайтын мүліктің бар екендігі туралы анықтаманы басқа тұлғаға беруге бола ма?
Құқық иесінің сәйкестендіру деректерін (жеке тұлғаның тегін, атын, әкесінің аты мен туған күнін, заңды тұлғаның атауы мен тіркеу нөмірін) қоспағанда, азаматтар және басқа да құқық иелері туралы ақпаратты ашатын мәліметтер (дербес деректер) берілмейді. Жылжымайтын мүліктің нақты объектісі бойынша ақпарат және жеке немесе заңды тұлғаның тіркеуші орган куәландырған, өзіндегі жылжымайтын мүлік объектілеріне құқықтары туралы жинақталған деректер құқық иесінің (уәкілетті өкілдің) сауалдары бойынша және: адвокаттардың; Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген құзыреттеріне сәйкес жүргізуінде жатқан қылмыстық, азаматтық, әкімшілік істер бойынша құқық қорғау, сот органдарының; Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген құзыреттеріне сәйкес жүргізуінде жатқан атқарушылық құжаттар бойынша сот орындаушыларының; Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген құзыреттеріне сәйкес мемлекеттік кіріс органдарының және басқа да мемлекеттік органдардың; нотариустардың, мұрагерлердің; оңалту және банкроттық рәсімдері шеңберінде уақытша, банкроттықты және оңалтуды басқарушылардың, мәжбүрлеп таратылатын заңды тұлғаның тарату комиссиясының (таратушының); қорғаншылық және қамқоршылық органдарының; құқық иесінің жазбаша келісімімен өзге де тұлғалардың уәжді сауалдары бойынша беріледі (Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 26 шілдедегі № 310 «Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы» Заңының 17- б. 1, 3-т.).
89
Жылжымайтын мүлік
11 айға жалдау шартын тіркеу қажет пе?
Жылжымайтын мүлікке құқықтардың мынадай ауыртпалықтары құқықтық кадастрда кемінде бір жыл мерзімге пайдалану құқығы, соның ішінде жалға беру, өтеусіз пайдалану, сервитуттар, өмір бойы қарауында ұстау құқығы, рента мемлекеттік тіркеуге жатады (Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 26 шілдедегі № 310 «Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы» Заңының 5-б. 1-т.). Осыған байланысты, он бір айға жалдау шарты тіркелмейді.
90
Жылжымайтын мүлік
Жалдау шартына енгізілген өзгерістерді тіркеу қажет пе?
Жылжымайтын мүлікке құқықтардың (құқықтар ауыртпалықтарының) туындауы, өзгеруі немесе тоқтатылуы, сондай-ақ заңдық талаптар құқықтық кадастрда мемлекеттік тіркеуге жатады (Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 26 шілдедегі № 310 «Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы» Заңының 3-б. 1-т.).
91
Жылжымайтын мүлік
Мемлекеттік тіркеуге құжаттарды тапсыру мерзімі қандай?
Осы баптың 4 және 5-тармақтарында көзделген жағдайларды қоспағанда, тұлға құқық (құқық ауыртпалығы) туындауы үшін негіз болып табылатын заңдық факт басталған, оның ішінде шартты нотариат куәландырған, сот шешімі күшіне енген, өзге де құқық белгілейтін құжаттар берілген кезден бастап алты айдан кешіктірмей мемлекеттік тіркеу туралы өтінішпен жүгінуге міндетті. Мемлекеттік органдар мен уәкілетті адамдар салатын құқықтар ауыртпалықтарын және осындай құқықтар ауыртпалықтары құқық иесінің өзінің ерік білдіруінсіз белгіленетін басқа да жағдайларда мемлекеттік тіркеу туралы өтініштер, сондай-ақ заңдық талаптарды тіркеу туралы өтініштер мемлекеттік тіркеуге дереу берілуге тиіс. Құқықты (құқық ауыртпалығын) мемлекеттік тіркеуді болғызбайтын ауыртпалықтар болған кезде тұлға ауыртпалықты тоқтату үшін негіз болып табылатын заңдық факт басталған кезден бастап алты айдан кешіктірмей мемлекеттік тіркеу туралы өтінішпен жүгінуге міндетті (Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 26 шілдедегі № 310 «Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы» Заңының 9- б.).
92
Жылжымайтын мүлік
Егер заңды талаптар болса, меншік құқығын тіркеуге бола ма?
Заңдық талаптарды мемлекеттік тіркеу есептік болып табылады және жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеуді тоқтата тұруға немесе құқық ауыртпалықтарын белгілеуге әкеп соқпайды (Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 26 шілдедегі № 310 «Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы» Заңының 53- б. 3-т.).
93
Жылжымайтын мүлік
Ипотеканы соттан тыс тәртіппен өткізу қалай жүргізіледі?
Ипотеканы сот тәртібінен тыс өткiзу рәсiмi сенiм бiлдiрілген адам ұйымдастыратын кепiлге қойылған мүлiкке сауда-саттық өткiзу арқылы жүргiзiледi. Сенiм бiлдiрiлген адамды тараптар ипотека шартында айқындайды. Егер сенiм бiлдiрілген адам ипотека шартында айқындалмаса, оны кепiл ұстаушы тағайындайды (Қазақстан Республикасының 1995 жылғы 23 желтоқсандағы № 2723 «Жылжымайтын мүлiк ипотекасы туралы» Заңының 24-б. 1, 2-т.).
94
Жылжымайтын мүлік
Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу саласындағы тауарлардың (жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің) бағалары қандай заңнамалық актімен реттеледі?
Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу саласыңдағы тауарлардың (жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің) бағалары Қазақстан Республикасы Ақпарат және коммуникациялар министрінің 2018 жылғы 27 қыркүйектегі № 418 «Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу саласындағы тауарлардың (жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің) бағаларын бекіту туралы» бұйрығымен бекітілген.
95
Жылжымайтын мүлік
Бір жылға жалға алынған жер учаскесі тіркеуге жата ма?
Кемінде бір жыл мерзімге жер пайдалану құқығы құқықтық кадастрда мемлекеттік тіркеуге жатады (Қазақстан Республикасының 1995 жылғы 23 желтоқсандағы № 2723 «Жылжымайтын мүлiк ипотекасы туралы» Заңының 4-б.).
96
Жылжымайтын мүлік
Құқық белгілейтін құжат қалай қалпына келтіріледі?
Құқықтық кадастрда тіркеу соның негізінде жүргізілген жылжымайтын мүлікке құқық белгілейтін құжаттың түпнұсқасы (куәландырылған көшірмесі) жоғалған немесе бүлінген жағдайларда құқық белгілейтін құжатты қалпына келтіру көрсетілген құжаттың тіркеу ісінде сақталатын көшірмесінен телнұсқа беру арқылы жүргізіледі. Егер тіркеу ісінде электрондық құжаттың тек қағаздағы көшірмесі болса, құқық белгілеуші құжаттың телнұсқасын нотариус береді (Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 26 шілдедегі № 310 «Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы» Заңының 36-б. 1-т.).
97
Жылжымайтын мүлік
Қандай жағдайларда жылжымайтын мүлікке құқықтарды тіркеуден бас тартылуы мүмкін?
Мемлекеттiк тiркеуден бас тарту мынадай жағдайларда: құқықтық қатынастардың субъектiлерi мен объектiлерi, жылжымайтын мүлiкке және өзге де тiркеу объектiлерiне құқық немесе құқық ауыртпалығы түрi не олардың туындау, өзгеру немесе тоқтатылу негiздерi заңнама талаптарына сәйкес келмеген кезде; егер өтініш беруші терроризмді және экстремизмді қаржыландырумен байланысты ұйымдар мен тұлғалардың тізбесіне Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес енгізілсе; құрылыс объектілерінің Қазақстан Республикасының сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы заңнамасының талаптарына сәйкес келмеуі туралы жергілікті атқарушы органдардың сәулет және қала құрылысы, мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылау органдарынан түсетін тиісті ақпарат негізінде; егер мемлекеттік тіркеу тоқтатыла тұрған кезде қажетті құжаттар ұсынылмаған болса, өтініш иесі осы Заңның 21-бабына сәйкес мемлекеттік тіркеу үшін қажетті құжаттар топтамасын толық ұсынбаған кезде; нысаны мен мазмұны бойынша заңнама талаптарына сәйкес келмейтiн құжаттар тiркеуге ұсынылған кезде; осы баптың 1-1-тармағында көзделген жағдайларды қоспағанда, құқықты немесе өзге де мемлекеттiк тiркеу объектiсiн мемлекеттiк тiркеудi болғызбайтын ауыртпалықтар болған кезде; заңды күшiне енген сот актiсiнiң негiзiнде; егер тiркеудi тоқтата тұру мерзiмi iшiнде тоқтата тұруға негiз болған мән-жайлар жойылмаған болса; егер бұрын туындаған құқықтың ауысуы, өзгеруі, тоқтатылуы немесе оған қатысты ауыртпалықтың анықталуы тіркеу объектісі болып табылса, мұндай құқық ол туындаған кезде қолданыста болған заңнамаға сәйкес келмеген кезде; мемлекеттік мүлік жөніндегі уәкілетті органның меншік құқығын және тиісті саланың уәкілетті органының жалдау құқығын тіркеуді қоспағанда, мемлекеттік ислам арнайы қаржы компаниясына тиесілі жылжымайтын мүлікке құқықтарды және құқықтар ауыртпалығын тіркеуге өтініш білдірген кезде жүзеге асырылады (Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 26 шілдедегі № 310 «Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы» Заңының 31-б. 1-т.).
98
Жылжымайтын мүлік
Кондоминиум объектісін қалай тіркеуге болады?
Мемлекеттік қызметті "Азаматтарға арналған үкімет "мемлекеттік корпорациясы"коммерциялық емес акционерлік қоғамы көрсетеді. Мемлекеттік қызмет: "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясы, "электрондық үкімет" веб-порталы арқылы көрсетіледі: www.egov.kz. Өтініш берген кезде мемлекеттік қызметті көрсету үшін қажетті құжаттардың тізбесі: Мемлекеттік корпорацияға: кемінде екі пәтер меншік иесінің, көппәтерлі тұрғын үйдің тұрғын емес үй-жайларының нысан бойынша жазбаша өтініші, көрсетілетін қызметті алушының (жеке тұлғаның) және көрсетілетін қызметті алушының уәкілетті өкілінің жеке басын куәландыратын құжат, сондай-ақ құжаттың түпнұсқасы не көрсетілетін қызметті алушы өкілінің өкілеттіктерін растайтын құжаттың нотариалды куәландырылған көшірмесі, жер учаскесіне құқық белгілейтін және сәйкестендіру, егер кондоминиум объектісін тіркеу сәтіне дейін жер учаскесіне құқық тіркелмеген болса, кондоминиум объектісін мемлекеттік тіркегені үшін төлемді растайтын құжат порталға: ұялы байланыс операторы ұсынған көрсетілетін қызметті алушының абоненттік нөмірін тіркеген және қосқан жағдайда, ЭЦҚ-мен немесе бір реттік парольмен куәландырылған электрондық құжат нысанындағы кемінде екі пәтер иесінің, көппәтерлі тұрғын үйдің тұрғын емес үй-жайларының өтініші, "электрондық үкіметтің" төлем шлюзі арқылы жүргізілген төлемді қоспағанда, жер учаскесіне сәйкестендіру құжатының сканерленген көшірмесін қоса бере отырып, жер учаскесіне құқық белгілейтін құжаттың сканерленген көшірмесі (жергілікті атқарушы органдардың шешімі), кондоминиум объектісін тіркеу үшін төлемді растайтын құжаттың сканерленген көшірмесі» (Қазақстан Республикасы Әділет министрінің м.а. 2007 жылғы 24 тамыздағы № 241 «Кондоминиум объектісін мемлекеттік тіркеу ережесін бекіту туралы» бұйрығы).
99
Жылжымайтын мүлік
Мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үйді жекешелендіру тәртібі қандай?
Мемлекеттік тұрғын үй қорынан берілетін тұрғын үйді жекешелендіру үшін порталға «www.egov.kz» мынадай құжаттар тізбесімен бірге: жалға алушының кәмелетке толған барлық отбасы мүшелерінің ЭЦҚ қойылған, тұрып жатқан тұрғын үйді жекешелендіруге электрондық құжат нысанындағы өтініш (осы мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандартына 1 немесе 2-қосымшаларға сәйкес нысан бойынша); неке қию (некені бұзу), отбасы мүшелерінің қайтыс болуы, балалардың тууы туралы куәліктің электрондық көшірмесі; жалдау (жалға алу) шартының не тұрғын үйге ордердің электрондық көшірмесі; басқа адамдар көрсетілетін қызметті алушының отбасы мүшелері деп танылған жағдайда, оларды көрсетілетін қызметті алушының отбасы мүшелері деп тану туралы сот шешімінің электрондық көшірмесі ұсынылады; халықтың әлеуметтік жағынан осал топтарына жататын азаматтар көрсетілетін қызметті алушының (отбасының) халықтың әлеуметтік жағынан осал топтарына жататынын растайтын құжаттардың электрондық көшірмесін қосымша ұсынады; мемлекеттік қызметшілер, бюджеттік ұйымдардың жұмыскерлері, әскери қызметшілер, арнаулы мемлекеттік органдардың қызметкерлері, судьялар және мемлекеттік сайланбалы қызмет атқаратын адамдар санаттарына жататын азаматтар жұмыс орнынан (қызметтен) анықтаманың электрондық көшірмесін не қызметкердің еңбек қызметін растайтын құжаттың электрондық көшірмесін қосымша ұсынады. Ғарышкерлікке кандидаттар, ғарышкерлер Қазақстан Республикасының Үкіметі берген, олардың мәртебесін растайтын құжаттың электрондық көшірмесін; тұрғын үйді жалдау шарты бойынша берешектің жоқ екенін растайтын құжаттың электрондық көшірмесін; Қағидалардың 7 – тармағына сәйкес жекешелендірілген жағдайдамемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үйді меншігіне өтеусіз алуға құқығы бар азаматтар санатына жататынын растайтын құжаттың электрондық көшірмесін ұсынады; 2-кезең: мемлекеттік кәсіпорындар мен мемлекеттік мекемелердің тұрғын үй қорынан тұрғын үйді коммуналдық меншікке беру мемлекеттік кәсіпорындар мен мемлекеттік мекемелердің тұрғын үй комиссияларының шешімі болған кезде: уәкілетті органның мүлікті коммуналдық меншікке беру туралы бұйрығының көшірмесі; мүлікті мемлекеттік меншіктің бір түрінен екіншісіне қабылдау-беру актісі. 3-кезең: көрсетілетін қызметті беруші мен көрсетілетін қызметті алушы арасында электрондық форматта тұрғын үйді жекешелендіру туралы шарт жасасу. Жеке басты куәландыратын құжаттардың, неке қию немесе некені бұзу туралы (2008 жылғы 1 маусымнан кейін), қайтыс болу туралы (2007 жылғы 13 тамыздан кейін), балалардың тууы туралы куәліктің (2007 жылғы 13 тамыздан кейін), меншік құқығында (Қазақстан Республикасы бойынша) тұрғын үйдің бар немесе жоқ екендігі туралы анықтамалардың, мекенжай анықтамаларының, басқа адамдарды көрсетілетін қызметті алушының отбасы мүшелері деп тану туралы сот шешімінің, көрсетілетін, көрсетілетін қызметті берушіге отбасының барлық мүшелеріне "электрондық үкімет"шлюзі арқылы тиісті мемлекеттік ақпараттық жүйелерден беріледі. Егер Қазақстан Республикасының заңдарында осы мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандартына 1 немесе 2- қосымшаларға сәйкес өзгеше көзделмесе, көрсетілетін қызметті алушы мемлекеттік қызметтер көрсету кезінде ақпараттық жүйелерде қамтылған, заңмен қорғалатын құпияны құрайтын мәліметтерді пайдалануға келісім береді (Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің 2015 жылғы 9 сәуірдегі № 319 «Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық саласындағы мемлекеттік көрсетілетін қызметтер стандарттарын бекіту туралы» бұйрығының 4-қосымшасы).
100
Жылжымайтын мүлік
Ауыртпалығы бар жылжымайтын мүлікті кепілге қоюға бола ма?
Егер кепiлге салынған мүлiк басқа талаптарды қамтамасыз ететiн басқа бiр кепiлдiң нысанасы болса (кепiлдi қайталап салу), кейiнгi кепiл ұстаушының талабы алдыңғы кепiл ұстаушылардың талаптары қанағаттандырылғаннан кейiн кепiл мәнiнiң құнынан қанағаттандырылады. Егер кепiл туралы бұрынғы шарттарда тыйым салынбаса, қайтадан кепiл салуға жол берiледi. Кепiл берушi келесi кепiл ұстаушысының әрқайсысына осы мүлiктiң бұрыннан бар барлық кепiлдерi жөнiндегi мәлiметтердi хабарлауға мiндеттi және осы мiндеттiң орындалмауы себептi кепiл ұстаушыларға келтiрiлген залалдар үшiн жауап бередi (Қазақстан Республикасының 1994 жылғы 27 желтоқсандағы № 268-ХIII Азаматтық кодексінің 311-б.).
101
Нормативтік құқықтық актіні мемлекеттік тіркеу
Нормативтік құқықтық акт әділет органдарында мемлекеттік тіркеу рәсімінен өткенін қалай анықтауға болады?
«Құқықтық актілер туралы» Қазақстан Республикасының Заңының (бұдан әрі - Заң) 35-1 бабы 2-тармағына сәйкес нормативтік құқықтық актіні мемлекеттік тіркеу:
1) Заңның 18-бабының 6-тармағына сәйкес әділет органдары бұрын келіскен нормативтік құқықтық актіге қатысты әділет органдарының заң сараптамасын жүргізуін;
2) мемлекеттік тіркеу нөмірін бере отырып, Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізіліміне нормативтік құқықтық акт туралы мәліметтер енгізуді қамтиды.
Тиісінше, әділет органдарында тіркелген нормативтік құқықтық актінің нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде тіркелген нөмірі болуға тиіс.
Бұдан басқа, Заңның 25-бабының 5-тармағында мемлекеттік тіркеуден өткен нормативтік құқықтық актіге сілтеме жасау кезінде осы нөмірді көрсету бойынша талап белгіленген.
Бұл ретте, Заңның 35-1-бабына сәйкес әділет органдарында мемлекеттік тіркеу рәсімінен өткен нормативтік құқықтық актілер электрондық түрде интернет желісінде ашық қолжетімділікте болатын Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерінің эталондық бақылау банкіне енгізу үшін уәкілетті ұйымға автоматты түрде жіберілетінін атап өтеміз.

102
Нормативтік құқықтық актіні мемлекеттік тіркеу
Азаматтар ашық нормативтік құқықтық актілердің интернет-порталына нормативтік құқықтық актілердің жобаларына ескертулер мен ұсыныстар енгізе ала ма?
Азаматтар мынадай шарттар сақталған кезде ескертулер және (немесе) ұсыныстар енгізуге құқылы:
1) пайдаланушы «электрондық үкімет» веб-порталында тіркелген;
2) ескертулерде және (немесе) ұсыныстарда балағат сөздер, қорлау сөздері, жарнама, сондай-ақ заңға тәуелді нормативтік құқықтық актінің жобасына қатысы жоқ өзге де ақпарат жоқ;
3) ұсыныс енгізілетін және (немесе) ескерту берілетін заңға тәуелді нормативтік құқықтық акт жобасының нақты құрылымдық элементі (бөлім, бап, тармақ, тармақша) көрсетілген.
Өз кезегінде, заңға тәуелді нормативтік құқықтық актілердің жобаларын әзірлеуші мемлекеттік органдар ескертулерді және (немесе) ұсыныстарды келіп түскен сәттен бастап үш жұмыс күнінен кешіктірмей қарайды және негіздемелерін көрсете отырып, оларды қабылдау не қабылдамау туралы қабылданған шешімді ашық нормативтік құқықтық актілердің интернет-порталында орналастырады (Қазақстан Республикасы Әділет министрінің міндетін атқарушының 2021 жылғы 30 қыркүйектегі № 849 бұйрығымен бекітілген Ашық нормативтiк құқықтық актiлердiң интернет-порталында заңға тәуелді нормативтiк құқықтық актiлердiң жобаларын орналастыру қағидаларының 9-тармағы).
Бұл ретте, жобаларды жария талқылау үшін әзірлеуші мемлекеттік орган белгілеген мерзімдер аяқталғаннан кейін келіп түскен азаматтардың ескертулері және (немесе) ұсыныстары қаралмайтынын ескеру қажет.

103
Апостиль
Туу туралы куәлікті электронды түрде апостиль қоюға бола ма?
Бұл 2021 жылдан" Е-апостиль " ақпараттық жүйесі енгізілген сәттен бастап мүмкін болды. Қазақстан Республикасының аумағында АХАТ органдары берген туу туралы куәлікте электрондық апостиль алу үшін қызметке толық онлайн форматта "электрондық үкімет"порталында тапсырыс беруге болады.
Бұл өте ыңғайлы - ол үшін өтінімді толтыру, оған ЭЦҚ көмегімен қол қою, туу туралы куәліктің сканерленген нұсқасын бекіту және мемлекеттік бажды төлеу қажет.
Апостиль мөртаңбасы бар электрондық құжат жеке кабинетке түседі.
Құжаттарға апостиль мөртаңбасы Гаага Конвенциясына қатысушы барлық елдерде қажет (135), оның ішінде 48 елде электрондық апостиль енгізілген.
104
Апостиль
Жоғары білім туралы дипломға апостиль қою керек. Қайда өтініш беру керек?
Ресми құжаттарға апостиль қою функциялары 8 мемлекеттік органға берілген (ҚР ҮҚ 2001 жылғы 24 сәуір N 545 Шетелдік ресми құжаттарды заңдастыруды талап етудің күшін жоятын конвенция (Гаага, 1961 жылғы 5 қазан) ережелерін іске асыру жөніндегі шаралар туралы.
Білім, ғылым органдарынан және оқу орындарынан шығатын құжаттарға Білім және ғылым министрлігі апостиль қояды .
Осыған байланысты, жоғары білім туралы дипломға апостиль қою мәселесі бойынша ҚР Білім және ғылым министрлігіне жүгіну қажет. Әділет органдарында сіз кез-келген ХҚКО немесе электронды түрде "электрондық үкімет"порталы арқылы өтініш жасай отырып, дипломның нотариалды куәландырылған көшірмесіне апостиль қоя аласыз.
105
Апостиль
Апостильмен сотталмағандығы туралы анықтаманы жеке қатысуынсыз алуға бола ма?
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2001 жылғы 24 сәуірдегі № 545 "Шетелдік ресми құжаттарды заңдастыру талаптарын жоятын Конвенцияның (Гаага, 1961 жылғы 5 қазан) ережелерін іске асыру жөніндегі шаралар туралы" қаулысының 2-тармағына сәйкес Әділет министрлігі әділет органдарынан және өзге де мемлекеттік органдардан, сондай-ақ нотариустардан шығатын ресми құжаттарға апостиль қоюға уәкілетті.
Прокуратура органдарынан, тергеу және анықтау органдарынан шығатын ресми құжаттарға апостиль қою функциялары Бас прокуратураға берілген.
Осыған байланысты, апостильмен сотталмағандығы туралы анықтама алу мәселесі бойынша Сізге Бас прокуратураға жүгіну қажет.
Қызмет алу үшін келесі құжаттар ұсынылатындығын хабарлаймыз:
1) апостиль қоюға өтініш;
2)жеке куәлік немесе цифрлық құжаттар сервисінен электрондық құжат (сәйкестендіру үшін);
3) апостиль қоюға жататын құжат (құжаттар түпнұсқада да, нотариат куәландырған көшірмеде де апостиль қою үшін қабылданады);
4) бюджетке мемлекеттік баждың төленгенін растайтын құжат;
5) көрсетілетін қызметті алушының (жеке тұлғаның) өкілі жүгінген жағдайда нотариалды куәландырылған сенімхат.
106

Азаматтық хал актілерін тіркеу

Электрондық үкімет порталында некені бұзу туралы акт жазбасы жоқ. Ажырасу 2021 жылы болды.
Осы мемлекеттік қызметті оңтайландыру шеңберінде 2020 жылдан бастап сот шешімі шығарылғаннан кейін некені бұзу туралы куәлікті немесе анықтаманы алу үшін АХАТ органдарына жүгіну қажеттілігі жойылды.
Неке (ерлі-зайыптылық) некені (ерлі-зайыптылықты) бұзу туралы сот шешімі заңды күшіне енген күннен бастап тоқтатылады және неке қию туралы акт жазбасына оның бұзылғаны туралы белгі автоматты түрде қойылады.
Қажет болған жағдайда неке қию (ерлі-зайыпты болу) туралы анықтамаға тапсырыс беруге болады, онда некені (ерлі-зайыптылықты) бұзу туралы белгі және "электрондық үкімет"порталының жеке кабинетінде болады.
107

Азаматтық хал актілерін тіркеу
Өлім туралы куәлікті қайдан алуға болады?

Коронавирустық инфекцияның таралуына қарсы іс-қимыл жасау мақсатында өткен жылдың 12 қазанынан бастап Қазақстан Республикасының барлық аумағында өлімді тіркеуге байланысты қызметтер көрсету жөніндегі пилоттық жоба іске қосылды.
Пилот мемлекеттік органдарға және басқа да ұйымдарға, оның ішінде нотариустарға, банктерге, сақтандыру компанияларына және т. б. жүгінген кезде қағаз медициналық куәліктерді, қайтыс болуды тіркеу туралы куәліктерді беруді алып тастауды және азаматтардың осы құжаттарды Қазақстан Республикасының аумағында ұсыну міндеттілігін көздейді.
Осылайша, өткен жылдан бастап қағаз түрінде қайтыс болу туралы қандай да бір құжаттарды алудың қажеті жоқ, қайтыс болу фактісін растау үшін "электрондық үкімет"порталынан қайтыс болуды тіркеу туралы электрондық хабарламаны ұсыну жеткілікті.
Сонымен қатар, егер Сізге ҚР аумағынан тыс жерде қайтыс болу туралы куәлікті ұсыну қажет болса, сіздің қалауыңыз бойынша АХАТ органына, "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясына немесе туыстығын растайтын құжаттарды қоса бере отырып, "электрондық үкімет" порталы арқылы жүгінуге болады.
Қазірдің өзінде " egov.mobile " цифрлық куәліктердің 4 түрі (туу, некеге тұру және некені бұзу, Т.А.Ә. ауыстыру туралы) іске асырылды.
Сондай-ақ Әділетмині ҚР аумағында куәліктердің барлық түрлерін қағаз түрінде ұсыну қажеттілігін жоюды жоспарлап отыр.
108

Азаматтық хал актілерін тіркеу
Егер egov-та неке немесе туу туралы куәлік бойынша мәліметтер дұрыс көрсетілмесе не істеу керек?
Егер сіз өзіңізге немесе кәмелетке толмаған балаларға қатысты тіркелген азаматтық хал актілеріндегі қате мәліметтерді тапсаңыз немесе мәліметтер қосымшаның қойында жоқ болса (eGov mobile, kaspi.kz, halyk) сіз "электрондық үкімет"порталы арқылы мәліметтерді түзетуге өтінім бере аласыз.
Ол үшін бірінші кезекте ЭЦҚ (электрондық цифрлық қолтаңба) болуы және "электрондық үкімет"порталында тіркелуі қажет.
Порталдың басты бетінде сервистер бөлімінде "жеке тұлғалардың акт жазбаларын тексеру сервисі" сілтемесі бойынша шертіп, қажетті мәліметтерді толтыру қажет.
Қызмет көрсету нәтижесі АХАЖ АЖ-да мәліметтерді өзектендіру мәртебесі туралы ақпарат болып табылады.
109
Жылжымайтын мүлікті тіркеу
Жылжымайтын мүлік объектілерінің қате мәліметтерін түзету
Қате мәліметтерді түзету жылжымайтын мүлік объектісінің орналасқан жері бойынша "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясы " КЕ АҚ тіркеуші органның филиалында жүргізіледі. Көрсетілген қызметті алу үшін тіркеуші органға тиісті құжаттарды қоса бере отырып, Мемлекеттік корпорация филиалына немесе "электрондық үкімет" веб-порталы арқылы өтініш беру қажет www.egov.kz, "мемлекеттік органдар бойынша қызметтер" қойындыда "Әділет министрлігін" таңдау, содан кейін "жылжымайтын мүлік тіркелімі "мемлекеттік деректер қоры "ақпараттық жүйесінде жылжымайтын мүлік объектілерінің қате мәліметтерін түзету" қызметін табу немесе сілтемені пайдалану қажет:
https://egov.kz/cms/ru/government-services/for_citizen/pass_mu_P3-20
110
Жылжымайтын мүлікті тіркеу
Жылжымайтын мүлікке құқықтарды тіркеу үшін қажетті құжаттардың тәртібі мен тізбесі
Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу үшін өтінішінің жеке куәландыратын құжатты ұсынуы және келесі құжаттарды ұсынуы қажет:
1) мемлекеттік тіркеу туралы өтініш;
2) тіркеу объектісін растайтын құжат (сатып алу-сату шарты, әкімдіктің қаулысы, қабылдау актісі).
Жер учаскесіне құқық (ауыртпалық) тіркелген жағдайда, жерге акт беріледі.
3) жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркегені үшін төлемді растайтын құжат (сілтеме бойынша төлем мөлшері: http://adilet.zan.kz/rus/docs/V1800017498)
111
Жылжымайтын мүлікті тіркеу
Жылжымайтын мүлікке заңдық талаптарды тіркеу тәртібі
Мүдделі тұлғалардың арызы бойынша заңдық талаптар, оның ішінде талап арыз беру, сот актілеріне шағымдану немесе наразылық білдіру фактісі, жер учаскесін алып қою туралы шешім, кепілақы туралы келісім (қолхат), алдын ала шарт және өзге де фактілер тіркелуі мүмкін.
Мүдделі тұлға мемлекеттік тіркеу үшін жылжымайтын мүлік объектісінің орналасқан жері бойынша "Азаматтарға арналған үкімет мемлекеттік корпорациясы" КЕ АҚ тіркеуші органның филиалына жеке басын куәландыратын құжатты ұсынады және оның көшірмесін, сондай-ақ заңдық талапты растайтын құжатты ұсынады.
112
Жылжымайтын мүлікті тіркеу
Жылжымайтын мүлікке құқықтарды (ауыртпалықтарды) тіркеу мерзімдері
Жылжымайтын мүлікке құқықтарды (осындай құқықтардың ауыртпалықтарын) мемлекеттік тіркеу тіркеуші органға өтініш (қағаз нысан) келіп түскен кезден бастап үш жұмыс күні ішінде жүргізілуге тиіс.
Электрондық тіркеу құқықтық кадастрдың ақпараттық жүйесіне жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркегені үшін ақы төленгені туралы растау келіп түскен күннен кейінгі бір жұмыс күнінен кешіктірілмей жүргізілуге тиіс.
113
Заңды тұлғаларды тіркеу
Жеке кәсіпкерлік субъектілерін мемлекеттік тіркеу
Шағын кәсіпкерлік субъектісіне жататын заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу хабарлама сипатында болады және кәсіпкерлік қызметті жүзеге асырудың басталғаны туралы электрондық хабарлама беру арқылы "электрондық үкіметтің" веб-порталында жүзеге асырылады .
114
Заңды тұлғаларды тіркеу
Электрондық үкімет порталындағы жауапкершілігі шектеулі серіктестіктегі басшының ауысуы
Жауапкершілігі шектеулі серіктестіктің (бұдан әрі - ЖШС) басшысын ЭҮП-ға ауыстыру хабарлама жасау тәртібімен келесі түрде жүзеге асырылады:
1. Тағайындалатын басшы ЭҮП порталындағы жеке кабинетте өзінің электрондық цифрлық қолтаңбасымен (бұдан әрі - ЭЦҚ) авторизацияланады және "басшыны өзгерту туралы хабарлама"қызметін таңдайды.
2. Хабарламаны толтырады, ЖШС БСН, жалпы жиналыс хаттамасының нөмірі мен күнін, жиналыс басшысының, төрағасының және хатшысының ЖСН көрсетеді.
Бұдан әрі хабарлама жиналыстың төрағасы мен хатшысының жеке кабинетіне келісуге жіберіледі.
3. Барлық тараптар қол қойғаннан кейін басшыны ауыстыру жүргізіледі және оның орындалу нәтижесі туралы хабарлама жүктеледі.
Егер ЖШС құрылтайшысы жалғыз қатысушы болып табылған жағдайда хабарлама жалғыз қатысушының жеке кабинетіне келісуге жіберіледі.
115
Заңды тұлғаларды тіркеу
Мүлік иелерінің бірлестігін (МИБ)тіркеу үшін қажетті құжаттардың тәртібі мен тізбесі
Мүліктің меншік иелерінің бірлестігін (бұдан әрі-МИБ) тіркеу үшін тіркеуші органға МИБ орналасқан жері бойынша әділет департаментіне мынадай құжаттарды ұсыну қажет::
- жиналыс хаттамасы;
- мүлік иелері бірлестігінің Жарғысы;
- мемлекеттік тіркеу үшін бюджетке тіркеу алымының төленгенін растайтын түбіртек немесе өзге де құжат.
116
Заңды тұлғаларды тіркеу
Пәтер иелері кооперативін (ПИК) тарату үшін қажетті құжаттардың тәртібі мен тізбесі
ПИК-ті тарату үшін тіркеуші органға-ПИК орналасқан жердегі әділет департаментіне келесі құжаттарды тапсыру қажет::
1) ПИК қызметін тоқтату туралы өтініш;
2) ПИК қызметін тоқтату туралы жалпы жиналыстың хаттамасы
3) Қазақстан Республикасының бүкіл аумағында таратылатын мерзімді баспа басылымдарында заңды тұлғаны тарату, кредиторлардың талаптарын мәлімдеу тәртібі мен мерзімдері туралы ақпараттың жарияланғанын растайтын құжат;
4) мөрді жою туралы құжат;
5) ПИК қызметін тоқтатуды мемлекеттік тіркегені үшін бюджетке тіркеу алымының төленгенін растайтын құжат.
117
Заңды тұлғаларды тіркеу
Жауапкершілігі шектеулі серіктестіктің (ЖШС)орналасқан жерін өзгерту
Жауапкершілігі шектеулі серіктестіктің (ЖШС) орналасқан жері өзгерген жағдайда тіркеуші органға –заңды тұлғаның, филиалдың (өкілдіктің) орналасқан жерін растайтын құжатты қоса бере отырып, ЖШС орналасқан жері бойынша "Азаматтарға арналған үкіметтердің мемлекеттік корпорациясы" КЕАҚ филиалына хабарлама беру арқылы жүзеге асырылады.
Егер үй-жайдың иесі жеке тұлға болып табылған жағдайда, заңды тұлғаның орналасқан жері үшін үй-жай беру туралы жеке тұлғаның нотариат куәландырған келісімі ұсынылады.
118
Нотариат
Ақарушылық жазбаны жасау кезінде нотариустың қызмет аумағы қалай анықталады?
"Нотариат туралы" Заңның (бұдан әрі – заң) 21-бабының 3-тармағына сәйкес нотариус қызметінің аумағы 34-баптың 1-тармағының 3), 4), 5) тармақшаларында, сондай-ақ "Нотариат туралы" Заңның 34-бабының 1-тармағының 3), 4), 5) тармақшаларында көзделген іс-әрекеттерді жасаған кезде сақталады. 1), 2), 3), 4), 5), 6Осы Заңның 92-1-бабы 2-тармағының ), 7) және 8) тармақшаларында көзделген жағдайларда жүзеге асырылады. Қалған барлық жағдайларда жеке және заңды тұлғалар нотариаттық іс-әрекеттер жасау үшін кез келген нотариусқа жүгінуге құқылы.
Заңның 21-бабының 2-тармағына сәйкес жекеше нотариустың нотариаттық округ шегіндегі қызмет аумағын Нотариаттық палата айқындайды.
Осыған байланысты, нотариустың орналасқан жері деп жекеше нотариустың өтініші бойынша оның үй-жайының орналасқан жеріне (аудан, қала) сәйкес нотариаттық палата айқындаған нотариус қызметінің аумағы түсініледі.
Бұдан атқарушылық жазбаны, егер шартта өзге мекенжай көрсетілмесе, заңды тұлғаның тұрақты жұмыс істейтін органының тіркелген жері не орналасқан жері бойынша) қалаларға, облыстардың аудандарына (борышкердің (жеке тұлғаның) тіркелген жері не тұрғылықты жері бойынша) әкімшілік-аумақтық бөлінісіне сәйкес нотариус жасайды.
119
Нотариат
Атқарушылық жазбаға шағым жасау рәсімі
"Нотариат туралы" ҚР Заңының 92-1-бабына сәйкес нотариус борышкерден ақшаны өндіріп алу немесе өзге де жылжымалы мүлікті талап ету үшін атқарушылық жазба жасайды.
Атқарушылық жазба негізінде даусыз талаптар бойынша берешекті өндіріп алу жүргізіледі.
Атқарушылық жазба жасағаннан кейін нотариус келесі жұмыс күнінен кешіктірмей борышкерге оның көшірмесін табыс етеді немесе жеткізілгенін тіркеуді қамтамасыз ететін байланыс құралдарын пайдалана отырып, борышкердің электрондық пошта мекенжайы бойынша немесе белгілі тұрғылықты (тұрған) немесе тіркелген жері бойынша жібереді.
ҚР «Нотариат туралы» Заңының 92-6 бабына сәйкес борышкер атқарушылық жазбаның көшірмесін алған күннен бастап он жұмыс күні ішінде атқарушылық жазбаны жасаған нотариусқа хабарламасы бар мәлімделген талапқа қарсы қарсылығын жазбаша түрде жіберуге құқылы.
Борышкердің қарсылығында мәлімделген талаппен келіспеу себептері қамтылуға тиіс.
Нотариус мәлімделген талапқа қарсы қарсылықты алған күннен бастап үш жұмыс күнінен кешіктірмей атқарушылық жазбаның күшін жою туралы қаулы шығарады.
«Соттардың атқарушылық жазбаға дау айту бойынша істерді қарау кезінде заңнаманы қолдануы туралы» Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының 2022 жылғы 26 мамырдағы № 6 Нормативтік қаулысына сәйкес егер борышкердің қарсылығында өндіріп алушы мәлімдеген талаппен келіспеу себептері көрсетілмесе немесе ол мерзімді бұза отырып берілсе, нотариус Нотариат туралы заңның 92-6-бабының 3-тармағында көзделген талаптардың сақталмауына және борышкердің қарсылық беру мерзімін қалпына келтіруге нотариустың өкілеттіктері болмауына байланысты атқарушылық жазбаның күшін жоюдан бас тартатынын атап өтеміз.
Егер жасалған атқарушылық жазба борышкердің қарсылығы бойынша нотариустың қаулысымен күшін жоймаса, оған дау айту сот тәртібімен жүзеге асырылады.
120
Адвокатура

Мемлекет кепілдік берген заң көмегі кімге көрсетіледі?
"Адвокаттық қызмет және заң көмегі туралы" ҚР Заңының 21-бабына сәйкес барлық жеке және заңды тұлғалардың құқықтық ақпараттандыру түрінде мемлекет кепілдік берген заң көмегін тегін алуға құқығы бар.
Құқықтық консультация беру, сондай-ақ соттарда, қылмыстық қудалау органдарында, өзге де мемлекеттік органдар мен мемлекеттік емес ұйымдарда жеке тұлғалардың мүдделерін қорғау және білдіру түріндегі мемлекет кепілдік берген заң көмегі осы Заңда және Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен көрсетіледі:
1) Қазақстан Республикасының әкімшілік құқық бұзушылық туралы заңнамасына сәйкес әкімшілік жауаптылыққа тартылған тұлғаға; 2) Қазақстан Республикасының азаматтық процестік заңнамасына сәйкес талап қоюшыға;; 3) Қазақстан Республикасының қылмыстық-процестік заңнамасына сәйкес күдіктіге, айыпталушыға, сотталушыға, сотталған адамға, ақталған адамға, жәбірленушіге; 4) алименттер өндіріп алу, зейнетақы мен жәрдемақылар тағайындау, ақтау, босқын немесе оралман мәртебесін алу мәселелері бойынша жеке тұлғаларға, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған кәмелетке толмағандарға «Адвокаттық қызмет және заң көмегі туралы» Заңда және Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен көрсететіледі. Адвокаттар қажет болған жағдайларда құқықтық сипаттағы жазбаша құжаттар жасайды.
Мемлекет кепілдік берген заң көмегіне мұқтаж адамның мүддесі үшін оның өкілі осындай көмек көрсету туралы өтінішпен заңда белгіленген тәртіппен жүгіне алатынын атап өтеміз.
121
Зияткерлік меншік
Тауар таңбасын тіркеуге өтінімді қандай тәсілдермен беруге болады?
Электрондық цифрлі қолды пайдалана , өтінімді электрондық түрде беру қызметін пайдалану:
а) ҰЗМИ сайты www.kazpatent.kz
ҰЗМИ сайты арқылы өтінімді электрондық түрде беру туралы ақпаратпен сайттың «Өтінімді электрондық түрде беру» бөлімінде танысуға болады;
б) Қазақстан Республикасының www.egov.kz электрондық үкімет порталы арқылы.
122
Зияткерлік меншік
Тауар таңбасына сараптама жасау мерзімі қандай?
Сараптама мерзімдері: алдын ала сараптама – өтінім түскен күннен бастап бір ай ішінде, толық сараптама – өтінім берген күннен бастап тоғыз ай ішінде. Өтінім берушінің жазбаша өтініші бойынша, қосымша төлем жасаған жағдайда, тауар таңбасына өтінімге толық сараптама көрсетілген мерзімдерден бұрын, бірақ өтінім берген күннен бастап алты айдан кейін жүргізіледі (Заңның 11-бабы).
123
Зияткерлік меншік
«Жеке кабинетті» ашу үшін не керек?
«Жеке кабинетті» авторизациялау үшін электронды цифрлі қол қажет.
124
Зияткерлік меншік
Тауар таңбаларына бірнеше өтінімдер үшін бір «жеке кабинет» жеткілікті ме, немесе әрбір өтінімге жекелеген «жеке кабинет» ашу керек пе?
Бірнеше электронды өтінім беру үшін бір ғана «Жеке кабинеттің» болуы жеткілікті.
125
Зияткерлік меншік
Өтінімге қоса берілетін құжаттар файлдарына қандай талаптар қойылады?
Құжат файлдарын PDF форматында орналастыру қажет.
126
Зияткерлік меншік
Сараптамалық қызметтерге ақы төленгенін растайтын төлем құжатын қалай дұрыс толтыруға болады?
Төлем құжаты Ұлттық банктің барлық заңды және жеке тұлғалар үшін белгіленген талаптарына сәйкес толтырылады және онда төлеуші мен ақша алушының деректері (БСН/ЖСН, ақша жөнелтушінің толық атауы, банкке және бенефициар банкке қызмет көрсететін ЖСК, ТМК, Кбе) болуға тиіс. Төлем тағайындауда міндетті түрде " өтінімнің№, қорғау құжатының № (қолдау үшін ақы төлеу кезінде қай жылға көрсетілгені жөн), қызмет төленетін шоттың№, сондай-ақ қандай іс-әрекет үшін (формальды сараптаманы, мәні бойынша сараптаманы қабылдау және жүргізу, қорғау құжаттарын беруге дайындау және жариялау үшін) көрсету қажет. Өзгерістер енгізу және т.б. қызметтердің атауын нақты көрсету қажет болған жағдайда төлемді іздестіруді жеделдетуге мүмкіндік береді.
127
Зияткерлік меншік
Сараптамалық қызметтерге ақы төленгенін растайтын төлем құжатында қандай деректер көрсетілуі керек?
Қызмет көрсететін банктер ақша қаражатын дұрыс есептеу мақсатында төлем құжатында мынадай деректемелерді көрсетуі қажет: - Кбе (бенефициар коды) -16 - ТМК (төлем мақсатының коды) - 859.
128
Зияткерлік меншік
Өтінімнің ҰЗМИ-ға түсу фактісі немен расталады?
Өтінім құжаттары ҰЗМИ кеңсесі арқылы қағаз тасығышта берілген жағдайда өтініш беруші кіріс нөмірі мен құжаттардың келіп түскен күні көрсетілген өтініштің көшірмесін алады.
ҰЗМИ сайты арқылы электрондық цифрлық қолтаңбаны пайдалана отырып, электрондық түрде өтінім берілген жағдайда, өтінімнің келіп түскені туралы мәліметтер өтінім берушінің Жеке кабинетінде дереу көрсетіледі (өтінімнің берілген тіркеу нөмірі, штрих коды, кіріс нөмірі және оның келіп түскен күні).
Өтінім құжаттары қағаз жеткізгіште пошта арқылы жіберілген жағдайда, өтініш беруші ҰЗМИ байланыс орталығына мына телефон арқылы қоңырау шала алады: +7 7172 62 15 15 немесе +7 7172 62 15 16 және өтінімнің тіркеу нөмірін, кіріс нөмірін және құжаттардың келіп түскен күнін біліңіз.
129
Зияткерлік меншік
Заңды тұлға авторлық құқыққа өтініш бере ала ма?
Авторлық құқықпен қорғалатын объектілерге құқықтардың мемлекеттік тізіліміне мәліметтер енгізу және оларды өзгерту қағидаларының 4-тармағының 2-тарауына және оған мәліметтер енгізілгенін растайтын куәліктің нысанына және олардың өзгерістеріне сәйкес мәліметтерді Тізілімге енгізу үшін негіз авторлық құқықпен қорғалатын объектілерге құқықтардың мемлекеттік тізіліміне мәліметтер енгізу туралы өтініш беру болып табылады (бұдан әрі-өтініш). нотариалды куәландырылған сенімхаттың электрондық көшірмесін ұсына отырып, автордың жеке өзі немесе өзге өкіл арқылы береді.
130
Зияткерлік меншік
Тауар таңбасын тіркеуді жылдамдатуға бола ма?
Жоқ, заңда көзделмеген
131
Зияткерлік меншік
Тауар белгісіне өтінім беруге нотариалды куәландырылған сенімхат қажет пе?
Жоқ, заңда нотариалды куәландырылған сенімхаттың берілуі қарастырылмаған, мөрмен бекітілген сенімхат жеткілікті.
132
Зияткерлік меншік
Коммерцияландыру шартын тіркеу мерзімі?
10 жұмыс күні.
133
Сот-сараптама қызметі
Сараптаманың белгілі бір түрі үшін сұрақтардың болжамды тізбесі қандай нормативтік құқықтық актіде көрсетілген?
Зерттеу нысаны, объектілері, сараптамалық міндеттердің деңгейі, сондай-ақ сараптаманың белгілі бір түрі шеңберінде шешілетін үлгілік сұрақтар тізбесі "Әділет" Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерінің ақпараттық-құқықтық жүйесінде орналастырылған Қазақстан Республикасы Әділет министрінің 2017 жылғы 27 сәуірдегі № 484 бұйрығымен бекітілген Сот сараптамасы органдарында сот сараптамалары мен зерттеулерді ұйымдастыру және жүргізу қағидаларында (бұдан – әрі Қағидалар) жазылған. www.adilet.gov.kz.).
134
Сот-сараптама қызметі
Зерттеу объектілерінің анықтығы мен жол берілетіндігіне кім жауап береді?

Қазақстан Республикасы Қылмыстық-процестік кодексінің (бұдан әрі - ҚР ҚПК) 280–бабының 2–тармағына және Қазақстан Республикасы Азаматтық процестік кодексінің (бұдан әрі - ҚР АПК) 87-бабының 3-тармағына сәйкес сараптамалық зерттеу объектілерінің анықтығы мен жол берілетіндігіне сараптаманы тағайындаған орган (адам) кепілдік береді.
135
Сот-сараптама қызметі
Сарапшы қорытындысының көшірмесін қалай алуға болады?

ҚР ҚПК 276-бабына, ҚР АПК 87-бабына және "Сот-сараптама қызметі туралы" Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі - Заң) 18-бабына сәйкес сот сараптамасы органының басшысы сот сараптамасын жүргізуді ұйымдастыруға байланысты өзіне белгілі болған мәліметтерді жария етпеуге міндетті.
Сарапшының қорытындысы, зерттеу объектілері және зерттеуге ұсынылған басқа да материалдар сот сараптамасын тағайындаған органға (адамға) жіберіледі.
ҚР ҚПК-нің 286-бабына және ҚР АПК-нің 46-бабына сәйкес іске қатысушы адамдардың іс материалдарымен танысуға құқығы бар. Осыған байланысты сарапшы қорытындысының көшірмесімен сараптаманы тағайындаған органға жүгіну арқылы танысуға болады
136
Сот-сараптама қызметі
ҚР ӘМ ССО қандай филиалында сот сараптамасының сол немесе өзге түрін тағайындауға болады?

ҚР ӘМ ССО Қазақстан Республикасы Әділет министрінің 2017 жылғы 27 наурыздағы №306 бұйрығымен бекітілген Сот сараптамасы органдары жүргізетін сот сараптамалары түрлерінің және біліктілігін Қазақстан Республикасының Әділет министрлігі беретін сараптама мамандықтарының тізбесіне сәйкес сот сараптамаларын жүргізуге болады. ҚР ӘМ ССО филиалдарында жүргізілетін сот сараптамаларының түрлері туралы мәліметтер ҚР ӘМ ССО сайтында "Жүргізілетін сараптамалардың түрлері" бөлімінде орналастырылған.
137
Сот-сараптама қызметі
Қазақстан Республикасының сот-сараптамалық зерттеулер әдістемелеріне қалай қол жеткізуге болады?

Сот-сараптамалық зерттеулер әдістемелерінің бір бөлігі ашық қолжетімділікте және ҚР ӘМ ССО сайтында (forensic.gov.kz) "Ғылыми қызмет" бөлімінде орналастырылған.
Бұдан бөлек, "Қызмет бабында пайдалану үшін" деген белгісі бар әдістемелер жалпыға бірдей қол жеткізу үшін шектелген, өйткені көрсетілген әдістемелерде сараптама объектілерін зерттеу алгоритмі сипатталады, оның ішінде адамның конституциялық және өзге де құқықтары мен бостандықтарына, конституциялық құрылыс негіздеріне және мемлекеттің қауіпсіздігіне, меншікке қарсы, ақпарат, экономикалық қызмет саласындағы және т.б. қылмыстық құқық бұзушылықтарға байланысты материалдар бойынша да.
Дегенмен, "Қызмет бабында пайдалану үшін" деген белгісі бар әдістемелер паспорттарымен жоғарыда көрсетілген ҚР ӘМ ССО сайтында танысуға болады.
138
Сот-сараптама қызметі
Жеке немесе заңды тұлғалардың сот сараптамасын тағайындауы мүмкін бе?
ҚР ҚПК 272-бабына, сондай-ақ ҚР АПК 82-бабына сәйкес сот сараптамасын жүргізу үшін процесті жүргізетін органның қаулысы, ұйғарымы негіз болып табылады.
Бұдан басқа, ҚР ҚПК-нің 122-бабы, 272-бабы қорғаушының шарттық негізде сот сараптамасын жүргізуге бастамашылық ету, сондай-ақ сараптама мекемесіне шарттық негізде тиісті сараптама жүргізу туралы сұрау салу жіберу құқығы көзделген.
Сонымен қатар, Қазақстан Республикасы Әділет министрінің 2017 жылғы 27 сәуірдегі № 484 бұйрығымен бекітілген Сот сараптамасы органдарында сот сараптамалары мен зерттеулерді ұйымдастыру және жүргізу қағидаларында шарттық негізде сот сараптамасы органында заңды және жеке тұлғалардың жазбаша өтініштері негізінде зерттеу жүргізу көзделген. Бұл ретте зерттеуді, бұл жағдайда мамандар ретіндегі сарапшылар ғылыми құралдар мен әдістерді қолдана отырып жүргізеді.
Қызметті өткізу құны Бағалар прейскурантымен белгіленеді, онымен Орталықтың сайтында "Ақылы қызметтер" бөлімінде танысуға болады.
139
Зияткерлік меншік
Тіркелген авторлық құқық объектілерінің тізбесімен қайдан танысуға болады?

«Ұлттық зияткерлік меншік институты» РМК-ны авторлық құқықпен қорғалатын объектілерге құқықтардың мемлекеттік тізілімін (бұдан әрі – Тізілім) жүргізеді және оған қол жеткізуді қамтамасыз етеді.
https://copyright.kazpatent.kz сілтемесі бойынша Тізілім ашық және қол жетімді болып табылатындығын назар аударамыз.
Тізілімде куәліктің нөмірі бойынша, өтініштің түскен күні, куәліктің тіркелген күні, автор туралы мәліметтер, объектінің атаулары, объектінің түрлері және оның құрылған күні бойынша іздеу жүргізілуі мүмкін.

140
Зияткерлік меншік
Авторлық құқықпен қорғалатын объектілерге құқықтардың мемлекеттік тізіліміне мәліметтері енгізілген туындылар даналарының көшірмелерін алуға бола ма?

«Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 9-1-бабының 8-тармағына сәйкес құжаттардың көшірмелері, тиісті туындының бір данасы және (немесе) оның сипаттамасы Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жағдайларды қоспағанда, үшінші тұлғаларға автордың келісімімен беріледі.
141
Зияткерлік меншік
Авторлық құқықтың қолданылу мерзімі және авторлық құқықты қалайша беруге болады?
«Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 28-бабына сәйкес авторлық құқық автордың бүкiл ғұмыры бойы және қайтыс болғаннан кейiн жетпiс жыл бойы күшiн сақтайды.
Авторлық құқығын, оның есiмнiң құқығын және автордың беделiн қорғау құқығын қорғауға шек қойылмайды.
Тең авторлар жасаған туындыға авторлық құқық өмір бойы және басқа тең авторлардан ұзақ өмір сүрген ең соңғы автор қайтыс болғаннан кейін жетпіс жыл бойы күшін сақтайды.
Авторлық құқық шарт бойынша және мұра ретiнде (заң бойынша немесе өсиет бойынша) берiледi.
142
Зияткерлік меншік
Авторлық және сабақтас құқықтардың бұзылғаны үшін жауапкершіліктердің түрлері?
Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес авторлық және сабақтас құқықтарды бұзылғаны үшін азаматтық және қылмыстық жауапкершіліктер туындайды.

143
Зияткерлік меншік
Туындыға авторлық құқықты тіркеу міндетті ме?
«Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 9-бабына сәйкес ғылым, әдебиет және өнер туындысына авторлық құқық оның жасалу фактісіне қарай туындайды. Авторлық құқықтың пайда болуы мен жүзеге асырылуы үшiн туындыны тiркеу, туындыны өзге де арнайы ресiмдеу немесе қандай да болсын шарттылықты сақтау талап етiлмейдi.
Автор жарияланбаған туындыға жеке мүлiктiк емес құқықтарын куәландыру үшiн авторлық құқықтың қорғалатын мерзiмi iшiнде кез келген уақытта қажетті мәліметтерді Заңға сәйкес Авторлық құқықпен қорғалатын объектілерге құқықтардың мемлекеттік тiзiлiміне (бұдан әрі – Тізілім) енгізуге құқылы.
Осыған байланысты, Тізілімге мәліметтерді енгізу есептік сипатта болады және авторлықты танудың міндетті рәсімі болып табылмайды.
144
Зияткерлік меншік
Тіркелген тауар таңбасының тауарларын Еуразиялық экономикалық одақ шегінде Қазақстан Республикасынан тыс жерлерге және алыс шетелге экспорттау кезінде шектеулер бар ма?
Тауар белгілеріне құқық аумақтық сипатта болады. Яғни, тауар белгілерін құқықтық қорғау тек тіркелген мемлекетте ғана қолданылады.
Бұл ретте, «Тауар таңбалары, қызмет көрсету таңбалары және тауар шығарылған жерлердің атаулары туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 43-1-бабына сәйкес Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекеттердің кез келгенінің аумағында айналымға құқыққа сыйымды енгізілген тауарларға қатысты осы тауар белгісін тікелей тауар белгісі иесінің (құқық иеленушінің) немесе оның келісімімен басқа да тұлғалардың пайдалануы тауар белгісіне айрықша құқықты бұзу болып табылмайды.
Осылайша, тіркелген тауар белгісінің өнімін Еуразиялық экономикалық одақ шегінде экспорттау кезіндегі шектеулер, оны Қазақстан Республикасының аумағында азаматтық айналымға заңды түрде енгізген жағдайда қолданылмайды; Еуразиялық экономикалық одақтан тыс жерлерге экспорттау кезіндегі шектеулер аумақтылық принципіне байланысты әрбір мемлекетте қолданылады.

145
Зияткерлік меншік
Өнертабысқа құқықтық қорғау алу үшін қандай талаптарға сәйкес келу қажет?
Өнiмге (құрылғыға, затқа, микроорганизмнiң штаммына, өсiмдiктер немесе хайуанаттар клеткаларының көбеюiне), әдiске (материалдық объектiмен iс-әрекеттi материалдық құралдардың көмегiмен жүзеге асыру процесiне), сондай-ақ белгiлi өнiмдi немесе әдiстi жаңа мақсатта немесе жаңа өнiмдi белгiлi бiр мақсатта қолдануға жататын кез келген саладағы техникалық шешiмдер өнертабыс ретiнде қорғалады.
«Қазақстан Республикасының Патент Заңы» ҚР Заңының 6-бабының 1-тармағына сәйкес егер жаңа, өнертабыстық деңгейге жеткен әрi өнеркәсiпте қолдануға жарамды болса, өнертабысқа құқықтық қорғау берiлудi.
Егер ол техника деңгейi туралы мәлiметтерде белгiсiз болса, өнертабыс жаңа болып табылады. Егер маман үшiн ол техника деңгейi туралы мәлiметтерден айқын кездеспейтiн болса, өнертабыс өнертабыстық деңгейде болады.
Техника деңгейi туралы мәлiметтер өнертабыс басымдық алған күнге дейiн дүние жүзiнде жалпы жұртқа мәлiм болған кез келген мәлiметтердi қамтиды.
Егер өнеркәсiпте, ауыл шаруашылығында, денсаулық сақтауда және қызметтiң басқа да салаларында пайдалануға болса, өнертабыс өнеркәсiпте қолдануға жарамды деп табылады.
146
Зияткерлік меншік
Қандай негіздер тауар таңбаны тiркеуге жол бермейді?
Ажыратылатын реңкi жоқ белгiлерден ғана тұратын, мемлекеттiк елтаңбаларды, тулар мен эмблемаларды, халықаралық ұйымдардың қысқартылған немесе толық атауларын және олардың елтаңбаларын, тулары мен эмблемаларын, ресми бақылаулық, кепiлдiк және сынамалық таңбаларды, мөрлердi, олимпиадалық рәмiздердi, наградаларды және басқа да айырым белгiлерiн, сондай-ақ араласып кеткен дәрежеге дейiн оларға ұқсас белгiлердi бейнелейтiн белгiлер тауар таңбалары ретiнде тiркелмейдi.
147
Зияткерлік меншік
Тауар белгісіне құқықты не куәландырады?
«Тауар таңбалары, қызмет көрсету таңбалары және тауар шығарылған жерлердің атаулары туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 4-бабына сәйкес тауар таңбасына құқық куәлікпен куәландырылады және тауар таңбаларының мемлекеттік тізілімінен үзіндімен расталады.

Ұқсас материалдар