gov.5n.kz

    Нотариат мәселелері бойынша

    Қазақстан Республикасы Әділет министрлігі

    Қазақстан Республикасы Әділет министрлігі·
    Сұрақ

    Нотариат мәселелері бойынша

    Жауап

    Жиі қойылатын сұрақтар

    №

    Қызмет бағыты

    Сұрақ

    Жауап

    1

    Нотариат

    Қазақстан Республикасында кім нотариус бола алады?

    Егер осы Заңда өзгеше көзделмесе, жасы жиырма беске толған, жоғары заң білімі, заңгер мамандығы бойынша кемінде екі жыл жұмыс өтілі бар, нотариуста кемінде бір жыл мерзіммен тағылымдамадан, әділет аттестаттау комиссиясында аттестаттаудан өткен және нотариаттық қызметпен айналысу құқығына лицензия алған Қазақстан Республикасының азаматы нотариус бола алады.Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызмет туралы заңнамасында белгіленген тәртіппен қызмет атқаратын әкімшілік мемлекеттік қызметші мемлекеттік нотариус болып табылады. Нотариаттық қызметпен айналысу құқығына лицензия алуды қоспағанда, мемлекеттік нотариусқа осы баптың бірінші бөлігінде көрсетілген талаптар қолданылады. Заңда белгіленген тәртіппен соттылығы өтелмеген немесе алынбаған, белгiленген тәртіппен іс-әрекет жасауға қабiлетсіз не iс-әрекет жасауға қабілеттілігі шектеулi деп танылған адам нотариус бола алмайды. Мыналар: Қазақстан Республикасы Қылмыстық-процестік кодексінің 35-бабы бірінші бөлігінің 3), 4), 9), 10) және 12) тармақтары немесе 36-бабы негізінде қылмыстық жауаптылықтан босатылған адам осындай оқиғалар басталғаннан кейін үш жыл бойы; теріс себептер бойынша мемлекеттік, әскери қызметтен, прокуратура органдарынан, өзге де құқық қорғау органдарынан, арнаулы мемлекеттік органдардан шығарылған, сондай-ақ судья лауазымынан босатылған адам шығарылған (босатылған) күннен бастап бір жыл бойы; әкімшілік сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық жасаған адам осындай оқиғалар басталғаннан кейін үш жыл бойы; нотариаттық әрекет жасау кезінде Қазақстан Республикасы заңнамасының бұзылуына жол бергені үшін мемлекеттік нотариус лауазымынан шығарылған адам; нотариаттық қызметпен айналысу құқығына арналған лицензиядан айырылған адам; егер шығарылған күнінен бастап үш жылдан аз уақыт өтсе, теріс себептер бойынша заң консультанттары палатасының тізілімінен шығарылған адам да нотариус бола алмайды. 2. Жекеше және мемлекеттiк нотариустардың нотариаттық қызметтi жүзеге асырған кездегi құқықтары, мiндеттері тең болады. Олар ресiмдеген құжаттардың бiрдей заң күшi болады. 3. Осы баптың 1-тармағында көзделген лицензиясы жоқ адамдардың (мемлекеттік нотариусты және осы Заңның 1-бабындағы 2-тармақтың 2), 3) тармақшаларында аталған адамдарды қоспағанда) нотариаттық iс-әрекеттер жасауы, не нотариат туралы заңдардың өзге де талаптарын бұзып жасауы және сол iс-әрекеттерден табыс табуы Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес жауапты болуға әкеп соғады. 4. Аумақтық әділет органы мемлекеттік нотариустың нотариаттық iс-әрекеттері үшін мүліктік жауапкершілікте болады (Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 14 шілдедегі № 155 «Нотариат туралы» Заңының 6-бабы).

    2

    Нотариат

    Жеке практикамен айналысатын нотариус ретінде кім танылады?

    Заңды тұлға құрмай, лицензия негiзiнде нотариаттық қызметті жүзеге асыратын, нотариаттық іс-әрекеттер жасау нәтижесiнде зиян келтiру салдарынан туындайтын мiндеттемелер бойынша өзiнiң азаматтық-құқықтық жауапкершiлiгiн сақтандырған, нотариаттық палатаға мүше болған азамат жеке практикамен айналысатын нотариус деп танылады. Жеке практикамен айналысатын нотариус банк мекемелерiнде ағымдағы шоттар ашуға, еңбек заңдарына сәйкес көмекшiлер, техникалық қызметкерлер жалдап, оларды жұмыстан босатуға, нотариаттық iс-әрекеттер жасаудан алынған табысқа билiк етуге, соттарда өз атынан сөз сөйлеуге және Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес басқа да iс-әрекеттер жасауға құқылы. Жеке практикамен айналысатын нотариустың жеке тұлғалар мен заңды тұлғалар өкiлдерiнiң еркiн кiрiп-шығуына, нотариаттық құпияны сақтауға және нотариаттық iс жүргiзудiң сақталуын қамтамасыз ету үшiн жағдай жасауға жарамды бір үй-жайы болуға тиiс. Нотариус нотариаттық палатаның мүшелігіне кірген күннен бастап бір ай ішінде аумақтық әділет органына өзінің үй-жайының орналасқан жерін көрсете отырып, нотариаттық қызметті жүзеге асырудың басталғаны туралы хабарлама жіберуге міндетті. Нотариус нотариаттық қызметті жүзеге асырудың басталғаны туралы хабардар еткен немесе нотариустың үй-жайының орналасқан жерін оған белгіленіп берілген аумақ шегінде өзгерту туралы оның өтініші келіп түскен күннен бастап бес жұмыс күні ішінде аумақтық әділет органы осы үй-жайдың Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарына сәйкестігіне тексеру жүргізуге міндетті. Нотариус нотариаттық қызметті жүзеге асыруды тоқтату туралы хабарламаны аумақтық нотариаттық палатаға жібергенге дейін сақтауындағы барлық нотариаттық құжаттарды басқа нотариусқа немесе жекеше нотариаттық мұрағатқа беруге, жекеше нотариустың мөрін аумақтық нотариаттық палатаға тапсыруға міндетті. Олар осы баптың 4-тармағының талаптарын сақтаған жағдайда бір үй-жайда бір немесе бірнеше нотариус жұмыс істей алады (Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 14 шілдедегі № 155 «Нотариат туралы» Заңының 15-бабы).

    3

    Нотариат

    Нотариус өз қызметін сақтандыруы керек пе?

    Жекеше нотариус осы Заңның 34-бабының 1-тармағында көзделген нотариаттық әрекеттер жасау нәтижесiнде зиян келтiру салдарынан туындайтын мiндеттемелер бойынша азаматтық-құқықтық жауапкершiлiгiн сақтандыру шартын жасасуға мiндеттi және оның мұндай шарт болмағанда нотариаттық iс-әрекеттер жасауға кiрiсуге құқығы жоқ. Нотариустың нотариаттық iс-әрекеттер жасауы нәтижесiнде зиян келтiру салдарынан туындайтын мiндеттемелер бойынша азаматтық-құқықтық жауапкершiлiгiн сақтандырудың тәртiбi мен шарттары Қазақстан Республикасының заң актiлерiмен белгiленедi (Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 14 шілдедегі № 155 «Нотариат туралы» Заңының 15-бабы).

    4

    Нотариат

    Нотариустың негізгі құқықтарына не кіреді?

    Нотариус: 1) өзiне жүгiнген жеке және заңды тұлғалардың мүдделерiне сәйкес осы Заңда және Қазақстан Республикасының басқа да заң актiлерiнде көзделген нотариаттық iс-әрекеттер жасауға; 2) консультация беруді жүзеге асыруға; 3) құжаттардың көшiрмелерiн және олардың үзiндiлерiн әзiрлеуге; 5) Қазақстан Республикасының заң актiлерiнде белгiленген коммерциялық, банктiк және заңмен қорғалатын өзге де құпияны құрайтын мәлiметтердi жария етуге қойылатын талаптарды сақтай отырып, жеке және заңды тұлғалардан нотариаттық iс-әрекеттер жасауға қажеттi құжаттар мен мәлiметтер талап етуге; 6) ғылыми, педагогтiк және шығармашылық қызметпен айналысуға; 8) татуластыру рәсімдерін жүргізуге; 9) төрелік талқылауда төреші болып сайлануға (тағайындалуға); 10) бірыңғай нотариаттық ақпараттық жүйе арқылы тиісті мемлекеттік органдардың және өзге де ұйымдардың ақпараттық жүйелерінен мәліметтер алуға құқылы (Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 14 шілдедегі № 155 «Нотариат туралы» Заңының 17-бабы).

    5

    Нотариат

    Нотариус кеңес бере алады ма?

    Нотариустың жеке және заңды тұлғаларға: 1) нотариаттық әрекеттер жасауға тікелей байланысты емес құқықтық сипаттағы ауызша және жазбаша консультациялар жүргізу; 2) Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарына сәйкес мәмілелер жобаларын, өтініштер мен басқа да құжаттарды жасау нысанында өтеулі негізде заң көмегін көрсетуі консультация беру болып табылады (Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 14 шілдедегі № 155 «Нотариат туралы» Заңының 17-бабы).

    6

    Нотариат

    Нотариустың негізгі міндеттеріне не кіреді?

    Нотариус: 1) осы Заңның, «Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы» Қазақстан Республикасы Заңының және Қазақстан Республикасының нотариат қызметiн реттейтiн басқа да нормативтiк құқықтық актiлерiнiң талаптарына сәйкес нотариаттық әрекеттер, сондай-ақ электрондық тіркеуге байланысты әрекеттер жасауға; 2) азаматтарға және заңды тұлғаларға құқықтар мен мiндеттердi түсiндiруге, олардың заңды бiлмегендiгi өздерiне зиян келтiруге пайдаланылуы мүмкiн болмауы үшiн, жасалған нотариаттық iс-әрекеттерiнiң салдарлары жөнiнде ескертуге; 3) кәсiптiк қызметiн жүзеге асыруға байланысты өзiне белгiлi болған мәлiметтердi құпия ұстауға; 3-1) жасалған нотариаттық әрекеттер туралы мәліметтерді және осы Заңда көзделген өзге де мәліметтерді бірыңғай нотариаттық ақпараттық жүйеге уақтылы енгізуге; 3-2) бірыңғай нотариаттық ақпараттық жүйемен жұмыс істеу кезінде Қазақстан Республикасының ақпараттандыру туралы заңнамасының талаптарын сақтауға; 4) Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес келмейтiн жағдайда нотариаттық iс-әрекеттер жасаудан бас тартуға; 5) кәсiптiк әдептi сақтауға; 6) әдiлет органына және (немесе) нотариаттық палатаға өз iс-әрекеттерiне түскен шағымдар бойынша өзi жасаған нотариаттық iс-әрекеттер туралы мәлiметтер, өзге құжаттар, ал қажет болған жағдайларда жеке түсiнiктемелер, оның iшiнде кәсiптiк әдеп талаптарын сақтамау мәселелерi жөнiнде түсiнiктемелер беруге; 7) өз лицензиясының қолданылуы тоқтатыла тұрған жағдайда Қағидаларда көзделген тәртіппен іс жүргізуіндегі құжаттарды басқа нотариусқа беруге; 7-1) мөрін лицензияның қолданысы тоқтатыла тұрған кезеңде – аумақтық әділет органына, лицензияның қолданысы тоқтатылған жағдайда аумақтық нотариаттық палатаға тапсыруға; 8) өз лицензиясының қолданылуы осы Заңның 12-бабы 1-тармағының 1), 2), 4), 4-1) және 6) тармақшаларында көзделген негіздер бойынша тоқтатылған жағдайларда, сақтауындағы барлық нотариаттық құжаттарды жекеше нотариаттық мұрағатқа беруге; 9) өз тегінің, атының, әкесінің атының және өз үй-жайы орналасқан жерінің өзгеруі жөніндегі мәліметтерді бір ай ішінде аумақтық әділет органына ұсынуға; 10) бір ай бойы нотариаттық қызметті жүзеге асырмаған жағдайда, бес жұмыс күні ішінде аумақтық әділет органына және нотариаттық палатаға хабарлауға; 10) жеке тұлғалардың мәмілелері мен шарттары жөніндегі мәліметтерді мемлекеттік кірістер органдарына Қазақстан Республикасының салық заңнамасында айқындалған нысан бойынша, тәртіппен және мерзімдерде ұсынуға міндетті. Бұл ретте көрсетілген мәліметтерді ұсыну нотариаттық әрекеттер құпиясын жария ету болып табылмайды; 11) кәсіби біліктілігін арттыруға міндетті (Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 14 шілдедегі № 155 «Нотариат туралы» Заңының 18-бабы).

    7

    Нотариат

    Нотариус қызметіне заңда қандай шектеулер көзделген?

    Нотариустың: 1) кәсiпкерлiк қызметпен айналысуға; 2) шарттарды жасасу, өзгерту және бұзу кезiнде делдалдық қызмет көрсетуге; 3) өкiлдi органға депутат болып сайланған жағдайда нотариус мiндеттерiн орындауға; 4) жекеше нотариустың азаматтық-құқықтық жауапкершілігін міндетті сақтандыру шартын жасамай өз міндеттерін орындауға; 5) нотариустың мөрін оның лицензиясының қолданылуы тоқтатыла тұрған кезеңге аумақтық әділет органына тапсыруын қоспағанда, факсимилені пайдалануға және мөрін, электрондық цифрлық қолтаңбасын басқа адамға беруге; 6) осы Заңда көзделген жағдайларды қоспағанда, өзінің үй-жайынан тысқары жерде қызметін жүзеге асыруға құқығы жоқ. Егер осы Заңда өзгеше көзделмесе, жеке практикамен айналысатын нотариустың жалдама қызметкер ретiнде еңбек қатынастарында болуға құқығы жоқ (Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 14 шілдедегі № 155 «Нотариат туралы» Заңының 19-бабы).

    8

    Нотариат

    Нотариаттық палатаның негізгі функциялары мен міндеттеріне не кіреді?

    Нотариаттық палата жекеше практикамен айналысатын нотариустардың құқықтары мен заңды мүдделерін білдіру және қорғау үшін, сондай-ақ жекеше нотариустардың Қазақстан Республикасының нотариат туралы заңнамасын, кәсіби және әдеп нормаларын сақтауын қамтамасыз ету үшін құрылатын коммерциялық емес кәсіби өзін-өзі қаржыландыратын ұйым болып табылады. Нотариаттық палатаның қызметi осы Заңмен және жарғымен реттеледi. Нотариаттық палата заңды тұлға болып табылады және заңда белгiленген тәртiппен тiркелуге тиiс. Қазақстан Республикасының әрбiр облысы, республикалық маңызы бар қалалары мен астанасы аумағында бiр нотариаттық палата құрылады. Республикалық нотариаттық палата аумақтық нотариаттық палаталардың міндетті мүшелігіне негізделген, оларды біріктіретін, коммерциялық емес кәсiптiк өзiн-өзi қаржыландыратын ұйым болып табылады. Осы Заңның 6-бабының талаптарына адамның сәйкес келмеген жағдайларынан басқа, нотариаттық қызметпен айналысу құқығына лицензиясы бар адамды нотариаттық палатаға мүше етуден бас тартуға болмайды. Нотариаттық палаталардың кіру жарнасын алуына жол берілмейді (Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 14 шілдедегі № 155 «Нотариат туралы» Заңының 26-бабы).

    9

    Нотариат

    Нотариаттық палатаның жоғары басқару органы дегеніміз не?

    Нотариаттық палата мүшелерінің жалпы жиналысы нотариаттық палатаның жоғары басқару органы болып табылады. Жалпы жиналыстың айрықша құзыретіне: 1) нотариаттық палатаның жарғысын қабылдау, оған өзгерістер мен толықтырулар енгізу; 2) нотариаттық палатаның төрағасын, басқарманың, ревизиялық және тәртіптік комиссиялардың мүшелерiн сайлау және олардың өкілеттіктерін тоқтату; 3) нотариаттық палата қызметінің негізгі бағыттарын айқындау; 3-1) нотариаттық палата органдарының қызметі туралы есептерді бекіту; 3-2) нотариаттық палатаның қаржылық-шаруашылық қызметі туралы есепті бекіту; 4) нотариаттық палатаның бюджетін бекіту жатады. Нотариаттық палатаның жарғысында шешімдер қабылдау бойынша жалпы жиналыстың айрықша құзыретіне жатқызылған өзге де мәселелер көзделуі мүмкін. Нотариаттық палатаға басшылықты нотариаттық палата мүшелерiнiң жалпы жиналысында сайланған нотариаттық палатаның басқармасы мен төрағасы жүзеге асырады. Басқарма мүшелері төрт жыл мерзімге жасырын дауыс беру арқылы сайланады. Құрамына кемінде бес адам кіретін басқарма нотариаттық палатаның басқару органы болып табылады. Нотариаттық палата мүшелерінің жиналысын шақыру тәртібі мен мерзімі, сондай-ақ нотариаттық палатаның төрағасы мен басқару органдарының өкілеттіктері нотариаттық палатаның жарғысында айқындалады (Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 14 шілдедегі № 155 «Нотариат туралы» Заңының 26-1-бабы).

    10

    Нотариат

    Нотариаттық палатаның төрағасы болып кім сайлана алады?

    Нотариаттық палатаның төрағасы болып оны сайлаған күнге дейін тікелей кемінде бес жыл нотариаттық палатаның мүшесі болған нотариус сайланады. Нотариаттық палатаның төрағасы жасырын дауыс беру арқылы төрт жыл мерзімге сайланады. Бұл ретте сол бір адам қатарынан екі мерзімнен артық нотариаттық палатаның төрағасы лауазымын атқара алмайды. Нотариаттық палатаның төрағасы: 1) нотариаттық палатаның жұмысын ұйымдастырады, нотариаттық палатаға жүктелген міндеттердің орындалуын бақылауды жүзеге асырады; 2) нотариаттық палатаның жұмысына басшылық жасайды, нотариаттық палатаның қызметкерлерін жұмысқа қабылдауды және жұмыстан босатуды жүзеге асырады; 3) мемлекеттік органдарда, қоғамдық бірлестіктерде, басқа да ұйымдарда нотариаттық палатаның мүддесін білдіреді; 4) нотариаттық палата жарғысында көзделген, Қазақстан Республикасының заңнамасына қайшы келмейтін өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады (Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 14 шілдедегі № 155 «Нотариат туралы» Заңының 26-2-бабы).

    11

    Нотариат

    Нотариаттық палатаның өкілеттігіне не кіреді?

    Нотариаттық палата:1) жекеше нотариустерге жалпы басшылық жасап, олардың қызметiн үйлестiрiп отырады; 2) мемлекеттiк органдарда, мемлекеттiк емес ұйымдарда өз мүшелерiнiң құқықтары мен заңды мүдделерiн бiлдiредi және қорғайды, нотариаттық iстi дамытуда оларға көмек көрсетiп, жәрдем бередi; 3) жекеше нотариустардың Қазақстан Республикасының нотариат туралы заңнамасын, кәсіби және әдеп нормаларын сақтауын қамтамасыз етеді; 3-1) жекеше нотариустардың Қазақстан Республикасының қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға) және терроризмді қаржыландыруға қарсы іс-қимыл туралы заңнамасын сақтауы бойынша жұмысты ұйымдастырады; 3-2) қаржы мониторингі жөніндегі уәкілетті орган белгілеген нысан бойынша және мерзімдерде Республикалық нотариаттық палатаға жыл сайын осындай ақпарат бере отырып, Қазақстан Республикасының қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға) және терроризмді қаржыландыруға қарсы іс-қимыл туралы заңнамасын қолдану практикасын жинақтап қорытады және оны жетілдіру жөнінде ұсыныстар енгізеді; 4) жекеше нотариустың лицензиясының күшiн тоқтата тұру, керi қайтарып алу және тоқтату туралы ұсыныс енгiзедi; 5) нотариаттық iс-әрекет жасау нәтижесiнде зиян келтiру салдарынан туындайтын мiндеттемелер бойынша азаматтық-құқықтық жауапкершiлiктi сақтандыруды ұйымдастырады; 5-1) жекеше нотариустардың өздерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін міндетті сақтандыру шартын жасасудан жалтаруы және жекеше нотариустардың азаматтық-құқықтық жауапкершілігін міндетті сақтандыру туралы Қазақстан Республикасы заңдарының өзге де талаптарын бұзу жағдайлары туралы аумақтық әділет органдарын хабардар етеді; 6) нотариаттық қызметпен айналысу құқығына үміткер адамдардың тағылымдамадан өтуін ұйымдастырады; 7) өз мүшелерiнiң қызметiне байланысты iстер бойынша сот белгiлеген сараптама шығындарын өтейдi (Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 14 шілдедегі № 155 «Нотариат туралы» Заңының 27-бабы).

    12

    Нотариат

    Нотариаттық іс-әрекеттер жасағаны үшін төлем қандай?

    Жекеше нотариус нотариаттық іс-әрекеттер жасаған кезде техникалық және құқықтық сипаттағы қосымша қызметтер көрсеткені үшін осы бапта көзделген мөлшерде мынадай төлемақы алады: 1) қалалық жерлердегі жылжымайтын мүлікті (жер учаскелерін, тұрғын үйлерді, пәтерлерді, саяжайларды, гараждарды, құрылыстар мен өзге де жылжымайтын мүлікті) иеліктен шығару туралы шарттарды куәландырған кезде: егер тараптардың бірі заңды тұлға болып табылса – 7 айлық есептік көрсеткіш; балаларына, жұбайына, ата-аналарына, туған аға-інілері мен апа-қарындастарына, сіңлілеріне, немерелеріне – 2 айлық есептік көрсеткіш; басқа адамдарға – 5 айлық есептік көрсеткіш; егер мәміле жылжымайтын мүлікті ипотекалық тұрғын үй заемы бойынша алынған қаражат есебінен сатып алу мақсатында жасалатын болса – 2 айлық есептік көрсеткіш; 2) ауылдық жерлердегі жылжымайтын мүлікті (жер учаскелерін, тұрғын үйлерді, пәтерлерді, саяжайларды, гараждарды, құрылыстар мен өзге де жылжымайтын мүлікті) иеліктен шығару туралы шарттарды куәландырған кезде: егер тараптардың бірі заңды тұлға болып табылса – 2 айлық есептік көрсеткіш; балаларына, жұбайына, ата-аналарына, туған аға-інілері мен апа-қарындастарына, сіңлілеріне, немерелеріне – 1 айлық есептік көрсеткіш; басқа адамдарға – 2 айлық есептік көрсеткіш; 3) автомотокөлік құралдарын иеліктен шығару туралы шарттарды куәландырған кезде: егер тараптардың бірі заңды тұлға болып табылса – 5 айлық есептік көрсеткіш; балаларына, жұбайына, ата-аналарына, туған аға-інілері мен апа-қарындастарына, сіңлілеріне, немерелеріне – 2 айлық есептік көрсеткіш; басқа адамдарға – 5 айлық есептік көрсеткіш; 4) жалға беру, заем (ипотекалық тұрғын үй заемы шартын қоспағанда), кепілақы, лизинг, мердігерлік шарттарын, неке келісімшарттарын, ортақ меншіктегі мүлікті бөлу, мұрагерлік мүлікті бөлу шарттарын, алименттерді төлеу жөніндегі келісімдерді, құрылтай шарттарын куәландырған кезде – 5 айлық есептік көрсеткіш; 5) ипотекалық тұрғын үй заемы шарттарын куәландырған кезде – 2 айлық есептік көрсеткіш; 6) өсиеттерді куәландырған кезде – 2 айлық есептік көрсеткіш; 6-1) Қазақстан Республикасының заңнамасында міндетті нотариаттық куәландыру көзделген келісулерді куәландырған кезде – 1 айлық есептік көрсеткіш; 7) мұрагерлікке құқық туралы куәлікті бергені үшін – берілген әрбір куәлік үшін 3 айлық есептік көрсеткіш; 8) ерлі-зайыптылардың ортақ мүлкіндегі үлеске және бірлескен ортақ меншік құқығында мүлкі бар өзге де адамдардың меншік құқығы туралы куәлікті берген кезде – 4 айлық есептік көрсеткіш; 9) мүлікті пайдалану және иелік ету құқығына сенімхаттарды куәландырған кезде – 2 айлық есептік көрсеткіш; 10) сату құқығынсыз автокөлік құралдарын пайдалану және басқару құқығына сенімхаттарды куәландырған кезде – 1 айлық есептік көрсеткіш; 11) автокөлік құралдарын сатуға, сыйға тартуға, айырбастауға сенімхаттарды куәландырған кезде – 2 айлық есептік көрсеткіш; 12) басқа сенімхаттарды куәландырған кезде: жеке тұлғалар үшін – 1 айлық есептік көрсеткіш; заңды тұлғалар үшін – 2 айлық есептік көрсеткіш (Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 14 шілдедегі № 155 «Нотариат туралы» Заңының 30-1-бабы).

    13

    Нотариат

    Нотариустың кеңесі үшін қандай төлем қарастырылған?

    Консультация беруді жүзеге асыру үшін нотариустың көрсетілетін қызметтеріне ақы төлеу 1 айлық есептік көрсеткішті құрайды (Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 14 шілдедегі № 155 «Нотариат туралы» заңының 30-1-бабының 3-тармағы). Нотариустың жеке және заңды тұлғаларға: нотариаттық әрекеттер жасауға тікелей байланысты емес құқықтық сипаттағы ауызша және жазбаша консультациялар жүргізу, Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарына сәйкес мәмілелер жобаларын, өтініштер мен басқа да құжаттарды жасау нысанында өтеулі негізде заң көмегін көрсетуі консультация беру болып (Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 14 шілдедегі № 155 «Нотариат туралы» Заңының 17-1-бабы).

    14

    Нотариат

    Нотариус нотариаттық іс-әрекет жасаудан бас тарта алады ма?

    Егер: мұндай iс-әрекет жасау заңдарға қайшы келсе, iс-әрекеттi басқа нотариус жасауға тиiс болса, нотариаттық iс-әрекет жасау жөнiнде қабiлетсiз азамат немесе қажеттi өкiлеттiгi жоқ өкіл өтiнiш жасаса, заңды тұлға атынан жасалатын мәмiле оның жарғысында немесе ережесiнде көрсетiлген мақсаттарға қайшы келсе, мәмiле заңдар талаптарына сәйкес келмесе, нотариаттық iс-әрекет жасау үшiн табыс етiлген құжаттар заң талаптарына сәйкес келмесе, нотариаттық iс-әрекет жасаудан бас тартылады. Нотариаттық iс-әрекет жасауды өтiнген адамға нотариаттық iс-әрекет жасаудан бас тартылған кезде, нотариус нотариаттық iс-әрекет жасауға ол өтiнiш берген күннен бастап күнтізбелік он күн iшiнде жазбаша түрде бас тартудың себебi көрсетiлген дәлелдi қаулыны бередi. Нотариаттық iс-әрекет жасаудан бас тартуға немесе нотариаттық iс-әрекеттiң дұрыс жасалмағаны үшiн сот тәртiбiмен шағымдануға болады (Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 14 шілдедегі № 155 «Нотариат туралы» Заңының 48-бабы).

    15

    Нотариат

    Жеке нотариусқа төлем жасаудан кім босатылады?

    Нотариаттық әрекеттер жасаған кезде мемлекеттік баж төлеуден мыналар босатылады: жеке тұлғалар - өздерiнің мүлiктi мемлекет пайдасына сыйға тарту өсиеттерiн, шарттарын куәландырғаны үшiн; мемлекеттiк мекемелер - оларға мемлекеттің мұраға құқығы туралы куәлiктердi (куәлiктердiң телнұсқаларын) бергенi үшiн, сондай-ақ осы куәлiктердi (куәлiктердiң телнұсқаларын) алу үшiн қажеттi барлық құжаттар үшiн; жеке тұлғалар - оларға: Қазақстан Республикасын қорғау кезiнде, өзге де мемлекеттiк немесе қоғамдық мiндеттердi орындауға байланысты не адам өмiрiн құтқарып қалу, мемлекеттiк меншiктi және құқықтық тәртiптi қорғау жөнiндегi Қазақстан Республикасы азаматының борышын орындауға байланысты қаза тапқан адамдардың мүлкiне; егер мұрагер мұра қалдырушы қайтыс болған күнге мұра қалдырушымен кемiнде үш жыл тұрған болса және ол қайтыс болғаннан кейiн де осы тұрғынжайда тұрып жатса, тұрғынжайға немесе тұрғын үй-құрылыс кооперативiндегi пайға; сақтандыру шарттары бойынша сақтандыру төлемдерiне, мемлекеттiк қарыз облигацияларына, еңбекке ақы төлеу сомаларына, авторлық құқықтарға, авторлық гонорар және ашқан жаңалықтар, өнертабыстар мен өнеркәсiптiк үлгiлер үшiн сыйақы сомаларына; ақталған азаматтардың мүлкiне мұрагерлік құқық туралы куәлiктер бергенi үшін; Ұлы Отан соғысының ардагерлері, жеңілдіктер бойынша Ұлы Отан соғысының ардагерлеріне теңестірілген ардагерлер және басқа мемлекеттердің аумағындағы ұрыс қимылдарының ардагерлері, Ұлы Отан соғысы жылдарында тылдағы қажырлы еңбегі мен мінсіз әскери қызметі үшін бұрынғы КСР Одағының ордендерімен және медальдарымен наградталған адамдар, 1941 жылғы 22 маусым – 1945 жылғы 9 мамыр аралығында кемінде алты ай жұмыс істеген (қызмет өткерген) және Ұлы Отан соғысы жылдарында тылдағы қажырлы еңбегі мен мінсіз әскери қызметі үшін бұрынғы КСР Одағының ордендерімен және медальдарымен наградталмаған адамдар, мүгедектігі бар адамдар, сондай-ақ бала жасынан мүгедектігі бар адамның, мүгедектігі бар баланың ата-анасының бірі - барлық нотариаттық іс-әрекеттер бойынша; қандастар - Қазақстан Республикасының азаматтығын алуға байланысты барлық нотариаттық әрекеттер бойынша; «Батыр Ана» атағына ие болған, «Алтын алқа», «Күмiс алқа» алқаларымен наградталған көп балалы аналар - барлық нотариаттық әрекеттер бойынша; Қазақстан Республикасының заңнамасында белгiленген тәртіппен қорғаншылық тағайындалған созылмалы жүйке ауруымен ауыратын жеке тұлғалар - өздерiнiң мүлiкке мұрагерлiгi туралы куәлiктер алғаны үшiн; «Қазақстан мүгедектерiнiң ерiктi қоғамы» одағы (ҚМЕҚ), Қазақ саңыраулар қоғамы (ҚСҚ), Қазақ зағиптар қоғамы (ҚЗҚ), сондай-ақ олардың өндiрiстiк кәсiпорындары – барлық нотариаттық iс-әрекеттер бойынша; жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалар он сегіз жасқа толғанға дейін – оларға мұрагерлікке құқық туралы куәліктер берілгені үшін ( Қазақстан Республикасының 2017 жылғы 25 желтоқсандағы № 120-VІ «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы (салық кодексі)» Кодексінің 617-бабы).

    16

    Нотариат

    Заңды тұлғаның құрылтай шартын нотариуста куәландыру міндетті ме?

    Нотариус шаруашылық серіктестіктердің құрылтай құжаттарын: құрылтай шартын және жарғысын куәландырады. Шағын немесе орта кәсіпкерлік субъектісі болып табылатын жауапкершілігі шектеулі серіктестіктің құрылтай шартын қоспағанда, құрылтай шарты нотариатты куәландыруға жатады (Қазақстан Республикасы Әділет министрінің 2012 жылғы 31 қаңтардағы № 31 бұйрығымен бекітілген Нотариустардың нотариаттық іс-әрекеттер жасау қағидаларының 9-тарауының 111-тармағы).

    17

    Нотариат

    Істер нотариус мұрағатында неше жыл сақталады?

    Жер учаскелерін иеліктен шығару туралы шарттар 75 жыл, тұрғын үйлерді, пәтерлерді иеліктен шығару және кепіл туралы шарттар (олардың негізінде куәландырылған құжаттар) 75 жыл, өзге де шарттар 25 жыл, нотариалды куәландырылған өсиеттер 75 жыл, Құпия өсиетті қабылдау туралы куәліктер 75 жыл, Құпия өсиетті сақтауға беру туралы куәліктер 75 жыл, ашу хаттамалары құпия өсиет 75 жыл, мұрагерлік істер 75 жыл, сенімхат олардың ескіру (қолданылу) мерзімі өткен күннен бастап 3 жыл, келісім 25 жыл, ерлі-зайыптылардың ортақ мүлкіндегі үлеске меншік құқығы туралы куәлік (егер мұндай куәлік нотариаттық кеңседе басталған мұрагерлік іске байланысты аман қалған жұбайына берілсе, ол мұрагерлік іске тігіледі) 75 жыл, 5 жыл дәлелдемелерді қамтамасыз етуге байланысты жасалған құжаттар, заңды тұлғалардың істері (Жарғының, мемлекеттік тіркеу туралы куәліктің көшірмелері, хаттамалар, бұйрықтар) 10 жыл, нотариаттық іс-әрекеттер жасаудан бас тарту туралы қаулы 5 жыл, мұрагерлік істер тізілімі 75 жыл электрондық жеткізгіште, өсиеттерді есепке алу тізілімі 75 жыл электрондық жеткізгіште, атқарушылық жазбалар 3 жыл (Қазақстан Республикасы Әділет министрінің 2012 жылғы 31 қаңтардағы № 32 «Нотариаттық іс жүргізу жөніндегі ережені бекіту туралы» бұйрығының 4-қосымшасының 2-тармағы).

    18

    Нотариат

    Атқарушы жазбаға қай мерзімде шағымдануға болады?

    Борышкер атқарушылық жазбаның көшірмесін алған күннен бастап он жұмыс күні ішінде атқарушылық жазбаны жасаған нотариусқа хабарламасы бар мәлімделген талапқа қарсы қарсылығын жазбаша түрде жіберуге құқылы (Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 14 шілдедегі № 155 «Нотариат туралы» Заңының 92-6-бабының 2-тармағы).

    19

    Нотариат

    Атқарушы жазба жойылған кезде ақшаны қайтаруға бола ма?

    Атқарушылық жазба жойылған кезде нотариусқа оны жасағаны үшін төленген сома қайтарылуға жатпайды Қазақстан Республикасы Әділет министрінің 2012 жылғы 31 қаңтардағы № 31 «Нотариустардың нотариаттық іс-әрекет жасау ережесін бекіту туралы» бұйрығының 25-тарауының233-тармағы).

    20

    Нотариат

    Өсиетті жоюдың тәртібі қандай?

    Нотариус және нотариаттық iс-әрекеттер жасайтын басқа да лауазымды адамдар өсиеттiң күшiн жою туралы өтініш алған, сол сияқты бұрын жасалған өсиеттiң күшiн жоятын немесе өзгертетiн жаңа өсиет алған жағдайда, өсиеттiң нотариуста сақталған данасы мен нотариаттық iс-әрекеттердi тiркеу тiзiлiмiне (оның ішінде бірыңғай нотариаттық ақпараттық жүйенің электрондық тізіліміне) бұл туралы белгi соғады. Өсиеттiң күшiн жою немесе өзгерту туралы өтінішті нотариат куәландыруға тиiс. (Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 14 шілдедегі № 155 «Нотариат туралы» Заңының 57-бабы).

    Ұқсас материалдар

    Барлық сұрақтар
    Сұрақ

    Өтініштер бойынша жиі қойылатын сұрақтардың тізбесі

    Жауап

    № Жиі қойылатын сұрақтар Жауап Сараптама қызметі 1. Сарапшы қорытындысының көшірмесін қалай алуға болады? Іс жүргізу заңнамасына және Қазақстан Республикасының тиісті «Сот-сараптама қызметі туралы» Заңына сәйкес сот сарапшысы сот сараптамасын жүргізуді ұйымдастыруға байланысты өзіне белгілі болған мәліметтерді жария етпеуге міндетті. Сарапшының қорытындысы, зерттеу объектілері және зерттеуге ұсынылған басқа да материалдар сот сараптамасын тағайындаған органға (адамға) жіберіледі. Сарапшы қорытындысының көшірмесімен сараптаманы тағайындаған органға жүгіну арқылы танысуға болады. 2. Сараптаманың белгілі бір түрі үшін сұрақтардың болжамды тізбесі қандай нормативтік құқықтық актіде көрсетілген? Сараптаманың белгілі бір түрі шеңберінде шешілетін зерттеу нысанасы, объектілері, сараптамалық міндеттердің деңгейі, сондай-ақ үлгілік мәселелері Қазақстан Республикасы Әділет министрінің 2017 жылғы 27 сәуірдегі № 484 бұйрығымен бекітілген сот сараптамаларын және сот сараптамасы органдарында зерттеулерді ұйымдастыру және жүргізу қағидаларында баяндалған. 3. Зерттеу объектілерінің жарамдылығына кім жауап береді? Сараптамалық зерттеу объектілерінің анықтығы мен жол берілетіндігіне сараптаманы тағайындаған орган (адам) кепілдік береді. Сарапшы зерттеу үшін материалдарды өзі дербес жинауға құқығы жоқ. Зияткерлік меншік құқықтар 4. Авторлық құқықпен қорғалатын объектілерге құқықтардың мемлекеттік тізіліміне енгізілген туындылар даналарының көшірмелерін алуға бола ма? «Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы» Заңға сәйкес құжаттардың көшірмелері, тиісті туындының данасы және (немесе) оның сипаттамасы автордың келісімімен үшінші тұлғаларға ұсынылады. 5. Авторлық құқықты тіркеу міндетті ме? Ғылым, әдебиет және өнер туындысына авторлық құқық оны жасау фактісіне байланысты туындайды. Авторлық құқықтың пайда болуы мен жүзеге асырылуы үшін туындыны тіркеу, туындыны өзге де арнайы ресімдеу немесе қандай да бір формальдылықты сақтау талап етілмейді. Осыған байланысты авторлық құқықпен қорғалатын объектілерге құқықтардың мемлекеттік тізіліміне мәліметтерді енгізу рәсімі міндетті сипатта болмайды. 6. Қазақстанда авторлық құқықты қайда тіркеуге болады? Қандай құжаттар қажет? Қазақстан Республикасында авторлық құқық туынды жасалған сәттен бастап автоматты түрде пайда болады – яғни оны қорғау үшін ешқандай арнайы тіркеу қажет емес. Егер автор өз туындысы туралы мәліметтерді авторлық құқықпен қорғалатын объектілерге құқықтардың мемлекеттік тізіліміне ресми түрде енгізгісі келсе, онда ол egov.kz порталы арқылы туындының данасымен өтініш бере алады. Авторлық құқық объектісінің түріне байланысты туындының толық данасының орнына эскиздер, сызбалар, суреттер немесе фотосуреттер қоса берілуі мүмкін. Мемлекеттік қызметті Қазақстан Республикасы Әділет министрлігі Зияткерлік меншік құқығы комитетінің «Ұлттық зияткерлік меншік институты» РМК көрсетеді. Қызмет көрсету мерзімі - өтініш берілген сәттен бастап 1 жұмыс күні. 7. Шығарманың авторы ретінде кім таныла алады? «Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы» Заңға сәйкес шығармашылық жұмысы туынды жасалған жеке тұлға ғана автор ретінде таныла алады. 8. Авторлық құқықтың қолданылу мерзімі қандай? Авторлық құқық автордың бүкіл өмірінде және ол қайтыс болғаннан кейін жетпіс жыл бойы жарамды. Бірлескен авторлық туындыға авторлық құқық басқа авторлардан аман қалған соңғы автор қайтыс болғаннан кейін өмір бойы және жетпіс жыл бойы жарамды. Авторлық құқық, автордың аты-жөні және беделін қорғау құқығы мәңгілікке қорғалады. 9. Авторлық құқықпен қорғалатын объектілерге құқықтардың мемлекеттік тізіліміне мәліметтер мен олардың өзгерістерін енгізу қызметі қанша тұрады Бүгінгі күні авторлық құқықпен қорғалатын объектілерге құқықтардың мемлекеттік тізіліміне мәліметтерді енгізгені үшін баға үш айлық есептік көрсеткішті құрайды Заңды тұлғаларды тіркеу және заңгерлік қызметтерді көрсетуді ұйымдастыру 10. Қайтадан туу туралы куәлікті талап ету бойынша өтінішті қайда беруге болады, бастапқы куәлік ТМД елдерінде берілді, куәліктің түпнұсқасы жоғалды? Егер тууды тіркеу Қазақстан Республикасынан тыс жерлерде жүргізілсе, онда құқықтық көмек көрсету шеңберінде тиісті сұрау салу (туу туралы куәлікті қайта талап ету туралы) жіберіледі, ол куәлік берілген елге пошта байланысы арқылы жіберіледі. Өтініш ТМД елдерінің уәкілетті органынан көрсетілген құжатты талап ету туралы тапсырманы қалыптастыру үшін кез келген тіркеу органына АХАЖ беріледі. 11. Баланың тууын қалай тіркеуге болады? Баланың тууын мемлекеттік тіркеу үшін ата-аналар немесе басқа да мүдделі тұлғалар баланың туу күнінен бастап үш жұмыс күнінен кешіктірмей кез келген тіркеуші органға, кенттердің, ауылдардың, ауылдық округтердің әкімдеріне немесе Мемлекеттік корпорацияға өтініш берушінің қалауы бойынша жазбаша нысанда не портал арқылы электрондық түрде баланың тууын мемлекеттік тіркеу туралы өтініш береді. Тууды мемлекеттік тіркеу проактивті тәсілмен, оның ішінде көрсетілетін қызметті берушінің бастамасы бойынша көрсетілетін қызметті алушының өтінішінсіз көрсетілетін қызметті берушінің және мемлекеттік органдардың ақпараттық жүйелері арқылы көрсетілетін қызметті алушының ұялы байланысының абоненттік құрылғысының телефон нөмірін «электрондық үкімет» веб-порталында тіркеу кезінде көрсетілуі мүмкін www.egov.kz. Екі және одан да көп баланың тууын мемлекеттік тіркеу кезінде олардың әрқайсысына электронды түрде туу туралы медициналық куәліктер беріледі, олардың негізінде туу туралы бірінен соң бірі жеке жазбалар жасалады және балалардың туу туралы жеке куәліктері беріледі. Тууды мемлекеттік тіркеу тегін көрсетіледі. 12. Некеге қалай өтініш беруге болады? Неке қиюды (ерлі-зайыптылықты) мемлекеттік тіркеу үшін өтініш берушілер кез келген тіркеуші органға не электрондық түрде портал арқылы (ЭЦҚ болған жағдайда) жүгінеді. Құжаттар топтамасы көрсетілетін қызметті берушіге тапсырылған сәттен бастап неке қиюды (ерлі-зайыптылықты) тіркеу өтініш берілген күннен бастап күнтізбелік он бес күн өткен соң жүргізіледі. Неке қию (ерлі-зайыптылық) туралы өтінішті әрбір өтініш беруші жазбаша түрде өз қолымен толтырады немесе портал арқылы өтініш берген кезде ЭЦҚ-ға қол қояды. Бұрын тіркелген некеде (ерлі-зайыптылықта) тұрған адамдар тіркеуші органға оның тоқтатылғаны туралы белгісі бар алдыңғы некенің жасалғаны туралы мәліметтерді (тіркелген күні мен орны) ұсынады. Некеге тұрғысы келетін адамдар тіркеуші органға неке қиюды (ерлі-зайыптылықты)тіркеудің белгіленген күнінде жеке басын куәландыратын құжатпен не цифрлық құжаттар сервисінен электрондық құжатпен келуге тиіс. 13. Өлім туралы куәлік кімге беріледі? Қайтыс болу туралы куәлік қайтыс болған адамның жақын туыстарына, оның мұрагерлерінің шеңберіне кіретін басқа адамдарға не қайтыс болған адамның қамқорлығында болған азаматтарға, сондай-ақ қайтыс болған адам тұратын немесе жазасын өтеген мемлекеттік ұйымдардың өкілдеріне беріледі. Жоғарыда аталған адамдарды Қазақстан Республикасынан тыс жерде пайдалану қажет болған жағдайда, олардың өтініші бойынша кез келген тіркеуші орган, сондай-ақ Қазақстан Республикасының шетелдегі мекемесі қайтыс болу туралы акт жазбасының негізінде қайтыс болуды қағаз жеткізгіште мемлекеттік тіркеу туралы куәлік береді. Басқа туыстарына қайтыс болу туралы куәлік мұрагерлік дело бар нотариустың хабарламасы бойынша беріледі. Өлімді мемлекеттік тіркеу және куәлік беру, оның ішінде қайталама куәліктер беру тегін жүзеге асырылады. Атқарушылық іс жүргізу Мен борышкердің анасы боламын, сондықтан мен атқарушылық іс жүргізу материалдарымен таныса аламын ба? Сіз атқарушылық іс жүргізудің тарапы емес екеніңізді ескере отырып, сіз ұлыңыздың сенімхаты болған жағдайда ғана атқарушылық іс жүргізу материалдарымен таныса аласыз. Сенімхат сізге атқарушылық іс жүргізу материалдарымен танысуға мүмкіндік беру үшін нотариалды куәландырылып, сот орындаушысына ұсынылуы тиіс. «Атқарушылық іс жүргізу және сот орындаушыларының мәртебесі туралы» Заңның 19-бабына сәйкес мұндай сенімхат сізге сенімхатпен берілген өкілеттіктер шегінде атқарушылық іс жүргізуге байланысты барлық әрекеттерді жасауға құқық береді 15. Бір атқарушылық іс жүргізу шеңберінде тыйым салынған мүліктің сауда-саттығы (электрондық аукцион) екі реттен артық өткізілуі мүмкін бе? Тыйым салынған мүлікті бір атқарушылық құжат шеңберінде сатуға екі реттен артық қоюға болмайды. Бұл талап «Атқарушылық іс жүргізу және сот орындаушыларының мәртебесі туралы» Заңның 85-бабымен регламенттелген, оған сәйкес тыйым салынған мүлікті электрондық аукцион өткізу арқылы өткізу рәсімі екі реттен артық жүргізілмейді. 16. Азамат, егер бар болса, мүлікті тегін сыйға тарта ала ма, сот орындаушысын шектеу - «мүлікке билік ету бойынша белгілі бір әрекеттерді(мәмілелерді) жасауға тыйым салу»? Мүлікке билік ету бойынша іс-әрекеттер жасауға шектеу болған кезде азаматтың мүлікті сыйға тартуға мүмкіндігі бар. Мәселен, «Атқарушылық іс жүргізу және сот орындаушыларының мәртебесі туралы» Заңның 32-бабына сәйкес нотариаттық іс-әрекеттерге тыйым салу мүлікті иеліктен шығаруға ғана қолданылады және оны сыйға тартуға кедергі келтірмейді. 17. Мен екі рет үйлегенмін, бірінші некеден екі бала, екінші некеден бір балам бар. Менің жалақымнан ай сайын 50 % ұсталады, оның 25 бірінші әйеліме, 25 екінші әйеліме. Алайда, бірінші әйеліме 33 төлеу керек болғандықтан менде қарыз жиналып отыр. Неліктен мен ай сайын төлеп отырсам да қарызым әрдайым өсуде. Бұл өндіріп алу сомасының заңнамалық шектелуіне, сондай-ақ табыс мөлшеріне байланысты. Борышкердің табысынан бір немесе бірнеше атқару құжаттары бойынша өндіріп алу кезінде борышкердің жалақысының немесе өзге де табысының кемінде елу пайызы сақталуы тиіс. Бұл ретте сақталатын сома ең төменгі күнкөріс деңгейінен кем болмауы тиіс. Бір борышкерге қатысты табыстарға өндіріп алу туралы бірнеше қаулы болған кезде екі құжат бойынша да берешек құра отырып, өндіріп алынған сомаларды атқару құжаттары бойынша тең бөлу жүргізіледі. 18. Мен берешекті толық төледім. Алайда, жеке сот орындаушысы менің банктік шоттарымнан тыйымды алып тастамады, себебі мен оның қызметі үшін ақы төлеуге міндеттімін ЖСО әрекеті заңды ма? Егер атқарушылық іс жүргізу бойынша борыш өтелсе және бұл ретте жеке сот орындаушысының қызметі төленбеген болып қалса, орындауды қамтамасыз ету шаралары оларды өндіріп алғаннан кейін ғана жойылуға тиіс. Осылайша жеке сот орындаушысының әрекеттері заңды және орындалуды қамтамасыз ету шараларын жою үшін Сіз Жеке сот орындаушысының қызметіне ақы төлеуіңіз керек.

    ҚР Әділет министрлігі·
    Сұрақ

    Сот сараптама

    Жауап

    № Сұрақ Жауап 1 Сот сарапшысы қалай болуға болады? Сарапшының сот сараптамасының белгілі бір түрі саласында жоғары білімі және арнайы ғылыми білімі болуға тиіс. Заңда, сот сараптамасы органдарының қызметкерлері мен лицензия негізінде сот-сараптама қызметімен айналысатын жеке тұлғалар сот сараптамасының белгілі бір түрін жүргізу құқығына біліктілік куәлігімен расталатын сот сарапшысы біліктілігіне ие болуы, ҚР Әділет министрлігінің комиссияларымен аттестатталған болуы және ҚР Сот сарапшыларының мемлекеттік тізіліміне енгізілуі тиіс деп айқындалған. Сот сарапшысы біліктілігін алу үшін үміткер сот сараптамасы органдарында ұзақтығы 12 айға дейінгі арнайы кәсіптік даярлықтан өтіп, біліктілік емтиханын тапсыруы қажет. 2 Ұсынылған мәселелер сот сараптамасының қандай түрі шеңберінде шешіледі? Зерттеу нысаны, объектілері, сараптамалық міндеттердің деңгейі, сондай-ақ сараптаманың белгілі бір түрі шеңберінде шешілетін үлгілік сұрақтар тізбесі “Әділет” Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерінің ақпараттық-құқықтық жүйесінде (www.adilet.gov.kz.) орналастырылған Қазақстан Республикасы Әділет министрінің 2017 жылғы 27 сәуірдегі № 484 бұйрығымен бекітілген Сот сараптамасы органдарында сот сараптамалары мен зерттеулерді ұйымдастыру және жүргізу қағидаларында айқындалған. 3 Сот сараптамасын жүргізу кімге тапсырылуы мүмкін? “Сот-сараптама қызметі туралы” Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі – Заң) 19-бабына сәйкес сот сараптамасын жүргізу: 1) сот сараптамасы органдарының қызметкерлеріне; 2) лицензия негізінде сот-сараптама қызметімен айналысатын жеке тұлғаларға; 3) осы баптың 3-тармағында көзделген жағдайларда біржолғы тәртіппен өзге де адамдарға тапсырылуы мүмкін. 2. Осы баптың 1-тармағының 1) және 2) тармақшаларында аталған адамдар Қазақстан Республикасының азаматтығында тұруға тиіс. 3. Біржолғы тәртіппен сот сараптамасын жүргізу: 1) Қазақстан Республикасының Әділет министрлігі белгілеген сот сараптамалары түрлерінің тізбесінде көзделмеген сот сараптамасы тағайындалған; 2) сот сараптамасы органдарының қызметкерлері болып табылатын тиісті мамандықтағы сот сарапшыларынан, сондай-ақ лицензия негізінде сот-сараптама қызметімен айналысатын адамдардан уәжді уәжді бас тарту қанағаттандырылған не сот сараптамасы органы тұтастай сот сараптамасын жүргізуден уәжді шеттетілген 3) осы Заңның 62-бабына сәйкес шет мемлекеттiң сот сарапшысы тартылған жағдайларда тапсырылуы мүмкiн. 4 Зерттеу объектілерінің анықтығы мен жол берілетіндігіне кім жауап береді? Қазақстан Республикасы Қылмыстық-процестік кодексінің (бұдан әрі – ҚР ҚПК) 280–бабының 2–тармағына және Қазақстан Республикасы Азаматтық процестік кодексінің (бұдан әрі – ҚР АПК) 87-бабының 3-тармағына сәйкес сараптамалық зерттеу объектілерінің анықтығы мен жол берілетіндігіне сараптаманы тағайындаған орган (адам) кепілдік береді. 5 Сарапшы қорытындысының көшірмесін қалай алуға болады? ҚР ҚПК 276-бабына, ҚР АПК 87-бабына және “Сот-сараптама қызметі туралы” Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі – Заң) 18-бабына сәйкес сот сараптамасы органының басшысы сот сараптамасын жүргізуді ұйымдастыруға байланысты өзіне белгілі болған мәліметтерді жария етпеуге міндетті. Сарапшының қорытындысы, зерттеу объектілері және зерттеуге ұсынылған басқа да материалдар сот сараптамасын тағайындаған органға (адамға) жіберіледі. ҚР ҚПК-нің 286-бабына және ҚР АПК-нің 46-бабына сәйкес іске қатысушы адамдардың іс материалдарымен танысуға құқығы бар. Осыған байланысты сарапшы қорытындысының көшірмесімен сараптаманы тағайындаған органға жүгіну арқылы танысуға болады.

    ҚР Әділет министрлігі·
    Сұрақ

    Зияткерлік меншік

    Жауап

    1. Зияткерлік меншік Тауар белгісін қалай тіркеуге болады? Тауар белгісін тіркеу үшін өтінімді ресімдеп, оны ҚР ӘМ ЗМҚК "Ұлттық зияткерлік меншік институты" шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорнына ( бұдан әрі мәтін бойынша - "ҰЗМИ" РМК ) беру қажет. Тауар белгісін тіркеуге өтінімге қойылатын талаптар "Тауар белгілері, қызмет көрсету белгілері, географиялық нұсқамалар және тауарлар шығарылған жерлердің атаулары туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 9-бабында көрсетілген. Өтінімге сараптаманы "ҰЗМИ "РМК кезең-кезеңімен жүргізеді: - алдын ала сараптама - толық сараптама (Сараптама мерзімдері "Тауар белгілері, қызмет көрсету белгілері, географиялық нұсқамалар және тауарлар шығарылған жерлердің атаулары туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 11-бабында белгіленген). Тауар белгісін тіркеуге байланысты заңдық маңызы бар іс-әрекеттер жасағаны үшін төлем ҚР ӘМ ЗМК "ҰЗМИ" РМК директорының 2024 жылғы "20" маусымдағы № 241 нқ бұйрығымен бекітілген "ҰЗМИ" РМК іске асыратын жұмыстар мен көрсетілетін қызметтердің бағасына" сәйкес белгіленеді. 2. Тауар белгісін тіркеу үшін қандай құжаттарды ұсыну қажет? Тауар белгісін тіркеуге өтінімге қойылатын талаптар "Тауар белгілері, қызмет көрсету белгілері, географиялық нұсқамалар және тауарлар шығарылған жерлердің атаулары туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 9-бабында белгіленген. 1. Өтінім бір тауар белгісіне қатысты болуы керек. 2. Өтінім үлгілік бланкіде ұсынылуы және мыналарды қамтуы тиіс: 1) Өтініш берушіні, сондай-ақ оның орналасқан жерін немесе тұрғылықты жерін көрсете отырып, белгіге сараптама жүргізу туралы өтініш; 2) мәлімделген белгі; 3) Тауарлар мен көрсетілетін қызметтердің халықаралық сыныптамасына сәйкес тауарлардың және (немесе) көрсетілетін қызметтердің тізбесі. 3. Өтінімге келесі қоса берілуі тиіс: 1) сараптама жүргізу жөніндегі сараптама ұйымының қызметтеріне ақы төленгенін растайтын құжат (бір мезгілде алдын ала және толық сараптама үшін). Төлем мөлшері Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес белгіленеді; 2) іс қағаздарын өкіл арқылы жүргізген жағдайда сенімхат; 3) ұжымдық тауар белгісін өз атына тіркеуге уәкілетті ұйымның атауын, осы белгіні тіркеу мақсатын, осы белгіні пайдалануға құқығы бар субъектілердің тізбесін, ұжымдық деп белгіленетін тауарлар мен көрсетілетін қызметтердің тізбесі мен бірыңғай қасиеттерін немесе өзге де сипаттамаларын қамтитын ұжымдық тауар белгісінің жарғысы (ұжымдық тауар белгісіне өтінім берілген жағдайда) пайдалану шарттары, оны пайдалануды бақылау тәртібі, ұжымдық тауар белгісі жарғысының ережелерін бұзғаны үшін жауапкершілік. 3. Тауар белгісін тіркеуге кім өтініш бере алады? Өтінімді өтініш беруші немесе оның өкілі береді. 1. Өтініш беруші - тауар белгісін (5 т.) тіркеуге өтінім берген заңды немесе жеке тұлға.) "Тауар белгілері, қызмет көрсету белгілері, географиялық нұсқамалар және тауарлар шығарылған жерлердің атаулары туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 1-бабы). 2. Өтініш берушінің өкілі - Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің 167-бабының талаптарына сәйкес ресімделген сенімхат негізінде әрекет ететін патенттік сенім білдірілген өкіл немесе өзге де өкіл. 4. Тауар белгісін сараптау мерзімі қандай? Сараптама мерзімі: 1. алдын ала сараптама - өтінім берілген күннен бастап бір ай ішінде; 2. толық сараптама - өтінім берілген күннен бастап жеті ай ішінде. 5. Тауар белгісінің жеделдетілген сараптамасы қанша уақытта жүргізіледі? Ереженің 2-тарауының 3-тармағына сәйкес селекциялық жетістіктерге, өнеркәсiптiк меншiк объектiлерiне, тауар белгілеріне, қызмет көрсету белгілеріне, географиялық нұсқамаларға, тауар шығарылған жердiң атауларына өтiнiмдердiң сараптамасын жүргiзу, тауар белгісіне өтінім бойынша сараптаманы жеделдетіп жүргізу өтінім берілген күннен бастап он жұмыс күні ішінде алдын ала сараптаманы жеделдетіп жүргізуді және өтінім берілген күннен бастап үш ай ішінде толық сараптаманы жеделдетіп жүргізуді қамтиды. 6. Жеделдетілген сараптамаға өтінім беру үшін қандай құжаттар қажет? Өтінімде мыналар болуы керек: - сараптама жүргізу туралы өтініш - өтініш берушінің орналасқан жерін немесе тұрғылықты жерін көрсететін белгілер; - ТҚХК (МКТУ) сәйкес тауарлардың жіктемесі (немесе) қызметтердің тізбесі. Өтінімге қоса: - сараптама жүргізу үшін қызметке төлем ақыны төленгенін растайтын құжаттың көшірмесі; техникалық қызмет көрсету жағдайында сенімхаттың көшірмесі, егер үшінші тұлға арқылы тапсырылған болса, - жеделдетілген сараптама жүргізу туралы өтінішхат (өтінген жағдайда). Өтінішхатпен бір мезгілде өтінімді жеделдетілген түрде қарау үшін белгіленген төлемді растайтын құжат ұсынылады. Белгіленген төлемді растайтын құжат ұсынылмаған кезде өтінішхат берілмеген болып есептеледі, ол туралы өтінім берілген күннен бастап бес жұмыс күні ішінде өтініш берушіге тиісті хабарлама жіберіледі. 7. Тауар белгісіне наразылық қанша уақытта қарастырылады? "Тауар белгілері, қызмет көрсету белгілері, географиялық нұсқамалар және тауарлар шығарылған жерлердің атауы туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 12-бабы 2-тармағына сәйкес), өтінімді қабылдаған жағдайда сараптама ұйымы толық сараптама жүргізеді, оның нәтижелері бойынша өтінім берушіге тауар белгісін тіркеу, алдын ала ішінара тіркеу немесе тіркеуден алдын ала бас тарту туралы сараптама қорытындысы жіберіледі. Өтініш беруші оған бас тарту немесе ішінара тіркеу туралы алдын ала сараптамалық қорытынды жіберілген күннен бастап үш ай мерзімде дәлелді қарсылықты ұсынуға құқылы, оны қарау нәтижелері бойынша сараптамалық ұйым қарсылық келіп түскен күннен бастап үш ай ішінде түпкілікті қорытынды шығарады. 8. Жеделдетілген сараптама бойынша өтінім басымдыққа ие бола ма? Жеделдетілген сараптама бойынша өтінім басқа өтінімдерден басымдыққа ие емес. Басымдық сараптама жасау ұйымына өтінім беру күні бойынша не Париж конвенциясына сәйкес конвенциялық басымдық бойынша белгіленеді. 9. Тауар белгісін тіркеуден бас тартқан немесе тауар белгісін жойған жағдайда сараптама үшін төлем қайтарылады ма? Жоқ, жеделдетілген сараптама туралы өтінішті өтініш беруші өз тәуекеліне береді. Қолма-қол ақша қайтарылмайды, себебі іс жүзінде жеделдетілген сараптама жүргізілді. Ал ертерек басымдығы бар өтінімнің бар болуы сараптама ұйымына байланысты емес жағдайларына жатады. 10. Тауар белгісіне куәліктің қолданылу мерзімі қандай? "Тауар белгілері, қызмет көрсету белгілері, географиялық нұсқамалар және тауарлар шығарылған жерлердің атауы туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 15-бабының 1-тармағына сәйкес), тауар белгісін тіркеу өтінім берілген күннен бастап он жыл бойы қолданылады. 11. Тауар белгілерін халықаралық тіркеу жүйесінде қандай артықшылықтары бар? Мадрид жүйесі - бұл бүкіл әлем бойынша сауда белгілерін тіркеу мен басқарудың ыңғайлы және үнемді механизмі. Тауар белгісін тіркеуге бір халықаралық өтінім беру және баждардың бір жиынтығын төлеу 130 елден қорғау сұрауға мүмкіндік береді. Бірыңғай орталықтандырылған жүйе арқылы жаһандық сауда белгілері портфолиосына өзгертулер енгізіңіз, жаңартыңыз немесе кеңейтіңіз. Өтінімді қарау мерзімі 12 айдан 18 айға дейін. 12. Халықаралық өтінімді қайда беру керек? Халықаралық өтінім шыққан елдің ведомствосына беріледі. Государственный орган халықаралық өтінімде көрсетілген белгінің базалық тіркеумен немесе базалық өтініммен толық сәйкес келетіндігін, халықаралық өтінім бойынша өтінім берушінің базалық тіркеудің немесе базалық өтінімнің иесімен бірдей тұлға екендігін, сондай-ақ халықаралық өтінім бойынша тауарлар мен көрсетілетін қызметтер тізбесінің тауарлар мен көрсетілетін қызметтердің сол тізбесіне сәйкес келетіндігін куәландырады, ол негізгі өтінімде немесе негізгі тіркеуде көрсетілген. Осыдан кейін халықаралық өтінімді шыққан елдің ведомствосы халықаралық бюроға жібереді. 13. Өнертабысқа патент алу үшін қандай құжаттарды ұсыну керек? Қазақстан Республикасы патенттік Заңының 17-бабының 2-тармағына сәйкес өнертабысқа өтінімде келесі құжаттар болуы тиіс: 1) өнертабыс авторларын және атына қорғау құжаты сұралатын адамдарды, сондай-ақ олардың тұрғылықты жерін немесе орналасқан жерін көрсете отырып, күзет құжатын беру туралы өтініш; 2) тиісті білім саласындағы маманның жүзеге асыруы үшін жеткілікті толықтығымен оны ашатын өнертабыстың сипаттамасы; 3) өнертабыс объектісін айқындайтын және оның мәнін білдіретін өнертабыс формуласы. Формула анық, дәл және сипаттамаға негізделуі керек; 4) сызбалар мен өзге де материалдар, егер олар өнертабыстың мәнін түсіну үшін қажет болса; 5) реферат; 6) өкіл арқылы іс жүргізу жағдайында сенімхат. 7) өтінімді беру, оның ішінде ресми сараптама жүргізуге ақы төленгенін белгіленген мөлшерде растайтын құжат және өтініммен бірге немесе өтінім келіп түскен күннен бастап екі ай ішінде ұсынылуы мүмкін оның мөлшерін азайту үшін негіздемелерді растайтын құжат. Тиісті төлем жасалған жағдайда, бұл мерзім ұзартылуы мүмкін, бірақ екі айдан аспайды. Төлем туралы құжаттар белгіленген мерзімде ұсынылмаған жағдайда өтінім берілмеген деп танылады. 14. Пайдалы модельге патент алу үшін қандай құжаттарды ұсыну керек? Қазақстан Республикасы патенттік Заңының 18-бабының 2-тармағына сәйкес пайдалы модельге өтінімде келесі құжаттар болуы тиіс: 1) пайдалы модель авторларын және атына патент сұралатын адамдарды, сондай-ақ олардың тұрғылықты жерін немесе орналасқан жерін көрсете отырып, патент беру туралы өтініш; 2) оны жүзеге асыру үшін жеткілікті толықтығымен ашатын пайдалы модельдің сипаттамасы; 3) оның мәнін білдіретін және толығымен сипаттамаға негізделген пайдалы модель формуласы; 4) сызбалар; 5) реферат; 6) өкіл арқылы іс жүргізу жағдайында сенімхат. 7) өтініммен бірге немесе өтінім келіп түскен күннен бастап екі ай ішінде ұсынылуы мүмкін өтінім берудің белгіленген мөлшерде төленгенін растайтын құжат және оның мөлшерін азайту үшін негіздемелерді растайтын құжат. Тиісті төлем жасалған жағдайда, бұл мерзім ұзартылуы мүмкін, бірақ екі айдан аспайды. Төлем туралы құжаттар белгіленген мерзімде ұсынылмаған жағдайда өтінім берілмеген деп танылады. 15. Өнертабысқа өтінімге сараптама қай уақыт ішінде жүргізіледі? Қағидалардың 62, 69-тармақтарына сәйкес өнертабысқа патентті тіркеуді сараптама жасау ұйымы кезең-кезеңімен жүргізеді: 1) Өтінімнің ресми сараптамасы өтінім сараптама жасау ұйымына келіп түскен күннен бастап екі ай ішінде жүргізіледі. 2) Өтінімнің мәні бойынша сараптама оң нәтижемен ресми сараптама аяқталған жағдайда және өтінімнің мәні бойынша сараптама жүргізгені үшін ақы төленгенін растайтын құжат ұсынылған кезде өтінім сараптама ұйымына келіп түскен күннен бастап он үш ай ішінде жүргізіледі. 16. Пайдалы модельге өтінімге сараптама қай уақыт ішінде жүргізіледі? Қағидалардың 95-тармағына сәйкес пайдалы модельге сараптама Сараптама жасау ұйымына өтінім келіп түскен күннен бастап төрт ай ішінде жүргізіледі. 17. Өнертабысқа ерекше құқықтың қолданылу мерзімі қандай? Өнертабысқа патенттің қолданылу мерзімі Қазақстан Республикасы патенттік Заңының 5-бабының 3-тармағында белгіленген және жиырма жылды құрайды. Көрсетілген мерзім өтінім берілген күннен бастап есептеледі. 18. Пайдалы модельге ерекше құқықтың қолданылу мерзімі қандай? Пайдалы модельге патенттің қолданылу мерзімі Қазақстан Республикасы патенттік Заңының 5-бабының 3-тармағында белгіленген және бес жылды құрайды. Көрсетілген мерзім өтінім берілген күннен бастап есептеледі. 19. Патент иесі қорғау құжатын сақтау үшін қай кезеңнен бастап төлеуі керек? Патент иесі қорғау құжатын өтінім берілген күнге сәйкес келетін күні күшінде ұстағаны үшін жыл сайын ақы төлеуге міндетті (Қазақстан Республикасы патенттік Заңының 11-бабының 15-тармағымен). 20. Халықаралық өтінімнің жіберілуі қалай жүзеге асырылады? Өнеркәсіптік меншік объектісіне өтінімді қарау қағидаларының 3-тармағына сәйкес Патенттік кооперация туралы шартқа және "Ұлттық зияткерлік меншік институты" Еуразиялық патенттік конвенциясына сәйкес ҚР ӘМ ЗМК (ҰЗМИ) халықаралық өтінімді алуға, тексеруге және жіберуге байланысты алушы ведомствоның функцияларын орындайды. ҰЗМИ Құзыретті алушы государственный орган ретінде халықаралық өтінімдерді орыс немесе ағылшын тілінде қабылдайды. Егер өтініш беруші Шарттың 15 - бабының мақсаттары үшін халықаралық іздеу органы ретінде "Зияткерлік меншік, патенттер және тауар белгілері бойынша федералды қызметтің Федералды өнеркәсіптік меншік институты" (ФӨМИ) федералды мемлекеттік мекемесін таңдаса, халықаралық өтінім орыс тілінде беріледі, егер Еуропалық патенттік государственный орган (ЕПҰ) таңдалса, халықаралық өтінім ағылшын тілінде беріледі. Халықаралық өтінім ҰЗМИ-ға тікелей репродукциялауға жарамды болуы тиіс бір данада беріледі ҰЗМИ РСТ 11(1) - бабының және 14-бабының талаптарына сәйкестігіне халықаралық өтінімді тексереді. Оң нәтижемен тексеруден өткен халықаралық өтінім бойынша ҰЗМИ оның халықаралық берілген күнін белгілейді және Дүниежүзілік зияткерлік меншік ұйымының (ДЗМҰ) халықаралық бюросына жіберуді жүзеге асырады. Әрбір халықаралық өтінім мынадай баждарды төлеумен сүйемелденуі тиіс: Халықаралық өтінімді өңдеу, тексеру және жіберу үшін баж (РСТ нұсқаулығының 14-ережесі); Халықаралық өтінім бажы (РСТ нұсқаулығының 15 ережесі); Іздеу бажы (РСТ нұсқаулығының 16 ережесі). Баждарды алушы государственный орган халықаралық өтінімді алған күннен бастап бір ай ішінде төлейді. Егер баждар 14.1(с), 15.3 және 16.1(f) ережелеріне сәйкес төленуі тиіс күні Өтініш берушінің ешқандай баж төлемегені немесе өтініш беруші төлеген сома жөнелту бажын, халықаралық беру бажын және іздеу бажын жабу үшін жеткіліксіз екендігі анықталса, содан кейін өтініш берушіге ұсыныс жасалған күннен бастап бір ай ішінде осы баждарды жабу үшін қажетті соманы кешіктірілген бажмен бірге төлеу ұсынылады. 21. Халықаралық өтінімді өнертабыс формуласына өзгерістер енгізуге бола ма? РСТ-ның 19-бабына сәйкес, өтініш беруші халықаралық іздеу туралы есеп пен халықаралық іздеу органының жазбаша хабарламасын алғаннан кейін өнертабыс формуласын бір рет өзгертуге құқылы. Мұндай өзгеріс Халықаралық бюроға халықаралық өтінім жарияланған тілде берілуі тиіс. Патенттік кооперация туралы шартқа Нұсқаулықтың 46.1-тармағына сәйкес халықаралық бюроға 19-бап бойынша өзгерістерді ұсыну мерзімі халықаралық іздеу органы халықаралық іздеу туралы есепті жіберген күннен бастап екі айды немесе басымдық берілген күннен бастап 16 айды құрайды, қай мерзімнің кеш аяқталатынына байланысты. Өнертабыс формуласын (сондай-ақ сипаттамасы мен сызбаларын) өзгертудің басқа мүмкіндіктері, егер оларға халықаралық алдын ала сараптама жүргізу туралы талап берілсе, халықаралық алдын ала сараптама барысында РСТ 34-бабына сәйкес өтініш берушіде болады. Сонымен қатар, өнертабыс формуласы ұлттық кезеңдегі РСТ 28 және 41-баптарына сәйкес өзгертілуі мүмкін. Барлық жағдайларда ұсынылған өзгерістер халықаралық өтінім берілген күні өтінімде қамтылғандардан аспауға тиіс. 22. Өнеркәсіптік үлгіге патент алу үшін қандай құжаттарды тапсыру керек? Өнеркәсіптік үлгіге патент алу үшін сараптама жасау ұйымына патент беруге өтінім беру қажет. 1) өнеркәсіптік үлгіге патент беру туралы өтініш өнеркәсіптік үлгінің авторлары мен атына патент сұралатын адамдар, сондай-ақ олардың тұрғылықты жері немесе орналасқан жері көрсетіле отырып, мемлекеттік немесе орыс тілінде ұсынылады; 2) өнеркәсіптік үлгінің елеулі белгілері туралы толық егжей-тегжейлі түсінік беретін бұйымның сыртқы түрінің репродукциялауға жарамды бейнелерінің жиынтығы, 3) өнеркәсіптік үлгінің сипаттамасы; 4) өкіл арқылы іс жүргізу жағдайында сенімхат. Өтінімге ресми сараптама жүргізгені үшін қоса алғанда, өтінімді қабылдағаны үшін ақы төленгенін растайтын құжат қоса берілуге тиіс. 23. Бір өтінім аясында бірнеше өнеркәсіптік үлгілерді қорғауға бола ма? Иә, мүмкін, бірақ өнеркәсіптік меншік объектілеріне сараптама жүргізу қағидаларының 54-бабының талаптарының бірі бірлік талаптарын сақтау болып табылады. Өтінім бір өнеркәсіптік үлгіні немесе бір-бірімен байланысты өнеркәсіптік үлгілер тобын білдіреді, сондықтан олар біртұтас шығармашылық идеяны құрайды (өнеркәсіптік үлгінің бірлігі талаптары). Өнеркәсіптік үлгінің бірлігі, егер: - бұйымның суреттерінде бір бұйымның, оның ішінде тұтас бұйымның, оның Дербес бөлігінің, бірлесіп пайдаланылатын бұйымдар тобынан жиынтықтың (жиынтықтың) көркемдік-конструкторлық шешімі болып табылатын бір роман үлгісі ұсынылған; - бұйымның суреттерінде біртұтас шығармашылық ойды құрайтын және 1968 жылғы 8 қазандағы Локарн келісімімен қабылданған өнеркәсіптік үлгілердің халықаралық жіктемесінің бір кіші сыныбына жататын бір бұйымның көркемдік-конструкторлық шешімдерін білдіретін өнеркәсіптік үлгілер тобы ұсынылған, олардың бірі тұтастай алғанда бұйымның сыртқы түрін, ал екіншісі (басқалары) сыртқы түрін айқындайды бұйымды пайдалану процесінде оның Дербес бөлігін (бөліктерін) көруге болады; - бұйымның суреттерінде біртұтас шығармашылық ойды құрайтын және тұтастай алғанда бір бұйымның сыртқы түрін айқындайтын және ӨҮХЖ бір сыныбына жататын көркемдік-конструкторлық шешімдерді білдіретін өнеркәсіптік үлгілер тобы ұсынылған, бұл ретте шешімдердің әрқайсысы бұйымның сыртқы түрінің өзіндік нұсқасын, ал сыртқы түрінің негізгі эстетикалық және (немесе) эргономикалық ерекшеліктерін айқындайды нұсқалардың шешімдеріне байланысты өнімнің түрлері сәйкес келеді (нұсқалар). 24. Түпнұсқа дизайнға құқықтық қорғауды немесе тіркеуді қалай алуға болады? Түпнұсқа дизайнның авторы Қазақстан Республикасының Патенттік Заңының нормалары бойынша өнеркәсіптік үлгі ретінде құқықтық қорғау түрін таңдауға, сондай-ақ 1996 жылғы 10 маусымдағы №6-I "Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы" Қазақстан Республикасы Заңының нормалары бойынша авторлық құқықты тіркеуді жүзеге асыруға мүмкіндігі бар. 25. Авторлық құқыққа не жатады? ҚР Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы Заңының 7-бабына сәйкес авторлық құқық объектілеріне: 1) әдеби шығармалар; 2) драмалық және музыкалық-драмалық шығармалар; 3) сценарий туындылары; 4) хореография және пантомима шығармалары; 5) мәтіні бар немесе мәтіні жоқ музыкалық шығармалар; 6) аудиовизуалды туындылар; 7) кескіндеме, мүсін, графика және басқа да бейнелеу өнері туындылары; 8) қолданбалы өнер туындылары; 9) сәулет, қала құрылысы, дизайн және бақ-саябақ өнерінің туындылары; 10) фотографиялық туындылар және фотосуретке ұқсас тәсілдермен алынған туындылар; 11) географияға, топографияға және басқа ғылымдарға қатысты карталар, жоспарлар, эскиздер, иллюстрациялар және үш өлшемді туындылар; 12) ЭЕМ арналған бағдарламалар; 13) өзге де туындылар. ЭЕМ-ге арналған бағдарламаларды қорғау ЭЕМ-ге арналған бағдарламалардың барлық түрлеріне (оның ішінде операциялық жүйелерге) қолданылады, олар кез-келген тілде және кез-келген нысанда, соның ішінде бастапқы мәтін мен объект кодында көрсетілуі мүмкін. Авторлық құқық объектілеріне келесі жатады: 1) туынды туындылар (аудармалар, өңдеулер, аннотациялар, рефераттар, түйіндемелер, шолулар, сахналау, музыкалық аранжировкалар және ғылым, әдебиет және өнер туындыларын басқа да қайта өңдеу); 2) материалдарды іріктеу және (немесе) орналастыру бойынша шығармашылық еңбектің нәтижесін білдіретін жинақтар (энциклопедиялар, антологиялар, деректер базалары) және басқа да құрама туындылар. Туынды және композициялық туындылар авторлық құқық объектілері болып табылатындығына немесе оларға негізделгеніне қарамастан авторлық құқықпен қорғалады. 26. Қандай туындылар авторлық құқық объектілеріне жатпайды? Ресми құжаттар (заңдар, сот шешімдері, заңнамалық, әкімшілік, сот және дипломатиялық сипаттағы өзге де мәтіндер), сондай-ақ олардың ресми аудармалары, Мемлекеттік рәміздер мен белгілер (тулар, елтаңбалар, ордендер, ақша белгілері және өзге де мемлекеттік рәміздер мен белгілер), халық шығармашылығы туындылары, ақпараттық сипаттағы оқиғалар мен фактілер туралы хабарламалар. 27. Авторлық құқыққа қалай өтінім беруге болады? Өтініштерді қабылдау және "Авторлық құқықпен қорғалатын объектілерге құқықтардың мемлекеттік тізіліміне мәліметтер мен олардың өзгерістерін енгізу" мемлекеттік қызмет көрсету нәтижесін беру "электрондық үкімет" веб-порталы арқылы жүзеге асырылады - egov.kz" және көрсетілетін қызметті берушінің ресми сайты https://qazpatent.kz/ru электрондық цифрлық қолтаңба болған кезде. Мемлекеттік қызмет көрсету нысаны - электрондық (онлайн-беру). Төлем электронды түрде, кез-келген банктің картасы арқылы жүзеге асырылады. 28. Логотип авторлық құқық ретінде тіркелуі мүмкін бе? ҚР Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы Заңының 9-1-бабының 4-тармағына сәйкес Тізілімге бір жеке немесе заңды тұлғалардың тауарларын (көрсетілетін қызметтерін) басқа жеке немесе заңды тұлғалардың біртекті тауарларынан (көрсетілетін қызметтерінен) ажырату үшін қызмет ететін (арнаулы) туындыларға құқықтар туралы мәліметтер енгізілмейді. 29. Авторлық құқыққа өтінімді қарау мерзімі қандай? Мәліметтерді және олардың өзгерістерін Тізілімге енгізу уәкілетті орган айқындайтын тәртіппен автордың өтінішін алған күннен кейінгі бір жұмыс күні ішінде немесе заңды күшіне енген сот шешімі негізінде жүргізіледі. 30. Куәлікке өзгерістер енгізуге бола ма? Тізілімде енгізілген мәліметтердің тиесілігін, сипатын немесе мазмұнын өзгертпейтін техникалық сипаттағы қателер автордың өтінішін алған күннен бастап бір жұмыс күні ішінде түзетілуі мүмкін. 31. Авторлық құқықтың қолданылу мерзімі қандай? Қазақстан Республикасында авторлық құқық автордың бүкіл өмірінде және ол қайтыс болғаннан кейін 70 жыл бойы қолданылады. Авторлық құқық, ат қою құқығы және автордың беделін қорғау құқығы мәңгілікке қорғалады. 32. Авторлық шартты қалай тіркеуге болады? Авторлық құқық саласындағы қолданыстағы заңнамада авторлық шартты тіркеу көзделмеген. 33. Лицензиялық шарт нені білдіреді? Лицензиялық шарт бойынша зияткерлік шығармашылық қызмет нәтижесіне немесе дараландыру құралына (лицензиарға) айрықша құқығы бар Тарап екінші Тарапқа (лицензиатқа) зияткерлік меншіктің тиісті объектісін белгілі бір тәсілмен уақытша пайдалану құқығын береді. 34. Айрықша лицензия деген не? Зияткерлік меншік объектісін пайдалану құқықтары лицензиардың оны пайдалану мүмкіндігін сақтамай және басқа тұлғаларға лицензия беру құқығынсыз. 35. Ерекше құқықты беру туралы шарт нені білдіреді (шегініс) Ерекше құқықты беру шарты бойынша бір Тарап өзіне тиесілі Өнеркәсіптік меншік объектісіне айрықша құқықты толық көлемде немесе ішінара екінші Тарапқа береді. 36. Өнеркәсіптік меншік объектілеріне құқықты табыстау/беруді тіркеу қай мерзімде жүргізіледі? Мемлекеттік қызметті көрсету мерзімі: жеке немесе заңды тұлға (бұдан әрі - көрсетілетін қызметті алушы) құжаттар топтамасын тапсырған күннен бастап 10 (он) жұмыс күні ішінде. 37. Лицензиялық шартты, кешенді кәсіпкерлік лицензия шартын, кепіл шартын бұзу үшін не қажет Лицензиялық шарт, кешенді кәсіпкерлік лицензия шарты, кепіл шарты тараптардың өзара келісімі бойынша немесе шартта белгіленген тармақтарға сәйкес мәміле жасалған кезде бұзылуы мүмкін. Тіркеу фактісі қосымша келісім немесе тоқтату туралы өтінішхат жіберілгеннен кейін тіркеледі. Құжаттарға келісімге қатысушылар екі тарап қол қоюы керек. Құжаттарда тараптар шарттық міндеттемелердің тоқтатылған күнін белгілейді. Шартты бұзу туралы өтініш еркін нысанда беріледі. 38. ҰЗМИ» РМК тарифтерімен қайдан танысуға болады? «ҰЗМИ» РМК тарифтерімен «ҰЗМИ» РМК ресми сайтының «Qazpatent туралы», одан кейін «Бағалар» бөлімінде таныса аласыз. 39. Зияткерлік меншік мәселелері бойынша консультацияны қайдан алуға болады? Зияткерлік меншік мәселелері бойынша ақпаратты "ҰЗМИ" РМК байланыс орталығынан 8 (7172) 62-15-15, 62-15-16 телефондары бойынша алуға болады.

    ҚР Әділет министрлігі·
    gov.5n.kz

    Ашық деректер мен ресми дереккөздердің жарияланымдарын талдаймыз. Материалдар жылдам іздеу және мониторинг үшін бір лентаға жиналған.

    © 2026 gov.5n.kz. Мемлекет туралы ақпараттық-талдамалық портал.