Мемлекеттік мекемелердің біріне белгілі бір мүлікті беру ниеті бар, мүлікті мемлекеттік меншікке беру қандай тәсілдер арқылы жүзеге асырылады?

«Жекешелендіру объектілерін сату қағидасын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 9 тамыздағы № 920 қаулысына сәйкес, Сізге: Тізілімнің веб-порталында алдын ала тіркелу қажет; Электрондық саудаға қатысу үшін электрондық цифрлық қолтаңба ЭЦҚ болуы; Аукционға қатысуға өтінім беріп, кепілдік жарнасын енгізу; Аукционда жеңген жағдайда сатып алу-сату шартына қол қойып, объектіні белгіленген тәртіппен қабылдау қажет.

«Мемлекеттік мүлік туралы» ҚР Заңының нормалары қайта қаралып, жекешелендіру объектілерін сату Ережесіне көптеген өзгерістер енгізілді. Сату тек электронды түрде жүргізіледі және мемлекеттің кез-келген жерінен қатысуға болады. Аукционға, тендерге қатысушы ретінде тіркелу үшін «Жекешелендіру объектілерін сату қағидасын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 09.08.2011 жылғы № 920 қаулысының қосымшасына сәйкес нысан бойынша қатысушының Электорондық Цифрлық Қолтаңба қойылған сауда-саттыққа қатысуға өтінімді тізілімнің www.e-Qazyna.kz веб-порталында тіркеу қажет. Сауда-саттыққа қатысушылар сауда-саттық өткiзу туралы хабарламада көрсетiлген мөлшерде кепiлдiк жарнаны енгізеді. Егер сауда-саттық өткізілмесе, кепiлдiк жарна қайтарылады. Сауда-саттықты ұтқан тұлғамен, сатып алушарты жасалады. Жекешелендіру объектілерін сату, объектінің нарықтық құны бойынша жүзеге асырылады. Сатып алу келісім шартының негізінде сатушы міңдеттердің орындалуына бақылау жасайды.

Артық немесе қате төленген салықтық емес түсімдерді қайтару Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2025 жылғы 27 маусымдағы «Бюджеттің қазынашылық атқарылуы және оларға кассалық қызмет көрсету рәсімдерін, қазынашылық есепке алу және мониторинг рәсімдерін бекіту туралы» № 328 бұйрығымен реттеледі. Салықтық емес түсімдердің артық немесе қате төленген сомаларын қайтару үшін төлемнің осы түрін өндіріп алуға жауапты уәкілетті органға өтінішпен жүгіну қажет, сондай-ақ төлем жасалғанын растайтын төлем құжатының көшірмесін және банк шотының көшірмесін қоса беру қажет. Қайтару туралы өтініште төлеушінің барлық деректері және алушының банк шотының нөмірі міндетті түрде көрсетіледі. Өтініш он қаралған жағдайда, уәкілетті орган қорытынды жасайды және қаржыны қайтаруға төлем тапсырмасын қалыптастыру үшін мемлекеттік кіріс органына ұсынады. Салықтық емес түсімдер бойынша жергілікті бюджетке түсетін төлемдерді өндіріп алуға жауапты уәкілетті органдардың тізбесі жергілікті атқарушы органдармен бекітіледі. Салықтық түсімдерді қайтару бойынша мемлекеттік кіріс органына жүгіну қажет.

Ауылдық елді мекендерге жұмыс істеуге және тұруға келген денсаулық сақтау, білім беру, әлеуметтік қамсыздандыру, мәдениет, спорт және агроөнеркәсіптік кешен саласындағы мамандарға, ауылдар, кенттер, ауылдық округтер әкімдері аппараттарының мемлекеттік қызметшілеріне екі түрлі әлеуметтік қолдау шаралары көрсетіледі. Біріншіден, ол 100 айлық есептік көрсеткішті құрайтын бір жолғы көтерме жәрдемақы, яғни бұл дегеніміз биылғы жылға 432 500 тенге көтерме ретінде беріледі. Екіншісі, сол маманның ауылдық елді мекеннен үй сатып алу үшін немесе салу үшін берілетін бюджеттік несиесі. Бөджеттік несиенің көлемі аудан оталықтарында 2500 АЕК (4325*2500=10 812 500), ауылдық елді мекендерге 2000 АЕК (4325*2000=8 650 000) мөлшерінен аспайтын көлемде 1 (бір) пайыздық мөлшермен 15 жыл мерзімге беріледі. Әлеуметтік қолдау шаралары ұсынылған маман ауылдық елді мекенде кемінде 3 жыл жұмыс істеуге міндеттеме алады.

Мемлекеттік мүлікті жалға алу Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің 2015 жылғы 17 наурыздағы №212 бұйрығымен бекітілген қағидаларға сәйкес жүзеге асырылады. Бұл тәртіп бойынша жалға алу процесі толықтай электрондық форматта арнайы «Е-Qazyna» портал арқылы жүргізіледі. Жалға алу үшін кәсіпкер немесе жеке тұлға алдымен арнайы «Е-Qazyna» порталға тіркелуі қажет. Тіркелгеннен кейін ол қолжетімді объектілер тізімінен қажетті мүлікті таңдап, оған электрондық өтінім береді. Порталда әрбір объект туралы толық ақпарат көрсетіледі, соның ішінде объектінің атауы, мекенжайы, орналасқан жері, жалпы ауданы (шаршы метр). Өтінім берілгеннен кейін ол порталға 5 күн мерзімге орналастырылады. Осы уақыт ішінде басқа тұлғалар да өтінім бере алады. Егерде объектілерді мүліктік жалдауға (жалға алуға) беруге екі немесе одан да көп өтінім берілген жағдайда, оларды мүліктік жалдауға (жалға алуға) беру тендер өткізу арқылы жүзеге асырылады. Егер 5 күн ішінде екінші өтінім түспесе, онда өтінім берген тұлғамен тікелей жалдау шарты жасалады. Ал егер осы мерзім ішінде қосымша өтінім түссе, онда міндетті түрде электрондық тендер өткізіледі. Тендерге қатысу үшін үміткерлер кепілдік жарна төлеуі тиіс. Кепілдік жарнаның мөлшері мен тендер өткізу шарттарын тендерлік комиссия белгілейді. Тендер қорытындысы бойынша ең жоғары баға ұсынған және барлық талаптарға сәйкес келетін қатысушы жеңімпаз болып танылады. Соның негізінде онымен мемлекеттік мүлікті жалға алу туралы келісімшарт жасалады.