Менің пәтерімде банктерге қарызы бар адам тұрған, бірақ оның ешқандай мүлкі болмаған. Жалға алушының қарызына байланысты сот орындаушы менің пәтеріме тыйым салу туралы қаулы шығарды. Сұрақ: сот орындаушы мұндай шешімді қандай негізде шығарады?

Қысқаша жауап Аумақтық Әділет органынна немесе жеке сот орындаушылар палатасына шағым беру. Сондай-ақ сотқа жүгінуге болады. Толық жауап Қазақстан Республикасының «Атқарушылық іс жүргізу және сот орындаушыларының мәртебесі туралы» ҚР Заңының 127-бабының талабына сай өндiрiп алушы немесе борышкер сот орындаушысының атқарушылық құжатты орындау жөнiндегi шешiмiне және әрекетiне (әрекетсiздiгiне) немесе осындай әрекеттер жасаудан бас тартуына сотқа шағым жасауына болатындығын ескертеміз. Шағым Қазақстан Республикасының әкімшілік iс жүргiзу заңнамасында көзделген тәртiппен және мерзiмде сотқа берiледi.

Қысқаша жауап Иә, заңда оған құқығы бар адамдар үшін мемлекет кепілдік берген заң көмегі және кешенді әлеуметтік заң көмегі көзделген. Оны алу үшін аумақтық әділет органдарына, адвокаттар алқасына немесе заң консультанттары палатасына жүгіну қажет. Толық жауап Мемлекет кепілдік берген заң көмегі Мемлекет кепілдік берген заң көмегі – оны алуға құқығы бар жеке және заңды тұлғаларға тегін көрсетілетін заң көмегі. Мұндай көмекті көрсетуге жұмсалған шығындар мемлекеттік бюджеттен өтеледі. Білікті заң көмегі – қазіргі заманғы азаматтық қоғамның маңызды құрамдас бөлігі, оған дәлел – кәсіби заңгерлердің қызметі. Мемлекет кепілдік берген заң көмегін көрсету – Әділет департаментімен тиісті келісім жасаған адвокаттың міндеті. Ұйымдастыру тәртібі Заңда көзделген жағдайларда мемлекет кепілдік берген заң көмегін көрсетуді ұйымдастыруды адвокаттар алқасы қамтамасыз етеді. Осы мақсатта адвокаттар алқасы жыл сайын мемлекет кепілдік берген заң көмегін көрсетуге қатысатын адвокаттардың тізімін жасайды және оны аумақтық әділет органдарына жолдайды. Кейін бұл тізім Ашық деректер порталында жарияланады. Істерді тағайындау бойынша бөлу адвокаттар алқасымен жүзеге асырылады және есепке алу журналында тіркеледі. Адвокат жеке шарт жасалған жағдайды қоспағанда, іске өз бетінше қатысуға құқылы емес. Мемлекет кепілдік берген заң көмегіне мұқтаж тұлғалар Қазақстан Республикасының аумағында, тұрғылықты жеріне немесе тұрған жеріне қарамастан, оны алуға құқылы. Адвокаттың құқықтары мен міндеттері Адвокат «Адвокаттық қызмет және заң көмегі туралы» ҚР Заңның 33-бабының 8-тармағында көзделген жағдайларды қоспағанда, қылмыстық іс бойынша қабылданған тапсырмадан бас тарта алмайды. Егер қорғалушының немесе адвокаттың өзі әділетсіз деп есептейтін үкім шығарылса, адвокат оны белгіленген тәртіппен міндетті түрде шағымдануға тиіс. Адвокат мемлекет кепілдік берген заң көмегін көрсеткені үшін азаматтан ақы талап етуге құқылы емес.

Қысқаша жауап Атқарушылық жазбаны мәжбүрлеп орындатуға үш жыл ішінде ұсынуға болады. Борышкер оның көшірмесін алған күннен бастап он жұмыс күні ішінде өз қарсылығын нотариуске жолдай алады. Толық жауап «Нотариат туралы» ҚР Заңының 92-7-бабына сәйкес атқарушылық жазбаның көшірмесін. борышкерге табыс ету туралы хабарлама келіп түскен кезде және егер белгіленген мерзімде борышкерден нотариусқа қарсылық келіп түспеген жағдайда, нотариус өндіріп алушыға атқарушылық жазбаны береді не оның өтініші бойынша оны тиісті әділет органына не аумақтылығы бойынша жеке сот орындаушыларының өңірлік палатасына немесе өндіріп алушы таңдаған жеке сот орындаушысына орындау үшін жібереді. Сонымен қатар, «Нотариат туралы» ҚР Заңының 92-6 сәйкес борышкер атқарушылық жазбаның көшірмесін алған күннен бастап он жұмыс күні ішінде атқарушылық жазбаны жасаған нотариусқа хабарламасы бар мәлімделген талапқа қарсы қарсылығын жазбаша түрде жіберуге құқылы. Борышкердің қарсылығында мәлімделген талаппен келіспеу себептері қамтылуға тиіс.

Қысқаша жауап Борышкер тиісті түрде хабарланған болып есептеледі, егер: атқарушылық жазбаның көшірмесі тараптар арасында жасалған шартта көрсетілген электрондық пошта мекенжайына жіберілсе; соңғы белгілі тұрғылықты жері бойынша хабарламасы бар тапсырыс хатымен жолданса (оның ішінде отбасының кәмелетке толған мүшелерінің біріне немесе көрсетілген мекенжайда бірге тұратын өзге адамға табыс етілген болса); жеткізуді тіркеуді қамтамасыз ететін байланыс құралдары арқылы жіберілсе. Егер хабарлама адресатқа, алушыға табысталмауына байланысты немесе қабылдаудан бас тартылғандығы жөніндегі белгімен қайтарылса, атқарушылық жазбаның көшірмесі тиісті түрде жіберілген болып саналады. Толық жауап «Нотариат туралы» ҚР Заңының 92-6-бабына сәйкес атқарушылық жазба жасағаннан кейін нотариус келесі жұмыс күнінен кешіктірмей борышкерге оның көшірмесін табыс етеді немесе жеткізілгенін тіркеуді қамтамасыз ететін байланыс құралдарын пайдалана отырып, борышкердің электрондық пошта мекенжайы бойынша немесе белгілі тұрғылықты (тұрған) немесе тіркелген жері бойынша жібереді. Егер атқарушылық жазбаның көшірмесі борышкерге тараптар арасында жасалған шартта көрсетілген электрондық пошта мекенжайына; соңғы белгілі тұрғылықты жері бойынша табыс етілгені туралы хабарламасы бар тапсырысты хатпен жіберілген болса, оның ішінде кәмелетке толған отбасы мүшелерінің бірі, көрсетілген мекенжай бойынша адаммен тұрып жатқан басқа адам алған болса; жеткізілгенін тіркеуді қамтамасыз ететін өзге де байланыс құралдары пайдаланыла отырып жіберілген болса, ол алынды деп есептеледі. Хабарлама адресатқа, алушыға оны табыс ету мүмкін болмағаны туралы белгісімен немесе оны қабылдаудан бас тартуға байланысты қайтарылған жағдайда, атқарушылық жазбаның көшірмесі тиісті түрде жіберілді деп есептеледі. Борышкер атқарушылық жазбаның көшірмесін алған күннен бастап он жұмыс күні ішінде атқарушылық жазбаны жасаған нотариусқа хабарламасы бар мәлімделген талапқа қарсы қарсылығын жазбаша түрде жіберуге құқылы. Осылайша, борышкер атқарушылық жазбаның көшірмесін нақты алған жағдайда да, оны қабылдаудан жалтарған жағдайда да тиісті түрде хабарланған болып есептеледі.

Жылжымайтын мүлікке келесідей құқықтар құқықтық кадастрда мемлекеттік тіркеуге жатады: - меншік құқығы; - шаруашылық жүргізу құқығы; оралымды басқару құқығы; кемінде бір жыл мерзімге жер пайдалану құқығы; үстемдікке ие жер учаскесінің немесе өзге де жылжымайтын мүлік объектісінің пайдасына кемінде бір жыл мерзімге сервитуттар. Сондай-ақ, өзге құқықтар құқық иеленушілердің қалауы бойынша тіркелуі мүмкін.

Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу – Қазақстан Республикасының «Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы» Заңымен және өзге де заңдарда белгіленген тәртіппен және мерзімдерде жылжымайтын мүлікке құқықтардың (құқықтар ауыртпалықтарының) туындауын, өзгеруін немесе тоқтатылуын және құқықтық кадастрдағы мемлекеттік тіркеудің өзге де объектілерін мемлекеттің тануы мен растауының міндетті рәсімі болып табылады.

Ж ылжымайтын мүлік дегеніміз - жер учаскелері, ғимараттар, құрылыстар және жермен тығыз байланысты өзге де мүлік, яғни мақсатына шамадан тыс зиян келтірілмей көшірілуі мүмкін болмайтын объектілер.

Қазақстан Республикасының заңдарында немесе тараптардың келісімімен көзделген тәртіппен туындаған және құқық иесінің жылжымайтын мүлікке иелік ету, пайдалану және (немесе) билік ету құқығын шектеуде көрінетін жылжымайтын мүлікке құқықты кез келген шектеу;