Бруцеллез — жануарлар мен адамдарда созылмалы түрде өтетін ауру. Ауыл шаруашылығы жануарларында көбінесе түсікпен (құнарлылықтың екінші жартысында), іріңді, кейіннен фибринозды эндометрит, мастит, аналық бездер мен фаллопий түтіктерінің зақымдануына байланысты кейінгі түйіндің ұсталуымен сипатталады. Аталықтарда орхит және эпидидимитпен. Жыныс жолдарының зақымдануы көбею қызметінің бұзылуына әкеледі, бұл құнарсыздыққа, кейде тұқымсыздыққа алып келеді. Бруцеллезге ауыл шаруашылығы жануарлары мен басқа да жануар түрлері сезімтал.
Адамдар үшін бруцеллез инфекциясының қоздырғышының негізгі көздері қойлар, ешкілер, сирек ірі қара мал, түйелер, шошқалар, маралдар және басқа жануар түрлері болып табылады. Адамда бруцеллез қатты қызба реакциясы бар жедел ауру түрінде көрінеді. Температураның көтерілуі суық тию және қатты терлеумен бірге жүреді. Созылмалы түрде қимыл-қозғалыс аппаратының, жүйке, зәр-жыныс және жүрек-қан тамырлары жүйелерінің зақымдануымен сипатталады.
Таратудың негізгі факторларына бруцеллалармен жұқтырылған жануар текті өнімдер мен шикізат, күтім заттары, жемшөп, төсеніш, су, топырақ, адамдардың киімдері жатады. Жас жануарлар негізінен алиментарлық жолмен бруцеллезбен жұғады, ересектер — алиментарлық және жанасу арқылы жыныс жолымен, шырышты қабықтар мен тері арқылы.
Ауру шаруашылықта басқа шаруашылықтардан мал енгізгеннен кейін, мал санын карантиндеудің негізгі ережелерін сақтамаған кезде, сау және ауру жануарларды бірге бағуда, малды суару үшін жұқтырылған су көздерін, мал айдау жолдарын пайдаланған кезде пайда болуы мүмкін. Қоздырғышты шаруашылыққа иттер, кеміргіштер, егеуқұйрықтар, әсіресе олардың кейінгі түйінге және түсіктенген ұрықтарға қол жеткізу мүмкіндігі болса, сондай-ақ аурудың клиникалық көрінісі жоқ аурусыз табылған үйірлердегі жас малмен әкелуі мүмкін.
Бруцеллездің пайда болуына мал басын ұстау мен өсірудің қанағаттанарлықсыз ветеринариялық-гигиеналық жағдайлары, жануарлар организмінің ауруларға сезімталдығын төмендететін, кейінгі түйінді, түсіктенген ұрықтарды, көңді уақытында тазаламау, дезинфекция режимін сақтамау ықпал етеді.
Аурудың таралуына жол бермеу мақсатында жылына екі рет бруцеллезге диагностикалық зерттеулер жүргізіледі.
Ауыл шаруашылығы жануарларын ұстаумен және көбейтумен айналысатын адамдар келесіні білуі керек.
«Ветеринария туралы» 2002 жылғы 10 шілдедегі N 339 Қазақстан Республикасы Заңының 25-бабының 6-тармағына сәйкес
жеке және заңды тұлғалар ветеринария саласында қызмет атқаратын жергілікті атқарушы органдардың бөлімшелерін, жергілікті атқарушы органдар құрған мемлекеттік ветеринариялық ұйымдарды, мемлекеттік ветеринариялық-санитариялық бақылау және қадағалау органдарын мыналар туралы хабардар етуге міндетті:
жаңа сатып алынған (сатып алынған) жануар(лар) туралы, алынған ұрпақ, оның (олардың) союы және сатуы туралы;
бірнеше жануардың бір мезгілде ауыруы немесе олардың ерекше мінез-құлқы туралы жағдайлар туралы және ветеринария саласындағы мамандардың, мемлекеттік ветеринариялық-санитариялық инспекторлардың келуіне дейін аурудан күдіктенген кезде жануарларды оқшаулап ұстау шараларын қабылдау туралы;
Бруцеллезбен ауырудың алдын алу үшін меншік нысандарының барлық иелері міндетті эпизоотияға қарсы шараларды жүргізу үшін жануарларды ветеринариялық қызмет мамандарына ұсынуы, жануарларды Жітіқара ауданының ветеринариялық станциясына тіркеуі керек.
Түсік, мерзімінен бұрын босану, кейінгі түйіндің ұсталуы немесе жануарларда бруцеллезге күдік тудыратын белгілер көрінген жағдайда, мұндай жануарларды жедел жалпы үйірден оқшаулап, мемлекеттік ветеринариялық қызметке хабарлау қажет.
Мұқтыкөл округінің құрметті тұрғындары! Бруцеллез адам мен жануарға ортақ қауіпті ауру болып табылады. Бруцеллезден сақтану және алдын алу шараларын сақтаңыз.
