Бүгінде жаңа піскен жемістер мен көкөністер жыл бойы сатылатындықтан, маусым айында ерте піскен көкөністердің, жемістердің, тіпті қарбыздың сауда сөрелерінде пайда болуы ешкімді таңғалдырмайды.
Денсаулыққа нитраттардың өзі емес, олардың мөлшерден тыс болуы зиян келтіреді. Нитраттар адам ағзасына түскен кезде аз мөлшерін ағза қысқа уақыт ішінде шығара алады. Алайда олардың шамадан тыс жиналуы асқазан-ішек жолдарының жұмысына кері әсер етіп, ауыр улануға және басқа да ауруларға әкелуі мүмкін.
Кейбір адал емес өндірушілер тыңайтқыштарды рұқсат етілген мөлшерден артық қолданады. Соның салдарынан өсімдіктердің өсуі жеделдеп, жемістердің салмағы артады.
Нитраттар негізінен өсімдіктің тамырында, тамыржемістерінде, сабағында, сағағында және жапырақтарының ірі жүйкелерінде жиналады, ал жемістерде олардың мөлшері әлдеқайда аз болады. Нитраттарды көбірек жинайтын өнімдер қатарына картоп, жапырақты көкөністер, көк шөптер, қырыққабат, сәбіз, қызанақ, қияр, қызылша, пияз, бұрыш, кәді, қарбыз, қауын, жүзім, алма және алмұрт жатады.
Нитраттардың мөлшерін азайту үшін мынадай қарапайым кеңестерді ұстанған жөн:көкөністер мен жемістердің қабығын аршып жеу;көкөністердің тамырын, ал ақжелкен, аскөк, балдыркөк және қырыққабат сияқты өнімдердің сабақтарын алып тастау;жемістер мен көкөністерді мұқият жуу;маусымдық өнімдерге басымдық беру;өнімдерді олардың қауіпсіздігі мен сапасын растайтын құжаттары бар, сауда жасауға рұқсат етілген орындардан сатып алу.
Бақша дақылдарын сатып алған кезде олардың бүтіндігіне назар аудару қажет. Сатушыдан қарбыз немесе қауынның ішкі бөлігін көрсету үшін кесіп беруін сұрамаған жөн. Өйткені мұндай әрекет көбіне санитарлық талаптар толық сақталмайтын жағдайда жасалады. Кесілген қарбыз бен қауынды тек тоңазытқышта сақтау керек және оларды мүмкіндігінше тезірек тұтынған дұрыс.
Жыл басынан бері санитариялық-эпидемиологиялық бақылау органдары бақылау сатып алуы аясында сауда орындарынан көкөністер мен жемістердің 21 сынамасын алды. Зертханалық зерттеулер нәтижесінде өнімдерден нитраттардың рұқсат етілген мөлшерден асуы анықталған жоқ.
Санитариялық дәрігерлер облыс тұрғындарына азық-түлік өнімдерін, оның ішінде көкөністер мен жемістерді сатып алу кезінде мұқият болуға кеңес береді. Бұл өз денсаулығыңызды және жақындарыңыздың денсаулығын сақтауға көмектеседі.
