Өндірістік ортаның қолайсыз факторлары — еңбек процесінде жұмысшының денсаулығына кері әсер етіп, кәсіби ауруларға немесе еңбекке қабілеттіліктің төмендеуіне әкелетін физикалық, химиялық, биологиялық және психофизиологиялық жағдайлар. Олар ағзаның қорғаныс жүйесін әлсіретіп, түрлі патологиялық өзгерістер тудырады.
Физикалық факторлар. Шу және діріл (вибрация): Есту жүйесінің зақымдалуына (есту қабілетінің төмендеуі), жүйке және жүрек-қан тамырлары жүйелерінің бұзылуына, діріл ауруына әкеледі. Микроклиматтың бұзылуы: Ауа температурасының тым жоғары немесе төмен болуы, ылғалдылық пен ауа ағынының жылдамдығы ағзаның терморегуляциясын бұзады. Бұл ыстық өтуге, салқындауға (гипотермия) немесе жүрек-өкпе қызметінің нашарлауына себеп болады. Радиация және сәулелену: Иондаушы сәулелер, ультракүлгін және инфрақызыл сәулелер терінің күюін, иммунитеттің төмендеуін, сәуле ауруын тудырады. Химиялық факторлар. Шаң және улы газдар: Өкпеге түскен шаңдар (силикоз, антракоз сияқты шаң ауруларын) тудырады. Токсинді газдар мен ауыр металдар буы ағзаны уландырып, тыныс алу жолдарының ісінуіне, жүйке жүйесінің зақымдануына және аллергиялық реакцияларға әкеледі.Биологиялық факторлар. Микроорганизмдер (вирустар, бактериялар), саңырауқұлақтар және споралармен байланысты жұмыс орындарында инфекциялық аурулардың жұғу қаупі артады. Психофизиологиялық факторлар. Ауыр физикалық еңбек: Тірек-қимыл аппаратының бұзылуына (остеохондроз, буын аурулары) әкеледі.Нерв-психикалық жүктемелер: Ұзақ стресс, көздің талуы және мидың шамадан тыс шаршауы жүйке жүйесінің тозуын, созылмалы шаршаңқылықты тудырады. Қолайсыз әсерлерді азайту жолдары: Еңбек процесінде зиянды факторларды болдырмау үшін жеке қорғаныс құралдарын (респираторлар, арнайы киім, құлаққаптар) пайдалану, жұмыс орнын санитарлық-гигиеналық талаптарға сай жабдықтау және жұмыс уақыты мен демалыс кестесін қатаң сақтау қажет.
