Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі
Мемлекеттік мекемелер активтерді сату жөніндегі жазбаларды қалай көрсетеді?
Қаржы министрінің 2010 жылғы 3 тамыздағы № 393 бұйрығымен бекітілген Мемлекеттік мекемелерде бухгалтерлік есепке алуды жүргізу қағидалар (бұдан әрі – Қағида) республикалық және жергілікті бюджеттер есебінен ұсталатын мемлекеттік мекемелерде бухгалтерлік есепке алуды жүргізу тәртібін белгілейді.
Қағиданың 277-тармағына сәйкес, егер Қазақстан Республикасы Үкіметінің шешімімен осы сомаларды пайдаланудың өзге тәртібі белгіленбесе, мемлекеттік мекемелер активтерді сатудан түскен сомаларды бюджет кірісіне аударады және есепте көрсетіледі: 1231 "сатып алушылар мен тапсырыс берушілердің қысқа мерзімді дебиторлық берешегі" қосалқы шотының дебеті және 6320 "ұзақ мерзімді активтердің шығуынан түскен кірістер" шотының кредиті, бір мезгілде: 7120 "бюджетпен есеп айырысу бойынша шығыстар" шотының дебеті және 3131 "активтерді сатудан түскен кірістер бойынша бюджет алдындағы қысқа мерзімді кредиторлық берешек"қосалқы шотының кредиті. Ұзақ мерзімді активтерді сатудан алынған кіріс бойынша бюджет алдындағы берешекті өтеу: 3131 "активтерді сатудан түскен кірістер бойынша бюджет алдындағы қысқа мерзімді кредиторлық берешек" қосалқы шотының дебеті және 1231 "сатып алушылар мен тапсырыс берушілердің қысқа мерзімді дебиторлық берешегі"қосалқы шотының кредиті.
Декларацияға банк депозиттерін қосу керек пе?
Иә, қосу керек, бірақ тек Қазақстаннан тыс жерде орналасқан шетелдік банктердегі банк шоттарындағы барлық банк салымдары үшін ең төменгі айлық есептік көрсеткіштің (АЕК) 1000 еселенген сомасынан асатын салымдарды қосуым керек.
Жалпы декларацияларды тапсырудың соңғы мерзімі қандай?
Қағаз және электронды түрде – декларация тапсыру міндеттемесі туындаған жылдың 15 қыркүйегінен кешіктірмей.
Әкімшілер хабарландыруларды қай сайт арқылы жіберуі тиіс?
Қазақстан Республикасының «Оңалту және банкроттық туралы» Заңының 12-бабының 13-тармағына сәйкес әкімші уәкілетті органмен және өзге тұлғалармен уәкілетті орган белгілеген тәртіппен электрондық тәсіл арқылы өзара іс-қимыл жасауға құқылы. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Мемлекеттік кірістер комитеті «Салық төлеушінің кабинеті» кіші жүйесін (бұдан әрі – CӘИЖ ОжБ СТК) іске қосты. Осы жүйе шеңберінде рәсім әкімшілеріне арналған жұмыс орны құрылды, ол мемлекеттік кірістер органдарымен және кредиторлармен электрондық өзара іс-қимыл жасауға, соның ішінде хабарландыруларды уәкілетті органға электрондық түрде жіберуге арналған. СӘИЖ ОжБ СТК арқылы алынған хабарландырулар қаралып, кейін уәкілетті органның порталында автоматты түрде орналастырылады. Осылайша, 2020 жылғы 29 сәуірдегі Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің Бірінші орынбасары – Қаржы министрінің бұйрығымен бекітілген әкімшінің уәкілетті органмен және өзге тұлғалармен электрондық тәсіл арқылы өзара іс-қимыл жасау қағидаларына сәйкес рәсім әкімшілері хабарландыруларды ұсыну үшін СӘИЖ ОжБ СТК жүйесін пайдалануы тиіс. Нұсқаулық келесі мекенжайда орналастырылған: https://drive.google.com/drive/folders/1plz9_KCshiWx5wsNJuG_lnsDa9jgjece?usp=sharing.
Мүліктік масса дегеніміз не және оның құрамына не кіреді?
Қазақстан Республикасының «Оңалту және банкроттық туралы» Заңының (бұдан әрі – Заң) 1-бабының 21) тармақшасына сәйкес мүліктік масса – бұл банкроттық рәсімі барысында өндіріп алуға жататын банкроттың мүлкі, сондай-ақ Заңда көзделген жағдайларда өзге тұлғалардың мүлкі. Заңның 96-бабының 1-тармағына сәйкес мүліктік массаның құрамына банкроттың мүлкі, оның ішінде қаржылық құжаттарында көрсетілмеген, бірақ борышкердің меншік құқығын растайтын құжаттары бар мүлік, талап ету құқықтары (дебиторлық берешек), сондай-ақ Қазақстан Республикасының жер заңнамасында көзделген жағдайларда банкроттың тұрақты және ұзақ мерзімді уақытша жер пайдалану құқықтары енгізіледі. Сонымен қатар, Заңның 96-бабының 2-тармағына сәйкес мүліктік масса құрамына жеке кәсіпкер-банкроттың жеке мүлкі, толық серіктестік, коммандиттік серіктестік, қосымша жауапкершілігі бар серіктестік қатысушыларының, сондай-ақ өндірістік кооператив мүшелерінің мүлкі жеке есепке алына отырып енгізіледі. Банкроттың мүлкі жеткіліксіз болған жағдайда, Қазақстан Республикасының атқарушылық іс жүргізу және сот орындаушыларының мәртебесі туралы заңнамасына сәйкес аталған мүлікке өндіріп алу қолданылуы мүмкін.
Банкроттың мүлкі қандай тәсілмен сатылады және оны сату жоспарын кім әзірлейді?
Қазақстан Республикасының «Оңалту және банкроттық туралы» Заңының (бұдан әрі – Заң) 99-бабының 1-тармағына сәйкес банкроттың мүлкін, оның ішінде талап ету құқықтарын сату банкроттық басқарушы тарапынан сату жоспарына сәйкес электрондық аукцион өткізу немесе тікелей сату әдісі арқылы жүзеге асырылады. Банкроттың мүлкін сатуға арналған электрондық аукционды ұйымдастыру және өткізу тәртібін уәкілетті орган белгілейді. Сонымен бірге, Заңның 99-бабының 1-тармағына сәйкес сату жоспары банкроттық басқарушы тарапынан банкроттың мүліктік массасын түгендеу және бағалау нәтижелері негізінде, сондай-ақ кредиторлар жиналысының мүлікті электрондық аукционға шығару туралы шешімі негізінде әзірленеді. Айта кету керек, банкроттық басқарушы сату жоспарын кредиторлар комитеті белгілеген мерзімде әзірлеп, кредиторлар комитетінің қарауына ұсынуға міндетті.
Банкроттық рәсімінің мерзімі қандай және ол қай күннен бастап есептеледі?
Қазақстан Республикасының «Оңалту және банкроттық туралы» Заңының 84-бабы 1-тармағына сәйкес банкроттық рәсімінің мерзімі тоғыз айды құрайды және кредиторлар жиналысының шешімімен екі жылға дейін ұзартылуы мүмкін. Сонымен қатар, банкроттық рәсімінің мерзімін қайта ұзартуға жол беріледі, бірақ мұндай рәсімнің жалпы ұзақтығы бес жылдан аспауға тиіс. Банкроттық рәсімінің мерзімі борышкерді банкрот деп тану туралы сот шешімі заңды күшіне енген күннен бастап есептеледі.
Оңалту рәсімінен өтіп жатқан жеткізушіден берешек сомасын қалай өндіріп алуға болады?
Қазақстан Республикасының «Оңалту және банкроттық туралы» Заңының (бұдан әрі – Заң) 72-бабының 2, 3 және 4-тармақтарына сәйкес кредиторлардың борышкерге қоятын талаптары кредиторлар талаптарын мәлімдеу тәртібі туралы хабарландыру жарияланған күннен бастап бір айдан кешіктірілмей мәлімделуге тиіс. Көрсетілген мерзім өткеннен кейін мәлімделген кредитор талабы кредиторлар талаптарының тізіліміне (бұдан әрі – КТТ) енгізіледі, алайда мұндай кредитор бір айлық мерзімде мәлімделген талаптар толық қанағаттандырылғанға дейін кредиторлар жиналысында дауыс беру құқығынан айырылады. Мұндай талаптар оңалтуды басқарушы тарапынан талап мәлімделген күннен бастап он жұмыс күні ішінде қаралуға тиіс. Осыған байланысты, қолда бар берешек сомасы кредитор қарыз сомасын КТТ-ға енгізу туралы талап қойып, талаптың негізі мен сомасын растайтын құжаттарды ұсынғаннан кейін ғана борышкердің кредиторлар талаптарының тізіліміне енгізілуі мүмкін.
Мемлекеттік кірістер органдарының талап арызы бойынша банкрот деп танылған борышкердің уақытша және банкроттық басқарушыларына сыйақы қандай мөлшерде төленеді?
Уақытша басқарушыға негізгі сыйақы кредитор тарапынан тиісті қаржы жылына арналған республикалық бюджет туралы заңмен белгіленген 1 (бір) ең төменгі жалақы мөлшерінде (ЕТЖ) екі ай мерзімге міндеттерін орындаған кезең үшін төленеді (Қағидалардың 5-тармағының екінші абзацы). Сонымен қатар, банкроттық басқарушыға негізгі сыйақы кредитор тарапынан тиісті қаржы жылына арналған республикалық бюджет туралы заңмен белгіленген 1 (бір) ЕТЖ мөлшерінде банкроттық рәсімінің үш айлық кезеңі үшін төленеді (Қағидалардың 5-тармағының үшінші абзацы).
