Көрнекі ақпаратты ресімдеу талаптары бар ма?

    Солтүстік Қазақстан облысының әкімдігі

    Сұрақ

    Көрнекі ақпаратты ресімдеу талаптары бар ма?

    Жауап

    "Қазақстан Республикасындағы тiл туралы" Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 11 шiлдедегі № 151 Заңы 21-бап.

    Деректемелер мен көрнекi ақпарат тiлi

    Деректемелер мен көрнекі ақпараттың мәтіндері орфография нормалары және мәтіннің теңтүпнұсқалы аудармасы сақтала отырып жазылады.

    Мемлекеттiк органдардың мөрлерi мен мөртаңбаларының мәтiнiнде олардың атаулары мемлекеттiк тiлде жазылады.

    Меншiк нысанына қарамастан, ұйымдардың мөрлерiнiң, мөртабандарының мәтiнi мемлекеттiк тiлде және орыс тiлiнде жазылады.

    Мемлекеттік ұйымдардың бланкілері мемлекеттік тілде және орыс тілінде, қажет болған кезде басқа тілдерде де жазылады.

    Мемлекеттік емес ұйымдардың бланкілері мемлекеттік тілде, қажет болған кезде орыс тілінде және (немесе) басқа тілдерде де жазылады.

    Мемлекеттік ұйымдардың маңдайшалары мемлекеттік тілде және орыс тілінде, қажет болған кезде басқа тілдерде де орналастырылады.

    Мемлекеттік емес ұйымдардың маңдайшалары мемлекеттік тілде, қажет болған кезде орыс тілінде және (немесе) басқа тілдерде де орналастырылады. Қазақстан Республикасында қорғалатын, мемлекеттік емес ұйымдардың маңдайшаларында пайдаланылатын тауар белгілері өзгермеген түрінде жазылады.

    Маңдайшаны орналастыруға "Рұқсаттар және хабарламалар туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес маңдайшаларды орналастыру туралы хабарлама жіберілген жағдайда жол беріледі.
    Хабарлама:

    1) маңдайшаны республикалық маңызы бар қалаларда, астанада, облыстық маңызы бар қалаларда орналастыру кезінде – республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, облыстық маңызы бар қалалардың жергілікті атқарушы органдарына;

    2) маңдайшаны аудандық маңызы бар қалаларда, ауылдарда, кенттерде орналастыру кезінде аудандардың жергілікті атқарушы органдарына жіберіледі.

    Хабарлама маңдайша орналастырылатын болжамды күннен кемінде бес жұмыс күні бұрын жіберіледі.

    Хабарламаға:

    1) маңдайшаны орналастыру орны туралы ақпаратты қамтитын мәліметтер нысаны;

    2) маңдайшаның эскизі қоса беріледі.

    Жергілікті атқарушы органдар ұсынылған материалдарға жойылуы міндетті жазбаша уәжді ескертулер беруге құқылы.

    Жергілікті атқарушы органдар ескертулер ұсынған жағдайда маңдайша ескертулер жойылған кезде ғана орналастырылуы мүмкін.

    Жергілікті атқарушы органдар хабарламаны алған күннен бастап төрт жұмыс күні ішінде жауап бермеген жағдайда, өтініш беруші маңдайшаны өзі мәлімдеген мерзімдерде орналастыруға құқылы.

    Егер Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шарттарда өзгеше көзделмесе, жол белгілеріндегі жазбалар мемлекеттік тілде жазылады.

    Егер Қазақстан Республикасының заңнамалық актілерінде өзгеше көзделмесе, хабарландырулар, жарнама, прейскуранттар, баға көрсеткiштерi, ас мәзірлері, нұсқағыштар және басқа да көрнекi ақпарат мемлекеттік тілде, қажет болған кезде орыс тілінде және (немесе) басқа тiлдерде де орналастырылады.

    Қазақстанда өндiрiлетiн тауарлардың арнайы мәлiметтер көрсетiлген тауарлық жапсырмаларында (этикеткаларында), таңбаламаларында, нұсқаулықтарында мемлекеттiк тiлде және орыс тiлiнде қажеттi ақпарат болуға тиiс.

    Шетелде өндiрiлген тауарлардың арнайы мәлiметтер көрсетiлген тауарлық жапсырмалары (этикеткалары), таңбаламалары, нұсқаулықтары импорттаушы ұйымдардың қаражаты есебiнен мемлекеттiк тiлдегi және орыс тiлiндегi аудармасымен қамтамасыз етiледi.

    Деректемелер мен көрнекі ақпараттың барлық мәтiнi мынадай ретпен: мемлекеттiк тiлде - сол жағына немесе жоғарғы жағына, орыс тiлiнде он жағына немесе төменгi жағына орналасады, бiрдей өлшемдегi әрiптермен жазылады. Қажеттiгiне қарай деректемелер мен көрнекі ақпараттың мәтiндерi қосымша басқа да тiлдерге аударылуы мүмкiн. Бұл жағдайда қарiп өлшемi нормативтiк құқықтық актiлерде белгiленген талаптардан аспауға тиiс. Ауызша ақпарат, хабарландыру, жарнама мемлекеттiк тiлде, орыс және қажет болған жағдайда, басқа да тiлдерде берiледi.

    Ұқсас материалдар

    Сұрақ

    Кітапхана қоры қалай қалыптастырылады?

    Жауап

    Кітапхана қоры бірнеше тәсілмен құрылады: Мемлекеттік бюджет қаражаты есебінен жаңа кітаптар сатып алу. Кітапхана оқырмандардың сұрауларын есепке ала отырып, қажетті әдебиеттердің тізімін жасайды, содан кейін қаражат бөлінсе тапсырыс береді; Кітап алмасу және сыйға тарту - кітапханалар кітаптарды өзара алмасады, сондай-ақ ұйымдар мен азаматтардан кітаптарды сыйға қабылдайды; Өтеусіз қабылдау - бұл, мысалы, кітапханалар тегін алатын мемлекеттік тапсырыс бойынша шығарылған кітаптар. Журналдар мен газеттерге жазылу — кітапхана оны жыл сайын оқырмандардың мүдделері мен басылымдардың практикалық маңыздылығына назар аудара отырып жасайды. Егер жоспарда қаражат көзделген болса, жазылым бюджет есебінен төленеді.

    Сұрақ

    Мемлекеттік органдар мен ұйымдарда іс қағаздары қай тілде жүргізіледі?

    Жауап

    ҚР Конституциясына және «Қазақстан Республикасындағы тіл туралы» ҚР Заңына сәйкес мемлекеттік тіл - қазақ тілі. Мемлекеттік тіл - мемлекеттің барлық аумағында қоғамдық қатынастардың барлық салаларында қолданылатын мемлекеттік басқару, заңнама, сот ісін жүргізу және іс жүргізу тілі. Мемлекеттiк ұйымдар мен жергiлiктi өзiн-өзi басқару органдарында қазақ тiлiмен ресми түрде орыс тiлi тең қолданылады. Қазақстан Республикасында тілдік белгісі бойынша азаматтардың құқықтарына кемсітуге жасауға жол берілмейді. Қазақстан Республикасының мемлекеттiк органдарының, ұйымдарының және жергiлiктi өзiн-өзi басқару органдарының жұмысы мен iс жүргiзу тiлi мемлекеттiк тiл болып табылады, орыс тiлi қазақ тiлiмен ресми түрде тең қолданылады. Мемлекеттік емес ұйымдардың жұмысында мемлекеттік және қажет болған жағдайда басқа да тілдер пайдаланылады. Қазақстан Республикасының мемлекеттік органдары, ұйымдары жүйесінде есепке алу-статистикалық, қаржылық және техникалық құжаттаманы жүргізу меншік нысанына қарамастан мемлекеттік және орыс тілдерінде қамтамасыз етіледі. Мысалы, Сіз мемлекеттік органға ресми хат жолдадыңыз. Сіздің сұранымыңызға мемлекеттік тілде және орыс тілінде жауап берілуі мүмкін.

    Сұрақ

    Бюст орнату бастамасын кім көтере алады?

    Жауап

    Қазақстан Республикасында бюст (ескерткіш) орнату мәселесі тарихи-мәдени мұраны қорғау және монументтік өнер объектілерін орналастыру қағидаларына сәйкес реттеледі. Бұл бастама еркін түрде көтеріле алады, алайда шешім қабылдау белгілі бір рәсімдік тәртіп арқылы жүзеге асырылады. 1. Бастаманы кім көтере алады? Бюст орнату бастамасын: жеке тұлғалар (азаматтар, бастамашыл топтар); қоғамдық бірлестіктер, ардагерлер ұйымдары; ғылыми, білім беру және мәдени ұйымдар; шығармашылық одақтар; жергілікті атқарушы органдар (ауылдық округ, аудан, қала әкімдігі) көтере алады. 2. Қай орган қарайды? Бастама ең алдымен тиісті аудан/қала әкімдігіне ұсынылады. Құжаттар жергілікті атқарушы орган арқылы қаралады. Монументтік өнер объектілерін орнату мәселесі арнайы комиссияда талқыланады. Комиссия құрамына тарихшылар, сәулетшілер, мәдениет саласының мамандары және мемлекеттік органдар өкілдері кіреді. Егер тұлға республикалық деңгейдегі маңызы бар қайраткер болса, мәселе Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігімен келісуді талап етуі мүмкін Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігі 3. Қандай құжаттар ұсынылады? Әдетте төмендегі құжаттар қажет: ресми ұсыныс хат (негіздемемен); тұлғаның өмірбаяны және тарихи еңбегі туралы ақпарат; орнатылатын жердің ұсынылған схемасы; қаржыландыру көзі туралы мәлімет (бюджеттен тыс немесе демеушілік); эскиздік жоба (сәулеттік шешім); қоғамдық қолдау туралы материалдар (болған жағдайда). 4. Қаржыландыру Бюст: жергілікті бюджет есебінен; демеушілік қаражат есебінен; қайырымдылық қаражат есебінен орнатылуы мүмкін. Мемлекеттік бюджет есебінен орнату үшін тиісті мәслихат шешімі қажет. 5. Қарау тәртібі Ұсыныс әкімдікке беріледі. Әкімдік жанындағы комиссия қарайды. Тарихи-мәдени сараптама жүргізіледі. Жер учаскесі мен қала құрылысы талаптары тексеріледі. Қорытынды шешім қабылданады. Оң шешім қабылданған жағдайда жобалау және орнату жұмыстары заңнамаға сәйкес жүзеге асырылады. 6. Қандай жағдайда бас тартылуы мүмкін? Тұлғаның тарихи рөлі жеткілікті негізделмесе; Ұсынылған орын қала құрылысы талаптарына сәйкес келмесе; Құжаттар толық ұсынылмаса; Қоғамдық пікір ескерілмесе. Жағдай: Ауыл тұрғындары белгілі қоғам қайраткерінің еңбегін ұлықтағысы келеді. Мысал: Ауыл тұрғындары мен жергілікті қоғамдық бірлестік өз өңірінен шыққан танымал тұлғаның құрметіне бюст орнату туралы бастама көтереді. Олар ұсыныс дайындап, оны аудан әкімдігіне жолдайды. Әкімдік бұл ұсынысты қарастырып, тиісті комиссияға енгізеді. Қорытынды оң болған жағдайда бюст орнату мәселесі шешім табады. Нәтиже: Бастама қоғамдық қолдау тауып, заң талаптарына сәйкес жүзеге асырылады.

    Сұрақ

    Өтінішті кері қайтарып алу тәртібі қандай?

    Жауап

    1) e-Otinish / eGov арқылы Егер өтініш электрондық түрде берілсе: пайдаланушы жеке кабинетке кіреді; берілген өтінішті ашады; «Өтінішті кері қайтарып алу» функциясын таңдайды; кері қайтарып алуды растайды. 2) Қағаз түрінде (кеңсе арқылы) Егер өтініш жазбаша берілсе: өтінішті кері қайтарып алу туралы жеке арыз беріледі; бастапқы өтініштің деректері (күні, кіріс нөмірі) көрсетіледі; өтінішті қарауды тоқтату сұралады.

    Сұрақ

    Дворда сыртқы жарықтандыруды немесе спорттық жабдықтарды орнату үшін өтінішті қалай беруге болады?

    Жауап

    Дворда сыртқы жарықтандыруды немесе спорттық жабдықтарды орнату үшін азамат e‑отыныш порталы — тұрғындардың жергілікті атқарушы органдарға (әкімдікке) электрондық өтініш беру жүйесі арқылы өтініш бере алады. Портал e‑отынышта: Туған күн және жеке куәлік деректерімен (ИИН) жүйеге кіру. «Абаттандыру, инфрақұрылым немесе коммуналдық қызметтер» санатын таңдау. Өтініш мәтінінде орнату қажет аула мекенжайын, жабдық түрін (шамдар, спорт алаңы, тренажерлар) және байланыс деректерін көрсету. Қажет болса, жер жағдайының фотосуреттерін тіркеу. Өтінішті жіберу және оны бақылау нөмірін алу. Өтініш жіберілгеннен кейін әкімдік қызметкерлері орнату шарттарын тексеріп, энергетика және спорт бөлімімен жобаны келісіп, абаттандыру жоспарына енгізеді. Өтініштің нәтижесі — қосымша келісім немесе орындау мерзімі — портал e‑отынышта немесе көрсетілген байланыс нөмірі бойынша хабарланады. Егер интернетке шығу мүмкін болмаса, өтінішті жеке түрде де беруге болады: Тұрғылықты жердегі әкімдікке келіп, жазбаша өтініш тапсыру; Әкімдіктің ыстық желісі арқылы консультация алып, өтінішті қалай рәсімдеу керектігін білу. Мысал (кейс): Петропавл қаласының бір ауласының тұрғындары жарықтың аз екендігін және балаларға арналған спорт аймағы жоқ екенін атап өтті. Олар бұл мәселені шешу үшін e‑отыныш порталы арқылы өтініш берді: мекенжай, фотосурет және қажетті жабдық туралы мәліметтер көрсетілді. Әкімдік мамандары аумақты тексеріп, энергетика бөлімінің келісімімен және спорт бөлімімен жоба қаралып, абаттандыру жоспарына енгізілді. Белгіленген мерзімде аулада жаңа шамдар және спорттық жабдықтар пайда болды. Тұрғындарға жұмыс аяқталғаны туралы хабарлама портал e‑отыныш арқылы келді.

    Сұрақ

    Діни әдебиетті қайда таратуға болады?

    Жауап

    ҚР Дін қызметі және діни бірлестіктері туралы Заңының 9-бабының 2-тармағына сәйкес, діни әдебиетті, басқа да діни мазмұндағы ақпараттық материалдарды, діни мақсаттағы заттарды тек қана ғибадатханаларда (ғимараттарда), діни (рухани) білім беру ұйымдарында, сондай-ақ облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың және астананың жергілікті атқарушы органдары белгілеген арнайы стационарлық үй-жайларда таратуға рұқсат етіледі.

    Сұрақ

    Миссионерлік қызметті қалай алуға болады?

    Жауап

    Миссионер тіркеуді алу үшін, қызметті жүзеге асыратын жергілікті атқару органының дін қызметі саласындағы жергілікті әкімдігіне жүгіну және келесі құжаттарды ұсыну қажет: өтініш; жеке куәлікті растайтын құжаттың көшірмесі; дін бірлестігі берген, миссионерлік қызметті жүзеге асыру өкілеттігін растайтын құжат; дін бірлестігінің тіркеу туралы куәлігінің көшірмесі; миссионерлік қызметте пайдалану жоспарланған діни материалдар мен әдебиеттер. Шет азаматтары өздері болып табылатын діни ұйымның мәртебесін растайтын апостильделген құжаттарды қосымша ұсынады. Сонымен қатар, мемлекеттік қызмет «Азаматтар үшін үкімет» мемлекеттік корпорациясы, электрондық үкімет порталы арқылы алынуы мүмкін. Құжаттарды қарау нәтижесі бойынша миссионерді тіркеу туралы немесе Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген жағдайларда тіркеуден бас тарту туралы шешім қабылданады.

    Сұрақ

    Діни шараларды культ құрылыстарының сыртында өткізуге болады ма?

    Жауап

    Иә, болады. Қазақстан Республикасының Діни қызмет және діни бірлестіктер туралы заңының 7-1-бабына сәйкес, осы Заңның 7-бабының 2-тармағында көрсетілген діни іс-шараларды қоспағанда, ғибадат үйлерінен (құрылыстарынан) тыс жерлерде өткізілетін діни іс-шаралар туралы хабарлама беру қажет. Хабарламаны діни бірлестік облыстың, республикалық маңызы бар қаланың және астананың жергілікті атқарушы органына қағаз жеткізгіште немесе электрондық цифрлық қолтаңбамен куәландырылған электрондық құжат нысанында іс-шара өткізілетін күнге дейін кемінде он жұмыс күні бұрын ұсынады.

    gov.5n.kz

    Ашық деректер мен ресми дереккөздердің жарияланымдарын талдаймыз. Материалдар жылдам іздеу және мониторинг үшін бір лентаға жиналған.

    © 2026 gov.5n.kz. Мемлекет туралы ақпараттық-талдамалық портал.